Danıştay 10. Daire E.2022/7041 K.2024/5252

Dava konusu istem: Davacı tarafından; sürekli nitelikte basın kartının iptal edildiği için geri alındığından bahisle söz konusu kartının kendisine iadesi talebiyle yaptığı 14/12/2020 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında birden fazla yargısal süreç yürütüldüğü, yargısal süreçlerin birbiriyle aynı olan hakaret suçundan kaynaklı olduğu, davacının sürekli nitelikte basın kartının Basın Kartı Yönetmeliği'nin 25. maddesinde yer verilen "Basın meslek onurunu zedeleyecek işler yaptığı ve davranışlarda bulunduğu veya alışkanlıklar edindiği" düzenlemesine uygun olarak iptal edildiği, dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, sürekli nitelikte basın kartının hiçbir gerekçe gösterilmeden iptal edildiği, davalı idarenin ilk savunmasında da iptal gerekçesine yer verilmediği, Mahkemece iptalin somut sebeplerinin ara kararı ile sorulması üzerine verilen cevap ile sürekli nitelikte basın kartının, FETÖ/PDY ile aidiyet, irtibat veya iltisak düzeyinde ilişki bulunduğu gerekçesiyle Komisyon tarafından iptal edildiğinin öğrenildiği, davalı idarenin örgüt mensubu olan başka bir kişi ile kendisini karıştırdığı, Mahkeme kararında yer alan gerekçenin idare tarafından ileri sürülmediği, dava konusu işlemin gerekçesinin farklı olduğu,

Mahkemece sebep ikamesi yapılmasının hukuka aykırı olduğu, hakaret suçunun gazetecilik mesleğini yapmaya engel olması halinde basın kartı verilecek gazeteci bulunamayacağı ve dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği görülmekle davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden;

- Basın Kartı Komisyonunun 01/09/2016 tarihli toplantısında alınan Karar ile davacının sürekli nitelikte basın kartının iptal edildiği,

- Mülga Başbakanlık Basın Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile basın kartının iptal edildiği belirtilerek davacıdan basın kartı ve basın trafik kartının iadesinin istenildiği,

- 20/09/2016 tarihinde davacı tarafından basın kartının davalı idareye iade edildiği,

- Davacı tarafından, davalı idareye yapılan 07/12/2017 tarihli başvuru ile Ankara Emniyet Müdürlüğü Silah Ruhsatları Şube Müdürlüğüne verilmek üzere mevcut basın kartının durumunu bildirir yazının tarafına verilmesinin istenilmesi üzerine davalı idarece verilen ... tarih ve ... sayılı cevap ile davacının basın kartının 20/06/2016 tarihinde iptal edildiğinin bildirildiği,

- Bu cevap üzerine davacı tarafından, 14/12/2020 ve 15/12/2020 tarihli dilekçelerle davalı idareye başvurularak kartının tarafına iade edilmesinin ve iptal gerekçesinin açıklanmasının istenildiği,

- Davalı idarece cevap verilmemesi üzerine de 14/12/2020 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğu; yine aynı Kanun'un "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan halinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurusunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı kurala bağlanmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasında, dilekçelerin, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından: a) Görev ve yetki, b) İdari merci tecavüzü, c) Ehliyet, d) İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) Süre aşımı, f) Husumet, g) 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, süre aşımı yönünden yapılan incelemede Kanuna aykırılık görülürse davanın reddine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Kişilerin, haklarında daha önce idarece tesis edilmiş herhangi bir işlem olmaksızın, idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için yaptıkları başvurunun 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında yapılmış bir başvuru olduğu ve dava açma süresinin de, bu başvuru üzerine tesis edilen işlemin tebliğinden itibaren başlayacağı, kişilerin haklarında daha önce tesis edilmiş işlem olmakla birlikte, idari dava açılmadan önce bu işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi ya da yeni bir işlem yapılması istemiyle yaptıkları başvurunun ise, 11. madde kapsamında yapılmış bir başvuru olduğu açık olup, dava açma süresinin de bu hususlar göz önünde tutularak hesaplanması gerekmektedir.

Bu kapsamda, davacı tarafından Basın Kartı Komisyonunun 01/09/2016 tarihli kararıyla iptal edildiği için geri alınan sürekli nitelikteki basın kartının iadesi talebiyle 14/12/2020 tarihinde yapılan başvurunun, daha önce tesis edilmiş bir işlemin kaldırılması istemiyle 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesine göre yapılmış bir başvuru olduğunun kabulü gerektiğinden, söz konusu başvurunun basın kartının iptali işlemine karşı dava açma süresini yeniden canlandırmayacağında duraksama bulunmamaktadır.

Bakılan davada; davacının sürekli nitelikteki basın kartının, Basın Kartı Komisyonunun 01/09/2016 tarihli toplantısında alınan karar ile iptal edildiği, davalı idarece dava dosyasına sunulan iade formundan 20/09/2016 tarihinde davacı tarafından sürekli nitelikteki basın kartının iade edildiğinin görüldüğü, yine davacı tarafından silah ruhsatı alınmasına esas belge talebi üzerine davalı idarece verilen ... tarih ve ... sayılı cevapta da basın kartının iptal edildiğinin tekraren bildirildiği dikkate alındığında; davacının basın kartının iptaline ilişkin işlemden en geç basın kartını iade ettiği 20/09/2016 tarihinde haberdar olduğu,

dolayısıyla yukarıda sözü geçen mevzuat hükümleri gereğince söz konusu işleme karşı davacı tarafından 20/09/2016 tarihini izleyen günden itibaren en geç 60 günlük dava açma süresi içerisinde dava açılması ya da İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca idareye başvurulması gerekirken, bu süre geçirildikten çok sonra ve dava açma süresini canlandırmayacak olan 14/12/2020 tarihli başvurunun zımnen reddi üzerine 23/02/2021 tarihinde kayda giren dilekçe ile açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesi olanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.