Danıştay 10. Daire E.2023/1158 K.2023/5736

Davacı … vekili Av. … tarafından, müvekkilinin babası …'nin Diyarbakır ili, Silvan ilçesinde askerlik görevini yerine getirmekte iken 19/07/1974 tarihinde vefat ettiğinden bahisle şehit sayılması, şehit aylığı bağlanması ve şehit yakınlarının yararlandığı tüm hakların verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile söz konusu olay nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen 1.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına karşı açılan davada,

Ankara 16. İdare Mahkemesi'nce verilen, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Gaziantep İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 15/12/2022 tarih ve E:2022/2634, K:2022/2716 sayılı karar ile Gaziantep 3. İdare Mahkemesi'nin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 24/01/2023 tarih ve E:2023/121, K:2023/61 sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde, tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği, ayrıca dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı hükmü yer almış.

Kanun'un 14. maddesinde, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları hususu ilk inceleme konuları arasında sayılmış. 15. maddesinde de, dilekçelerin, 3. ve 5. maddelere uygun olmaması halinde otuz gün içinde uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere reddine karar verileceği kuralı getirilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davanın, davacının babası ...'nin Diyarbakır ili, Silvan ilçesinde askerlik görevini yerine getirmekte iken 19/07/1974 tarihinde vefat ettiğinden bahisle şehit sayılması, şehit aylığı bağlanması ve şehit yakınlarının yararlandığı tüm hakların verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile söz konusu olay nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen 1.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açıldığı anlaşılmaktadır.

Yetkili yargı yerinin belirlenebilmesi için öncelikle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. ve 5. maddelerine uygun olarak düzenlenmiş bir dilekçe ile açılan davanın olması şarttır.

Uyuşmazlıkta, davacı tarafından babasının şehit sayılması, şehit aylığı bağlanması ve şehit yakınlarının yararlandığı tüm hakların verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile söz konusu olay nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen 1.000,00 TL maddi (destekten yoksun kalma tazminatı) ve 50.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemlerinin hukuki dayanaklarının ve husumet yöneltilmesi gereken idarelerin farklı olması nedeniyle söz konusu istemlere aynı dilekçede yer verilmesi, 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca mümkün bulunmamakta ve bu haliyle, dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesine uygun düzenlenmediği sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda, davanın, 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesine uygun olarak yenilenen dilekçelerle ayrı ayrı dava açılması gerektiğinden, Ankara 16. İdare Mahkemesince verilecek dilekçe ret kararı sonrasında yenilenecek davada, davacının istemlerine göre uyuşmazlığın görüm ve çözümünde yetkili olup olmadığı da değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bununla birlikte, davacının Diyarbakır ili, Silvan ilçesinde bulunan 4. Jandarma Er Eğitim Tugay Komutanlığında askerlik görevini yerine getirmekte iken vefat ettiği anlaşılmakta olup, her ne kadar davalılar arasında Milli Savunma Bakanlığına da yer verilmiş olsa da, davacının Jandarma er olarak görev yaptığı, Millî Savunma Bakanlığı kadrolarında çalışan kamu görevlisi veya 7179 sayılı Askeralma Kanunu kapsamında münhasıran askerlik hizmetini yerine getiren yedek subay, yedek astsubay, erbaş ve er olmadığı dikkate alındığında uyuşmazlıkta 2577 sayılı Kanun'un 20/C maddesi hükmünün uygulanma imkanı bulunmamaktadır.