Danıştay 10. Daire E.2022/823 K.2025/4014

2- ... 3- ... VEKİLİ : Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı / ANKARA VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının taraflarca aleyhlerine ilişkin kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacılar tarafından, Şırnak ilinde konuşlu 6. Komando Tugay Komutanlığı emrinde piyade uzman onbaşı olarak görev yapan yakınları ...'nın 25/03/2020 tarihinde terör örgütü mensuplarınca düzenlenen saldırı sonucu şehit olması nedeniyle baba ... için 150.000,00 TL, anne ... için 150.000,00 TL, kardeş ... için 75.000,00 TL olmak üzere toplam 375.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu olay sebebiyle ortaya çıkan manevî zararlardan davalı idarenin kusursuz sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, şehidin anne ve babası için ayrı ayrı 45.000,00 TL, kardeşi için 25.000,00 TL olmak üzere toplam 115.000,00 TL manevî tazminatın davalı idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; taraflarca yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI

Davacılar tarafından, yaşanan olay karşısında hükmedilen manevi tazminat tutarının yetersiz kaldığı ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından, dava konusu olayda idarenin sorumluluğu bulunmadığı, manevi tazminat miktarının yüksek olduğu, manevi tazminata faiz uygulanamayacağı, davalı idarenin harçtan muaf olduğu, davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ :...

DÜŞÜNCESİ

Davacıların temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; davacılar tarafından, Şırnak ilinde konuşlu 6. Komando Tugay Komutanlığı emrinde piyade uzman onbaşı olarak görev yapan yakınları ...'nın Kiritepe Üs Bölgesinde 25/03/2020 tarihinde terör örgütü mensuplarınca düzenlenen saldırı sonucu şehit olması nedeniyle babası ... için 150.000,00 TL, annesi ... için 150.000,00 TL, kardeşi ... için 75.000,00 TL olmak üzere toplam 375.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.

İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

İdarenin yürütmekle görevli olduğu bir hizmetin kuruluşunda, düzenlenişinde veya işleyişindeki nesnel nitelikli bozukluk, aksaklık veya boşluk olarak tanımlanabilen hizmet kusuru; hizmetin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi hallerinde gerçekleşmekte ve idarenin tazmin yükümlülüğünün doğmasına yol açmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır.

Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar.

Belirtilen niteliği gereği manevi tazminatın, tarafların ve olayın mahiyetine göre belirlenmesi gerekmekte ise de, tam yargı davalarının niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı bir miktarda olması gerekmektedir.

Bölge İdare Mahkemesince hukuka uygun bulunan İdare Mahkemesi kararında; şehidin anne ve babası için ayrı ayrı 45.000,00 TL, kardeşi için 25.000,00 TL olmak üzere toplam 115.000,00 TL manevî tazminatın davalı idare tarafından ödenmesine karar verilmiş ise de, Mahkemece takdir edilen manevi tazminat miktarının, uğranılan zarara göre orantısız ve düşük kaldığı, duyulan elem ve ızdırabı kısmen dahi olsa giderecek düzeyde olmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla, davacıların manevi zararını karşılamaktan uzak olan İdare Mahkemesi kararına yönelik davacıların istinaf istemlerinin reddi yolundaki temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamakta olup; Bölge İdare Mahkemesince, işbu bozma kararı üzerine yeniden manevi tazminat takdir edilirken, davacıların manevi tatmin duygusunu sağlamaya yetecek, zarar sonucu duyulan elem ve ızdırabın kişiler üzerindeki etki ve ağırlığını karşılayacak, makul ve hakkaniyetli bir düzeyde manevi tazminata hükmolunması gerekmektedir.