Danıştay 10. Daire E.2022/7646 K.2023/4258

… Bölge Müdürlüğü Hukuk Müşavirliği … 2) … Belediye Başkanlığı VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : … Gıda Turizm Spor Tesisleri İnş. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN KONUSU

Afyonkarahisar ili, Merkez ilçesi, … -.

Mahallesi, … ada, … parsel sayılı maliki olduğu taşınmazın üzerinde ''Halı Saha Spor Tesisi'' işleten davacı şirket tarafından, Eskişehir-Konya hattı 159-852 kilometrede inşaa edilen kara yolu alt geçidi (Abdülhamid Alt Geçidi) ve bu alt geçitte uygulanan proje nedeniyle taşınmazında meydana geldiği ileri sürülen emlak değer kaybı için 7.000,00 TL (miktar artırım dilekçesiyle 1.265.390,90 TL), işletmesinde meydana geldiği ileri sürülen müşteri kaybı için 1.000,00 TL(05/07/2022 havale tarihli dilekçe ile bu talepten vazgeçilmiş),

alt geçit inşaatından dolayı spor tesislerinin brandalarının erken yıprandığından bahisle 1.000,00 TL (05/07/2022 havale tarihli dilekçe ile bu talepten vazgeçilmiş), ve yapı ruhsatı alınmış, projesi hazırlanmış restoranın inşaatından vazgeçmek zorunda kaldığından bahisle 1.000,00 TL (05/07/2022 havale tarihli dilekçe ile bu talepten vazgeçilmiş), maddi tazminatın alt geçidin hizmete girdiği 14/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; dava konusu olayda, davacının taşınmazının önünde, Eskişehir-Konya yol hattının bulunduğu, söz konusu hat üzerinden Organize Sanayi Bölgesi'ne de geçiş olduğu, dava konusu zarara neden olduğu iddia edilen projenin de Organize Sanayi Bölgesine güvenli ve emniyetli bir şekilde ulaşımın sağlanabilmesi amacıyla plan ve proje dahilinde yaptırıldığı değerlendirildiğinde, kamu yararı ve hizmet gereği yapılan projede, davalı idarelere atfı kabil hizmet kusuru olmamakla birlikte, yapılan alt geçit ile dava konusu taşınmazın, hem Prof.

Dr.. Caddesi ile hem de. Mahallesi ile bağlantısı kesilmiş olup, dava konusu kara yolu alt geçidi (Abdülhamid Alt Geçidi) ve bu alt geçitte uygulanan proje nedeniyle dava konusu taşınmaz olumsuz etkilendiği, kamu yararı bulunan anılan hizmetten dolayı davacının özel ve olağandışı bir zararının söz konusu olduğu,

oluşan maddi zararın kusursuz sorumluluk (fedakarlığın denkleştirilmesi) ilkesi uyarınca davalı idarece karşılanması gerektiği gerekçesiyle mahallinde yapılan keşif neticesinde düzenlenen bilirkişi raporu hükme esas alınabilir nitelikte bulunarak ve davacının miktar artırım dilekçesi gözetilerek dava konusu taşınmazda meydana gelen değer kaybına yönelik 1.265.390,90 TL maddi tazminat isteminin kabulüne, 7.000,00 TL'sine idareye başvuru tarihi olan 10/07/2019 tarihinden, 1.258.390,90 TL'sine miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 27/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine,

davacının işletmesinde meydana geldiği ileri sürülen müşteri kaybı için 1.000,00 TL, alt geçit inşaatından dolayı spor tesislerinin brandalarının erken yıprandığından bahisle 1.000,00 TL, yapı ruhsatı alınmış ve projesi hazırlanmış restoranın inşaatından vazgeçmek zorunda kaldığından bahisle 1.000,00 TL olmak üzere toplam 3.000,00 TL maddi tazminat istemi yönünden davacının verdiği dilekçe ile feragat etmiş olması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu … İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu gerekçesiyle taraflarca yapılan istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

I- TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından, davanın süresinde olmadığı, idareleri ile Belediye arasında 25/05/2015 tarihinde imzalanan "hemzemin geçitlerin alt veya üst geçide dönüştürülmesi ön mutabakat metni"ne göre dava konusu işin yapılması sırasında gerekli önlem ve tedbirlerin alınmasının, ortaya çıkacak zararlardan ve hasardan Belediyenin sorumlu olacağı hüküm altına alındığı, dava konusu zarara sebebiyet veren projenin hem hazırlanma hem de uygulanmasında Belediyenin yetkili olduğu, idarelerine husumet yöneltilemeyeceği, idareleri yönünden davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

II- Afyonkarahisar Belediye Başkanlığı tarafından, dava konusu taşınmazın ön kısmında bulunan alt geçit imalatı ve yapılaşmasının tamamen TCDD 7. Bölge Müdürlüğü tarafından yapıldığı, idarelerince dava konusu taşınmazın bulunduğu alanda herhangi bir imar planı değişikliği yapılmadığı,. Mahallesi. Kavşak Noktası ile Organize Sanayi Bölgesi arasında kalan.

Caddesi üzerinde demiryolu kesimi hemzemin olarak kullanılırken oluşan trafik kazalarındaki can ve mal kaybını önlemek için Belediye ve TCDD yetkilileri arasında yapılan görüşmeler neticesinde mevcut imar planı koşullarına göre alt geçit yapıldığı, davacının işlettiği halı sahanın.

Caddesinden ulaşımının sağlandığı, herhangi bir değer kaybı bulunmadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunda emsal alınan taşınmazın emsal nitelikte olmadığı, belirlenen tutarın yüksek olduğu, davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca Danıştay Onuncu ve Sekizinci Dairelerinden oluşan Müşterek Kurulca Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X)-KARŞI OY

İdare Mahkemesince dosya kapsamında yer alan bilirkişi raporu hükme esas alınabilir nitelikte bulunarak dava konusu taşınmazda meydana gelen değer kaybına yönelik 1.265.390,90 TL maddi tazminat isteminin kabulüne, 7.000,00 TL'sine idareye başvuru tarihi olan 10/07/2019 tarihinden, 1.258.390,90 TL'sine miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 27/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine,

davacının işletmesinde meydana geldiği ileri sürülen müşteri kaybı için 1.000,00 TL, alt geçit inşaatından dolayı spor tesislerinin brandalarının erken yıprandığından bahisle 1.000,00 TL, yapı ruhsatı alınmış ve projesi hazırlanmış restoranın inşaatından vazgeçmek zorunda kaldığından bahisle 1.000,00 TL olmak üzere toplam 3.000,00 TL maddi tazminat istemi yönünden davacının verdiği dilekçe ile feragat etmiş olması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Dava konusu olayda, idarece yürütülen alt geçit çalışması neticesinde davacıya ait Afyonkarahisar ili, Merkez ilçesi, … -… Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın değer yitirdiğinin ortaya çıkması halinde oluşan maddi zararın, kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca davalı idarece karşılanması gerektiği açıktır.

Ancak taşınmazın bulunduğu kesimde, alt geçit düzenlemesine ilişkin imar planı değişikliği yapılıp yapılmadığı, davacının dava konusu taşınmazı edindiği tarih itibarıyla alt geçit düzenlemesi ile ilgili imar planı ve notlarındaki durumun ne olduğunun Mahkemece tespit edilmesi, şayet imar düzenlemesinde söz konusu yapı (alt geçit) öngörülmüş ve davacı tarafından taşınmaz buna rağmen edinilmiş ise, idarenin herhangi bir tazminat yükümlülüğünün doğmayacağı gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken kararın taşınmaz değer kaybının kabulüne karar verilmesinde hukuki isabet bulunmayıp Mahkeme kararın bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katımıyoruz.