Danıştay 10. Daire E.2022/7377 K.2023/1273

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından; 2000-2011 yılları arasında kendisine ait özel muayenehanede hizmet verdiği, muayenehanesini anılan tarihte yürürlükte olan mevzuat gereği 19/09/2011 tarihinde kapattığı, 18/01/2014 tarihinden önce özel muayenehanesinde görev yapmadığı gerekçesiyle haklı beklentisi olmadığı yönünde hüküm kurulmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu, 18/01/2014 tarihinde serbest meslek faaliyeti icra etmekte olan öğretim üyelerinin bu faaliyetlerinin devam edeceğini kabul etmenin eşitlik ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; davacının 03/09/2021 tarihinde İzmir İl Sağlık Müdürlüğü'ne verdiği dilekçe ile 2000 yılında açmış olduğu muayenehanesini 2011 yılında yasa gereği kapattığından bahisle anılan muayenehanenin kapatılmasına ilişkin belgelerin ya da muayenehanenin açık olduğu tarihleri belirtir yazının kendisine verilmesini ve 2011 yılında kapattığı muayenehanesini tekrar açmak için izin verilmesini talep ettiği,

İzmir Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün dava konusu … tarih ve … sayılı işlemi ile davacının 11/12/2005-19/09/2011 tarihleri arasında muayenehane faaliyetinde bulunduğunun belirtilmesi ve muayenehanesini tekrar açmak için izin verilmesi istemin yönünden olumlu bir cevap verilmemesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı,

temyize konu kararla hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararında davacının başvurusunun özel muayenehane açmak istemi olarak değerlendirildiği anlaşılmakta olup, uyuşmazlığın davacının başvurusunda yer alan "2011 yılında kapattığı muayenehanesini tekrar açmak için izin verilmesi" istemi yönünden incelenmesi gerekmektedir.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 36. maddesinde, öğretim elemanlarının çalışma esasları kısmi ve tam zamanlı çalışma esasına göre belirlenmişken, 30/01/2010 tarih ve 27487 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve kamuoyunda Tamgün Yasası olarak anılan 5947 sayılı Kanun ile başlayan hukuki süreç sonucunda 18/01/2014 tarih ve 28886 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6514 sayılı Kanun ile 2547 sayılı Kanun'un 36. maddesinde yapılan değişiklikle, tabip, diş tabibi ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olan öğretim elemanlarının, maddede belirtilen ve profesör ve doçent kadrosunda olan öğretim üyeleri için getirilen bazı istisnalar hariç,

mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunmaları ve özel sağlık kuruluşlarında çalışmaları yasaklanmış, bu kural Anayasa Mahkemesince Anayasaya uygun bulunmuştur.

Diğer taraftan, aynı Kanun ile 2547 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 64. maddede, bu maddenin yürürlüğe girdiği (18/01/2014) tarih itibarıyla mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunmakta veya özel kuruluşlarda çalışmakta olan öğretim üyelerinin, bu maddenin yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde bu faaliyetlerini sona erdirmeleri gerektiği, bu süre içinde faaliyetlerini sona erdirmeyen öğretim üyelerinin üniversiteyle ilişiklerinin kesileceği yönünde düzenlemeye yer verilmiştir. Bu maddenin Anayasa Mahkemesinin 09/04/2014 tarih ve E:2014/61, K:2014/6 sayılı kararı ile esas hakkında karar verilinceye kadar yürürlüğü durdurulmuş ve akabinde Anayasa Mahkemesinin 07/11/2014 tarih ve E:2014/61, K:2014/166 sayılı kararı ile de iptaline karar verilmiştir.

Anılan karar; yargı kararları sonrası tam zamanlı çalışan öğretim üyelerinin, mesai saatleri sonrası serbest olarak çalışabilecekleri yönünde oluşan kanaat ve beklenti nedeniyle üniversite dışındaki serbest çalışmalarını planladıkları, ekonomik ve sosyal hayatlarını bu koşulları öngörmek suretiyle belirledikleri, var olan durumun devam edeceğine dair oluşan beklenti ve kanaate göre planladıkları faaliyet ve çalışmaları ile bunlar gereğince yaratılan hukuki durumlarını dava konusu kurallar gereğince sona erdirmek zorunda olmalarının hakkaniyete aykırı olduğu,

öğretim üyelerinin bu statülerinin belli bir süre devam edeceğine ilişkin meşru bir beklentilerinin oluştuğu ve bu beklentinin hukuki güvenlik ilkesi gereğince korunması gerektiği, ayrıca kanun koyucunun aynı konuyla ilgili pek çok kanun çıkarmış olmasının da söz konusu öğretim üyelerinin hukuki durumları bakımından belirsizlik yarattığı, duraksamalara neden olduğu gerekçesine dayanmaktadır.

Anayasa Mahkemesinin anılan kararının gerekçesi ile birlikte tüm hukuksal süreç değerlendirildiğinde; 2547 sayılı Kanun'un Anayasa Mahkemesince iptal edilen Geçici 64. maddesi, yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla muayenehanesi bulunan veya özel sağlık kuruluşlarında çalışan öğretim üyelerine ilişkin olduğundan, 6514 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 18/01/2014 tarihi itibarıyla meri mevzuata/usulüne uygun olarak muayenehane işletmekte olan öğretim üyelerinin, Geçici 64. maddenin Anayasa Mahkemesince yürürlüğünün durdurulması ve akabinde iptali üzerine bu faaliyetlerine devam edebilecekleri sonucuna varılmaktadır.

Bununla birlikte, anılan maddenin yürürlüğe girdiği 18/01/2014 tarihi itibarıyla muayenehanesi bulunmayan ya da özel bir sağlık kuruluşunda çalışmayan ve 18/01/2014 tarihinde önce muayenehanesini kapatmış ya da özel sağlık kuruluşlarındaki çalışmasını sonlandırmış öğretim üyesi tabipler ise, Geçici 64. maddenin kapsamında olmadıklarından, bu alanda yapılan yeni düzenlemelere, yani 2547 sayılı Kanun'un 6514 sayılı Kanun'la değişik 36. maddesi hükmüne tabi olacaklardır. Buna göre de, anılan kişilerin 6514 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 18/01/2014 tarihinden sonra serbest meslek icralarına hukuki olanak bulunmamaktadır.

Davacıya ait hizmet cetvelinin incelenmesinden; davacının 04/11/1992 tarihinde … Merkez Sağlık Ocağında tabip olarak göreve başladığı, 02/07/1993 tarihinde … Eğitim ve Araştırma Hastanesine asistan olarak naklen atandığı, 11/07/2018 tarihine kadar asistan, uzman, başasistan ve uzman tabip kadrolarında çalıştığı, anılan tarihte Sağlık Bilimleri Üniversitesi …Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezine doçent olarak naklen atandığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan; davacı, uzman ve başasistan olarak görev yaptığı dönemde işletmekte olduğu muayenehanesini 19/09/2011 tarihinde kapatmıştır.

Buna göre davacı, 6514 sayılı Kanun'un yürürlük tarihi olan 18/01/2014 tarihine kadar geçen süreçte ve anılan tarih itibarıyla yükseköğretim kurumunda öğretim üyesi olarak görev yapmamış, öğretim üyesi olarak çalışmaya 6514 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten sonra 11/07/2018 tarihinde başlamıştır.

Bu durumda, 6514 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 18/01/2014 tarihi itibarıyla yükseköğretim kurumunda öğretim üyesi olarak görev yapmayan, serbest meslek icra edebilmek bakımından öğretim üyesi olarak çalışmaya başladığı 11/07/2018 tarihinde yürürlükte olan düzenlemelere, yani 2547 sayılı Kanun'un 6514 sayılı Kanun'la değişik 36. maddesi hükmüne tabi olan davacının, muayenehane açmak suretiyle serbest meslek icra etmesine mevcut yasal düzenlemeler karşısında olanak bulunmamaktadır.

Öte yandan; uzman ve başasistan olarak görev yaptığı dönemde işletmekte olduğu muayenehanesini 18/01/2014 tarihinden önce kapatan ve anılan tarih itibarıyla serbest meslek faaliyeti yürütmediği açık olan davacının, serbest meslek faaliyetinde bulunmayı yasaklayan düzenlemenin yürürlüğe girmesinden sonra muayenehane açabileceği veya önceki tarihlerde kapattığı muayenehanesini tekrar açabileceği yolunda hukuken korunması gereken meşru bir beklentisinin varlığından söz edilmesi de mümkün değildir.

Bu durumda; davacının gerek 18/01/2014 tarihi itibarıyla yükseköğretim kurumunda öğretim üyesi olarak görev yapmıyor olması gerekse de uzman ve başasistan olarak görev yaptığı dönemde işletmekte olduğu muayenehanesini 18/01/2014 tarihinden önce kapatması ve anılan tarih itibarıyla serbest meslek faaliyeti yürütmüyor olması nedeniyle, 2011 yılında kapattığı muayenehanesini tekrar açmak için izin verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddi yönünde tesis edilen işlemde ve davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.