Danıştay 10. Daire E.2023/2768 K.2023/4019

Dava konusu istem: Davacı tarafından; güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun görülmemesine ilişkin Ankara Valiliği Özel Güvenlik Değerlendirme Komisyonunun … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla.

7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması kapsamında yapılacak değerlendirmede, kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararlarının, kamu davasının açılmasının ertelenmesine ilişkin ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların dikkate alınacağı, bu kapsamda davacı hakkında, kasten yaralama suçundan verilen ceza mahkemesi kararları ve davacının yapacağı görevin niteliği ile güvenlik soruşturmasının amacı birlikte değerlendirildiğinde,

davacının belirtilen eylemleri sebebiyle davalı idarece güvenlik soruşturmasının olumsuz olduğundan bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından; hastanede özel güvenlik görevlisi olarak görevini yerine getirdiği sırada bir kısım hasta yakınlarının doktorlara saldırması neticesinde yargılandığı, korumakla mükellef olduğu doktorlara karşı yapılan saldırılara müdahale etmesinin oldukça olağan olduğu, mevzuat uyarınca kendisine zor kullanma yetkisi verildiği, yargılama konusu ceza dosyalarının içeriği incelenmeden karar verildiği, ceza yargılamalarının birinde beraatine hükmedildiği, işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden; davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda; "... Asliye Ceza Mahkemesince, 13/03/2012 tarihinde park meselesi yüzünden çıkan kavgada yaralama suçundan … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ile 11 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, hapis cezasının ertelenmesine karar verildiği, kararın 03/03/2015 tarihinde onanarak kesinleştiği,.

Asliye Ceza Mahkemesince, 21/04/2016 tarihinde hastanede güvenlik görevlisi olarak görev yaptığı sırada kasten yaralama suçundan … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ile 1 ay 26 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, ... Asliye Ceza Mahkemesince, 03/08/2017 tarihinde hastanede güvenlik görevlisi olarak görev yaptığı sırada kasten yaralama suçundan … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ile 3 ay 22 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği,.

Asliye Ceza Mahkemesinde, tehdit, silahla tehdit, hakaret, basit yaralama suçundan kovuşturmasının devam ettiği" hususlarının tespit edilmesi sonucunda, güvenlik soruşturması sonucu olumsuz kabul edilerek silahlı/silahsız özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun görülmemesine karar verildiği, anılan kararın iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un "Özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar" başlıklı 10. maddesinde, "Özel güvenlik görevlilerinde aşağıdaki şartlar aranır:

a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.

b) (Değişik: 21/4/2005 – 5335/23 md.) Silahsız olarak görev yapacaklar için en az sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul; silahlı olarak görev yapacaklar için en az lise veya dengi okul mezunu olmak.

c) 18 yaşını doldurmuş olmak.

d) (Değişik: 2/1/2017 - KHK-680/69 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/67 md.) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile;

1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak.

2) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık ve fuhuş suçlarından mahkûm olmamak.

3) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak.

e) (Mülga: 23/1/2008 – 5728/578 md.)

f) Görevin yapılmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı ile engelli bulunmamak.

g) 14 üncü maddede belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla tamamlamış olmak.

h) (Ek: 2/1/2017 - KHK-680/69 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/67 md.) Güvenlik soruşturması olumlu olmak." hükmüne yer verilmiştir.

7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun 3. maddesinde, "(1) Arşiv araştırması, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılır.

(2) Kurum ve kuruluşlarda, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları hâlinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ile ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler, üst kademe kamu yöneticileri,

özel kanunları uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulan kişiler ile milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis, hizmetlerde statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın istihdam edilenler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılır." hükmüne. 4. maddesinde, "Arşiv araştırması;

a) Kişinin adli sicil kaydının,

b) Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından hâlen aranıp aranmadığının,

c) Kişi hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının,

ç) Kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları ve 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesinin beşinci ve 231 inci maddesinin onüçüncü fıkraları kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların,

d) Hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının,

mevcut kayıtlardan tespit edilmesidir." hükmüne; 5. maddesinde, "(1) Güvenlik soruşturması, arşiv araştırmasındaki hususlara ilave olarak kişinin;

a) Görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerindeki olgusal verilerinin,

b) Yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiğinin,

c) Terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının,

mevcut kayıtlardan ve kişinin görevine yansıyacak hususların denetime elverişli olacak yöntemlerle yerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmesidir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bakılan davada; uyuşmazlığın çözümü için davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması sonucunun olumsuz bulunmasına gerekçe gösterilen unsurların değerlendirilmesi gerekmektedir.

Dava konusu işlemin sebebi olarak davacı hakkındaki ceza yargılamaları gösterilmiştir.

... Asliye Ceza Mahkemesinde yapılan yargılamada yaralama suçundan davacı hakkında verilen 11 ay 20 gün hapis cezasına ilişkin hükmün Türk Ceza Kanunu'nun 51. maddesi uyarınca ertelenmesine karar verildiği ve kararın kesinleştiği görülmektedir. 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde belirtilmeyen ve bir yıldan az hapis cezasına hükmolunan yaralama suçundan dolayı verilen mahkumiyet kararının özel güvenlik görevlisi olmaya engel teşkil etmediği sonuca varılmıştır.

Davacının hastanede özel güvenlik görevlisi olduğu dönemde 2016 ve 2017 yıllarında işlediği "yaralama" suçlarından dolayı. Asliye Ceza Mahkemesinin … tarihli ve ….

Asliye Ceza Mahkemesinin 17/02/2020 tarihli kararlarına bakıldığında, her ne kadar davacı hakkında hapis cezasına hükmedilmişse de verilen cezaların 1 yıldan az olduğu, ayrıca davacının her iki yargılamaya konu suçunun da 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde sayılmayan yaralama suçu olduğu ve anılan uyuşmazlıkların ziyaret süresi dolan hasta yakınlarının süresinde çıkmaması sonrasında gelişen olaylar nedeniyle yaşandığı,

davacının özel güvenlik görevinin mahiyeti kapsamında makul görülebilecek eylemleri nedeniyle mahkumiyet aldığı göz önünde bulundurulduğunda anılan ceza mahkemesi kararları nedeniyle davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirilmesinde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Dava konusu işlem tarihinde davacının ... Asliye Ceza Mahkemesinde "silahla tehdit, hakaret, basit yaralama, tehdit" suçlarından devam eden kovuşturmasının bulunması bakımından ise anılan suçların 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin üçüncü alt bendi kapsamındaki suçlardan olmadığı ve netice itibarıyla dava konusu işlemin tesisinden sonra … tarihinde, K:… sayılı kararla davacının beraatine karar verildiği dikkate alındığında, anılan ceza yargılaması nedeniyle de davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz değerlendirilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, davacının güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasında esas alınan ceza yargılamalarının özel güvenlik görevinin niteliği ve kamu yararı yönünden sakıncalı olmadığı sonucuna varıldığından tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki … İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.