Danıştay 10. Daire E.2022/7344 K.2023/2247

2- …Genel Müdürlüğü / … VEKİLİ : Av. …

DAVANIN_ÖZETİ : Davacı tarafından, Orman Genel Müdürlüğü Hatay Orman Bölge Müdürlüğünün …tarih ve …sayılı işleminin kaldırılması ve Danıştay Onuncu Dairesinin 14/11/2019 tarih ve E:2017/1819, K:2019/7877 sayılı kararı uyarınca maden sahası için orman izin müracaatı hakkında işlem yapılmasına yönelik 10/10/2022 tarihli başvurunun zımnen reddedilmesi üzerine;

1- Tarım ve Orman Bakanlığının 03/03/2014 tarih ve 47644 (2014/1) sayılı Genelgesinin,

2- 09/04/2015 tarih ve 86418 sayılı Talimatının,

3- İskenderun - Arsuz Yaban Hayatı Geliştirme Sahası Yönetim ve Gelişme Planının "3.3.4. Hassas Koruma Bölgesi" başlıklı bölümünün, "Madencilik" başlıklı 12. maddesinde yer alan, "Bu bölge içerisinde 5. ve 6. Grup maden haricinde madencilik arama ve işletme faaliyetleri yapılmaz." hükmünün,

4- Orman Genel Müdürlüğü Hatay Orman Bölge Müdürlüğünün …tarih ve …sayılı işleminin,

iptali ve yürütmelerinin durdurulmasına,

5- Yargı kararının uygulanmaması sonucu maden sahasında orman izni verilmemesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen 1.568.656,11 TL maddi zararın 25/10/2022 tarihinden itibaren Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının avans faiziyle birlikte davalılardan tazminine,

karar verilmesi istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

2577 sayılı Kanun'un 3. ve 5. maddelerine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, Hatay ili, İskenderun ilçesi sınırları içerisinde bulunan IV Grup maden (krom) işletme ruhsat sahasıyla ilgili yapılan izin başvurusunun reddine dair …tarih ve …sayılı Kahramanmaraş Orman Bölge Müdürlüğü işlemi ile bu işlemin dayanağı olan 03/03/2014 tarih ve 2014/1 sayılı Orman ve Su İşleri Bakanlığı Genelgesinin 5. maddesinin (d) bendinin (1) numaralı alt bendinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda, Dairemizin 14/11/2019 tarih ve E:2017/1819, K:2019/7877 sayılı kararıyla,

dava konusu 03/03/2014 tarih ve 2014/1 sayılı Genelgenin 5. maddesinin (d) bendinin (1) numaralı alt bendinin ve bu hükme dayanılarak tesis edilen Kahramanmaraş Orman Bölge Müdürlüğünün …tarih ve …sayılı işleminin ayrı ayrı iptallerine karar verilmiş, aynı kararda "dava konusu Genelge maddesinin hukuka uygun görülmemiş olması davalı idare tarafından, madencilik faaliyetlerine yönelik kendisine yapılacak başvurulara doğrudan izin verilmesi gerektiği anlamına gelmemekte olup,

faaliyete izin verilip verilmeyeceği hususunda mevzuat çerçevesinde idareye verilen görev ve yetkiler kapsamında gerekli inceleme ve değerlendirmeler yapılarak işlem tesis edilmesi gerekmektedir." açıklamasına yer verilmiştir.

Dairemizin anılan kararına istinaden, davacının izin talebi yeniden değerlendirilmiş ve Orman Genel Müdürlüğü Hatay Orman Bölge Müdürlüğünün …tarih ve …sayılı yazısıyla söz konusu talep reddedilmiştir.

Daha sonra, davacı tarafından, Orman Genel Müdürlüğü Hatay Orman Bölge Müdürlüğünün …tarih ve …sayılı işleminin kaldırılması ve Danıştay Onuncu Dairesinin 14/11/2019 tarih ve E:2017/1819, K:2019/7877 sayılı kararı uyarınca orman izin müracaatı hakkında işlem yapılması istemiyle 10/10/2022 tarihinde davalı idarelere başvurulmuş, bu başvurularının zımnen reddedilmesi üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.

Öte yandan, dava açıldıktan sonra, davacının 10/10/2022 tarihli başvurusuna yönelik Orman Genel Müdürlüğü Hatay Orman Bölge Müdürlüğünün …tarih ve …sayılı işlemiyle cevap verildiği, söz konusu işlemde, Tarım ve Orman Bakanlığı 7. Bölge Müdürlüğünün …tarih ve …sayılı yazısına atıfta bulunularak İskenderun - Arsuz Yaban Hayatı Geliştirme Sahası Yönetim ve Gelişme Planının "Hassas Koruma Bölgesi" başlığı altında yer alan "12- Madencilik: Bu bölge içerisinde 5. ve 6. Grup maden haricinde madencilik arama ve işletme faaliyeti yapılmaz." hükmü gereği başvuruya konu faaliyete ilişkin olarak belirtilen alanda kesin izin verilmesinin uygun görülmediğinden bahisle davacının başvurusunun reddedildiği görülmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği belirtilmiş.

5. maddesinde de, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılacağı, ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile dava açılabileceği, birden fazla şahsın müşterek dilekçe ile dava açabilmesi için davacıların hak veya menfaatlerinde iştirak bulunması ve davaya yol açan maddi olay veya hukuki sebeplerin aynı olması gerektiği kurala bağlanmıştır.

Aynı Kanun'un 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (g) bendinde, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden inceleneceği; 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise, 14. maddenin üçüncü fıkrasının (g) bendinde yazılı halde otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği kuralına yer verilmiştir.

2577 Sayılı Kanun'un 3. Maddesi Yönünden Yapılan İnceleme:

Dava dilekçesinde, Tarım ve Orman Bakanlığının 03/03/2014 tarih ve 47644 (2014/1) sayılı Genelgesinin, 09/04/2015 tarih ve 86418 sayılı Talimatının, İskenderun - Arsuz Yaban Hayatı Geliştirme Sahası Yönetim ve Gelişme Planının "3.3.4.

Hassas Koruma Bölgesi" başlıklı bölümünün, "Madencilik" başlıklı 12. maddesinde yer alan, "Bu bölge içerisinde 5. ve 6. Grup maden haricinde madencilik arama ve işletme faaliyetleri yapılmaz." hükmünün ve Orman Genel Müdürlüğü Hatay Orman Bölge Müdürlüğünün 24/08/2022 tarih ve 5379661 sayılı işleminin iptali ile yargı kararının uygulanmaması sonucu maden sahasında orman izni verilmemesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen 1.568.656,11 TL maddi zararın 25/10/2022 tarihinden itibaren Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının avans faiziyle birlikte davalılardan tazminine karar verilmesi istenmiştir.

Bununla birlikte, dava açıldıktan sonra, davacının 10/10/2022 tarihli başvurusuna yönelik Orman Genel Müdürlüğü Hatay Orman Bölge Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemiyle cevap verildiği, söz konusu işlemde, Tarım ve Orman Bakanlığı 7. Bölge Müdürlüğünün 12/11/2021 tarih ve 3383046 sayılı yazısına atıfta bulunularak İskenderun - Arsuz Yaban Hayatı Geliştirme Sahası Yönetim ve Gelişme Planının "Hassas Koruma Bölgesi" başlığı altında yer alan "12- Madencilik: Bu bölge içerisinde 5. ve 6. Grup maden haricinde madencilik arama ve işletme faaliyeti yapılmaz." hükmü gereği başvuruya konu faaliyete ilişkin olarak belirtilen alanda kesin izin verilmesinin uygun görülmediğinden bahisle davacının başvurusunun reddedildiği görülmektedir.

Buna göre, davacının izin başvurusunun anılan Plan hükmüne istinaden reddedildiği açık olup, ret işleminde dava konusu edilen Genelge ve Talimat hükümlerine yer verilmediği gibi dava dilekçesinde de Genelge ve Talimatın hangi hükümlerinin iptalinin istenildiğinin ve bu hükümlere ilişkin hukuka aykırılık nedenlerinin belirtilmediği, bu düzenlemelerin menfaatini ne şekilde ihlal ettiğinin açıklanmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun düzenlenmediği sonucuna varılmış olup, dava konusu edilen Genelge ve Talimatın hangi madde/kısımlarının iptalinin istenildiğinin, hukuka aykırılık sebepleri ve menfaat ilgisiyle birlikte ortaya konulmak suretiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir bir dilekçeyle yeniden dava açılması gerekmektedir.

2577 Sayılı Kanun'un 5. Maddesi Yönünden Yapılan İnceleme:

Yukarıda belirtildiği üzere, davacının izin başvurusunun, İskenderun - Arsuz Yaban Hayatı Geliştirme Sahası Yönetim ve Gelişme Planının "Hassas Koruma Bölgesi" başlığı altında yer alan 12. maddesine istinaden reddedildiği, dolayısıyla dava konusu edilen Tarım ve Orman Bakanlığının 03/03/2014 tarih ve 47644 (2014/1) sayılı Genelgesi ile 09/04/2015 tarih ve 86418 sayılı Talimatına istinaden herhangi bir işlem tesis edilmediği açıktır.

Bu durumda, dava konusu edilen Plan hükmü ile Orman Genel Müdürlüğü Hatay Orman Bölge Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle tek dilekçeyle dava açılması mümkün ise de; anılan istem ile "Genelge ve Talimatın iptali" ve "yargı kararının uygulanmaması sonucu maden sahasında orman izni verilmemesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen 1.568.656,11 TL maddi zararın tazmini" istemleri arasında 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 1. fıkrasında belirtildiği şekilde maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep sonuç ilişkisi bulunmamaktadır.

Bu itibarla,

a) İskenderun - Arsuz Yaban Hayatı Geliştirme Sahası Yönetim ve Gelişme Planının "Hassas Koruma Bölgesi" başlığı altında yer alan 12. maddesi ile Orman Genel Müdürlüğü Hatay Orman Bölge Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle ayrı,

b) Tarım ve Orman Bakanlığının 03/03/2014 tarih ve 47644 (2014/1) sayılı Genelgesi ile 09/04/2015 tarih ve 86418 sayılı Talimatının iptali istemiyle ayrı,

c) 2577 sayılı İdari yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 3. fıkrası uyarınca yargı (Danıştay) kararının uygulanmaması sonucu maden sahasında orman izni verilmemesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen 1.568.656,11 TL maddi zararın tazmini istemiyle ayrı,

dilekçelerle davalar açılması gerektiği sonucuna varılmaktadır.