Danıştay 10. Daire E.2022/8854 K.2023/569

İran uyruklu olan davacı … vekili Av. … tarafından, müvekkilinin uluslararası koruma başvurusunun reddine ilişkin Manisa Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle Manisa Valiliğine karşı açılan davada ortaya çıktığı belirtilen yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlem" başlıklı 43. maddesinde, "1.

İdare ve vergi mahkemeleri, idari yargının görev alanına giren bir davada görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle davanın reddine karar verirlerse dosyayı Danıştaya veya görevli ve yetkili idare veya vergi mahkemesine gönderirler. a) Görevsizlik sebebiyle gönderilen dosyalarda Danıştay, davayı görevi içinde görmezse dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesine karar verir. b) Görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle dosyanın gönderildiği mahkeme kendisini görevsiz veya yetkisiz gördüğu takdirde, söz konusu mahkeme ile ilk görevsizlik veya yetkisizlik kararını veren mahkeme aynı bölge idare mahkemesinin yargı çevresinde ise,

uyuşmazlık bölge idare mahkemesince, aksi halde Danıştayca çözümlenir. 2. Görev ve yetki uyuşmazlıklarında Danıştay ve bölge idare mahkemesince verilen kararlar ilgili mahkemelere bildirilir ve bu husus taraflara tebliğ olunur. 3. Danıştay ve bölge idare mahkemesince görev ve yetki uyuşmazlıkları ile ilgili olarak verilen kararlar kesindir.

4. Bu madde hükümleri gereğince verilen kararlar ile görevli ve yetkili kılınan mahkemeye yeniden dava açılması halinde harç alınmaz." hükümlerine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından yapılan uluslararası koruma başvurusunun Manisa Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı kararı ile reddedildiği, bu işleme karşı yapılan itirazın da Göç İdaresi Genel Müdürlüğü Uluslararası Koruma Değerlendirme Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararı ile reddedildiği,

bu işlemler üzerine davacı tarafından açılan davada Manisa 1. İdare Mahkemesinin 09/06/2022 tarih ve E:2022/565, K:2022/637 sayılı kararı ile Manisa Valiliği işleminin mi Komisyon kararının mı yoksa her ikisinin mi iptalinin istenildiği hususu açık olmadığından bahisle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesi uyarınca dava dilekçesinin reddine karar verildiği, davacı tarafından yenilenen dava dilekçesinde her iki işlemin de iptalinin istenildiği, bunun üzerine Manisa 1. İdare Mahkemesinin 20/07/2022 tarih ve E:2022/726, K:2022/749 sayılı kararı ile yetki yönünden davanın reddine, dosyanın Ankara İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği,

dosyanın Ankara 1. İdare Mahkemesi esasına kaydedilmesi üzerine anılan Mahkemenin 27/09/2022 tarih ve E:2022/2771, K:2022/2179 sayılı kararı ile her iki işleme ayrı dilekçeler ile dava açılması gerektiğinden bahisle 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca dava dilekçesinin reddine karar verildiği,

davacı tarafından dilekçelerin yenilenmesi üzerine Manisa Valiliği işleminin iptali istemiyle açılan bu davada Ankara 1. İdare Mahkemesinin 22/11/2022 tarih ve E:2022/4248, K:2022/3119 sayılı kararı ile davanın görüm ve çözümünde Manisa İdare Mahkemesinin yetkili olduğundan bahisle yetki yönünden davanın reddine,

Manisa İdare Mahkemesi ile Mahkemeleri arasında yetki uyuşmazlığı çıkartılarak uyuşmazlığın karara bağlanması ve yetkili yargı yerinin belirlenmesi amacıyla 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca dava dosyasının Danıştay'a gönderilmesine karar verildiği ve Danıştay'a gelen dosyanın Dairemiz esasına kaydedildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda özetlenen yargı süreci dikkate alındığında; her iki işleme karşı açılan dava üzerine Manisa 1. İdare Mahkemesince yetki bakımından dosya Ankara 1. İdare Mahkemesine gönderilmişse de Ankara 1. İdare Mahkemesi öncelikle dava dilekçesinin reddine karar vermiş ve Manisa Valiliği işleminin iptali istemiyle yenilenen dilekçe üzerine yeni bir dava dosyası meydana gelmiştir.

Bu durumda, yetki yönünden davanın reddedilmesi üzerine, doğrudan dosyanın Manisa 1. İdare Mahkemesine gönderilmesi gerekirken, yetki uyuşmazlığı çıkartılarak dosyanın Danıştay'a gönderilmesinde bu aşamada iki farklı Mahkemece verilmiş bir yetkisizlik kararının varlığından bahsedilemeyeceğinden usul hükümlerine uygunluk bulunmadığı göz önüne alındığında; 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca yetkili yargı yerinin belirlenmesi koşullarının oluşmadığı sonucuna varılmaktadır.