Danıştay 10. Daire E.2022/8559 K.2024/474

Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... ili, ... Caddesi üzerinde bulunan Koşuyolu Parkı'nın duvar yakınına bölücü terör örgütünce yerleştirilen bombanın patlatılması sonucu yaralandığından bahisle uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık 20.000,00 TL maddi ve 30.000,00 TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince. Anayasa Mahkemesinin ... tarih ve ... Başvuru Numaralı ihlal kararı üzerine manevi tazminat istemi hakkında yapılan yeniden yargılama sonucu, olayın meydana gelmesinde yetkili makamların sorumlu tutulmasını gerektirecek ihmal ya da kusur bulunduğunun söylenemeyeceği, genel güvenlik tedbirlerinin olay yerinde mevcut olduğu,

öte yandan, davalı idareye yüklenilebilecek bir hizmet kusuru bulunmamasına rağmen, davacının manevi tazminat isteminin kusursuz sorumluluk ilkesi içerisinde yer alan yargısal ve bilimsel içtihatlarla kabul edilmiş olan sosyal risk ilkesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle, tazminat istemine konu olan terör olayının meydana geliş şekli, doğan zararın nitelik ve özellikleri ile sosyo ekonomik durumu dikkate alınarak davacının manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 18.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı idare tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Tarafların karşılıklı temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onuncu Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME

TALEP_EDENİN_İDDİALARI: Davacı tarafından, olayda hizmet kusurunun bulunduğunun açık olduğu, hükmedilen manevi tazminatın duyulan acı ve eleme kıyasla düşük olduğu ileri sürülerek Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onuncu Dairesinin 08/03/2022 tarih ve E:2020/206, K:2022/1204 sayılı kararı kaldırılarak tarafların temyiz istemi yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, davacı tarafından, ... ili, ... Caddesi üzerinde bulunan Koşuyolu Parkı'nın duvar yakınına bölücü terör örgütünce yerleştirilen bombanın patlatılması sonucu yaralandığından bahisle uğranıldığı ileri sürülen zarara karşılık 20.000,00 TL maddi ve 30.000,00 TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

... Eğitim ve Araştırma Hastanesince, olay sonrası davacı hakkında düzenlenen ...tarih ve ... sayılı Sağlık Kurulu Raporunda; "sağ bacakta sekel parezi + sağ tarsol (ayak) + sol el karpofalangizisi + vo:sağ göz tam sol göz p?" teşhislerine yer verilerek davacının ağır engelli olduğu, engelinin sürekli olduğu ve engel durumuna göre tüm vücut fonksiyon kaybının %75 olduğu belirtilmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.

Yine, Anayasa'nın 2. maddesinde, Devletin nitelikleri sayılmış ve sosyal bir hukuk devleti olduğu vurgulanmış; 5. maddesinde, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak, kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak Devletin temel amaç ve görevleri arasında sayılmış olup, "Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı" başlıklı 17. maddesinde, herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip olduğu vurgulanmıştır.

Bu düzenlemelerden, tüm vatandaşların yaşama haklarının, devlet güvencesi ve onun pozitif yükümlülüğü kapsamı içinde koruma altında olduğu anlaşılmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Manevi zarar, kişinin fizik yapısının ve iç huzurunun bozulmasını, yaşama gücünün ve sevincinin azalmasını, kişilik haklarının zedelenmesini, şeref ve haysiyetinin rencide edilmesini, duyulan acı ve ıstırabı, kişinin günlük yaşamını zorlaştıran her türlü üzüntü ve sıkıntıyı ifade etmekte olup, fiziki veya manevi acılar duyan, ruhsal dengesi bozulan, yaşama sevinci azalan kişinin manevi yönden zararının olduğu kabul edilmektedir.

Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik olmayıp, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ıstırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Tam yargı davalarının özelliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının, manevi tatmin sağlamakla birlikte, olayın oluş şekli ve niteliğine uygun bir miktarda olması da gerekmektedir.

Temyize konu karar ile davacıya 18.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmişse de manevi tazminatın, ilgililerin duyduğu elem ve üzüntünün kısmen giderilmesini sağlayan manevi bir tatmin aracı olduğu gözetildiğinde ve dava konusu olay nedeniyle davacının göz, bacak ve parmaklarından yaralanarak ... Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen ...tarih ve ... sayılı Sağlık Kurulu Raporuna göre %75 oranında engelli hale geldiği dikkate alındığında, manevi varlığında meydana gelen zararın giderilebilmesi için davacının manevi tazminat isteminin tümden kabulüne karar verilmesi gerekmekte olup hükmedilen manevi tazminat tutarının yetersiz kaldığı kanaatine varıldığından temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.