Danıştay 10. Daire E.2023/2037 K.2023/4637

2- … Kaymakamlığı / … VEKİLİ : Av. …

DAVALILAR YANINDA

MÜDAHİLLER : 1- …

2- … 3- … 4- … VEKİLLERİ : Av. … Av. …

İSTEMİN_KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, Temyiz No:… sayılı temyiz isteminin reddine ilişkin kararının kaldırılarak anılan Dairenin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN_KONUSU : Aksaray ili, Eskil ilçesinde çiftçilik yapmakta olan davacı tarafından; mülkiyeti Hazineye ait olan ve toplulaştırma işlemi sonrasında yeri değiştirilerek … ada … parsel numarası ile Hazine adına tescil edilen Aksaray ili, Eskil ilçesinde bulunan … parsel sayılı taşınmazı, 1996-2018 yılları arasında ekip dikmek suretiyle kullandığından bahisle 4706 sayılı Kanun kapsamında satın almak üzere yapmış olduğu başvurunun reddine dair … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı ve … tarih ve … sayılı Eskil Kaymakamlığı Milli Emlak Şefliği işlemlerinin iptali istenilmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, idare mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine kesin olarak karar verilmiştir.

Davacı tarafından, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen karara karşı temyiz başvurusunda bulunulması üzerine anılan Dairenin … tarih ve E:…, Temyiz No:… sayılı kararıyla bakılan davanın konusu itibarıyla 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde sayılan davalardan olmadığı ve temyizi istenen kararın kesin olduğu gerekçesiyle temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından; dava konusu parselin değeri 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde belirlenen değerin üzerinde olduğundan davanın temyize tabi olduğu, taşınmazı satın alabilmesi için Kanunda aranan tüm şartları sağladığı, taşınmazı 2010-2012 yılları arasında ecrimisil ödeyerek kullandığı, bölge idare mahkemesinin bu hususa dikkat etmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idareler ve davalı idareler yanında müdahiller tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Arazi toplulaştırması sonrası Hazine arazisinin başka yere taşınmış olması, Hazineye ait tarım arazisini uzun yıllar tarım yapmak suretiyle ihya eden davacının araziyi ihya etmekten kaynaklı kanuni hakkını etkilemeyeceğinden, yeni oluşturulan parsel üzerinden davacıya satış yapılması gerektiği, öte yandan davacının 4706 sayılı Kanun'un 4. maddesinin 12. fıkrası kapsamında hak sahibi olduğunun idarenin tespitleriyle de sabit olduğu ve davacı tarafından da başvuruların zamanında yapıldığı görüldüğünden temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davanın konusu itibarıyla 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz kanun yoluna tabi olduğu anlaşıldığından, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, Temyiz No:… sayılı temyiz isteminin reddine dair kararı kaldırılarak gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X)-KARŞI OY

Dava; Aksaray ili, Eskil ilçesinde çiftçilik yapmakta olan davacı tarafından; mülkiyeti Hazineye ait olan ve toplulaştırma işlemi sonrasında yeri değiştirilerek … ada … parsel numarası ile Hazine adına tescil edilen Aksaray ili, Eskil ilçesinde bulunan … parsel sayılı taşınmazı, 1996-2018 yılları arasında ekip dikmek suretiyle kullandığından bahisle 4706 sayılı Kanun kapsamında satın almak üzere yapmış olduğu başvurunun reddine dair … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı ve … tarih ve … sayılı Eskil Kaymakamlığı Milli Emlak Şefliği işlemlerinin iptali istemiyle açılmıştır.

Uyuşmazlığın, Hazineye ait olan ve toplulaştırma sonucunda yeri değiştirilen 2707 parsel sayılı taşınmazı 2001 yılından bu yana kiralamak ya da ecrimisil ödemek suretiyle kullanan davacının, toplulaştırma sonucu oluşturularak Hazine adına tapuda tescil edilen … ada .. parsel sayılı taşınmaz üzerinde 4706 sayılı Kanun kapsamında bir hak iddia edip edemeyeceğine ilişkin olduğu görülmektedir.

4706 sayılı Kanun ile Hazineye ait taşınmazların belli koşulları sağlayan kullanıcılarına doğrudan satılacağı düzenlenmiş olup, Kanunda öngörülen kullanım sürelerini doldurmuş olan ve süresinde başvuru yapmış olan kullanıcıların bu Kanun kapsamında elde ettikleri satın alma haklarının, salt toplulaştırma sonucu taşınmazın yeri, ada ve parsel numarası değiştirilmek suretiyle kullanıcıların elinden alınmasının hukuken mümkün bulunmadığı, kaldı ki 4706 sayılı Kanunda, toplulaştırma işlemi ile yeri değişen ve yeniden Hazine adına tescil edilen taşınmazların kullanıcılarına satılamayacağına ilişkin bir istisna hükmünün de yer almadığı görülmüştür.

Bu durumda davacının hak sahipliği tespit edilirken … ada … parselin geldiği … parseldeki kullanım sürelerine ve miktarlarına bakılması gerektiği açıktır.

Hazine adına kayıtlı olan ve 2001 yılından bu yana zaman zaman kiralamak ve zaman zaman da ecrimisil ödemek suretiyle davacı tarafından kullanılmaya devam edilen … sayılı parsel için, davacı tarafından geçmiş dönemde yapılan satın alma talepleri de göz önüne alındığında, … tarihli satın alma başvurusunun sehven .. ada .. parsel için yapılmış olduğu,

aslında toplulaştırma işlemi sonrasında bu parselin yeni yeri olan … ada … parsel için yapıldığının kabulü gerektiği, buna göre, eski … parsel yeni … ada … parsel sayılı taşınmazın belli bir kısmını 4706 sayılı Kanun'un 4. maddesinin 12. fıkrası uyarınca, 30/03/2014 tarihi itibarıyla 3 yıldır fiilen tarımsal amaçla kullanan ve 31/12/2019 tarihine kadar başvuru yapan davacının başvurusunun, gerek yeni 1282 ada 1 parsel için süresinde talepte bulunmadığı, gerek … parsel sayılı taşınmazın artık mevcut olmadığı,

gerek … ada … parselin 2019 tarihinde tescil edildiğinden 4706 sayılı Kanundaki kullanım sürelerine dahil olamayacağı, gerekse … ada … parselin eski malikleri tarafından mülkiyet hakkına dayalı olarak kullanımlarının Hazine mülkiyetindeki kullanımlara dahil edilemeyeceği belirtilmek sureti ile reddine dair dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenle, davacının temyiz istemi kabul edilerek Konya Bölge İdare Mahkemesince verilen davanın reddine yönelik kararın bozulması gerektiği oyu ile Daire kararına katılmıyorum.