Danıştay 10. Daire E.2023/3961 K.2023/6576

2- ...Odası VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından, Hakkari ilinde faaliyet göstermekte olan eczanesini, Aydın İli, Efeler İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresine nakletme istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Aydın Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, yeterli araştırma yapılmaksızın, salt davalı idarenin beyanlarının esas alınarak karar verildiği, eczanenin nakledilmek istenen yerin öğrenci yaşam merkezinde olduğu, Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile farklı parsellerde yer aldığı, eczanenin yolunun ve bahçesinin farklı olduğu, bir bütün olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğu, yola cephesi olma şartının alışveriş merkezleri bakımından istisna tutulduğu, eczane açılmak istenen yerin de alışveriş merkezi niteliği taşıdığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMALARI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiş olup, davalı yanında müdahiller tarafından temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ :...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava, davacı tarafından, Hakkari ilinde faaliyet göstermekte olan eczanesini, Aydın İli, Efeler İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresine nakletme istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Aydın Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun'un 20. maddesinde, “Eczane binalarının kaç kısımdan mürekkep olacağı ve laboratuvarların vasıf ve şartları ve içerlerinde bulunması lazım gelen alet ve saire ve eczanenin dahili hizmetleri Sağlık ve Sosyal Yardım Vekaletince tayin ve tespit olunur.” hükmü yer almıştır.

Mevzuatla verilen yetkiye dayanılarak, eczacıların görev, yetki ve sorumluluklarının belirlenmesi, eczanelerin açılması, işletilmesi, nakli, devri ve kapanması ile eczanelerin özellikleri ve eczacılık hizmetlerinin yürütülmesine dâir usûl ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanan Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik 12/04/2014 tarih ve 28970 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Anılan Yönetmeliğin 20. maddesinde "Eczane olarak kullanılacak yerin özellikleri" ayrıntılı olarak belirlenmiş; anılan maddenin ikinci fıkrasında, "Eczane olarak kullanılacak binanın yapı ruhsatı belgesi veya yapı kullanım izin belgesi ya da bağlı bulunduğu belediye tarafından dükkân veya işyeri olarak kullanılabileceğine dair resmî belgesinin bulunması gerekir. Bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce başvuru yapılmış veya ruhsatlandırılmış eczanelerde ve bunların devrinde bu madde hükmü uygulanmaz." hükmüne;

Dördüncü fıkrasında, "Serbest faaliyet gösteren eczanelerin;

a) Eczaneler için belirlenen çalışma saatlerini ve nöbet hizmetini aksatmayacak şekilde, halkın serbestçe girip çıkabildiği ve Yönetmelikte tarif edilen nitelikteki yerlerde açılması,

b) Bağımsız dükkânlarda açılması ve faaliyet göstermesi,

c) Eczanelerin cephelerinden ve kapılarından en az birinin belediyelere ait cadde veya sokak üzerinde olması ve o cadde veya sokaktan numara alması,

ç) Alışveriş merkezlerinde ve sitelerde açılacak serbest eczaneler bakımından eczanenin cephelerinden en az birinin doğrudan gün ışığından yararlanacak şekilde olması ve kapılarından en az birinin doğrudan dışarıya açılması,

zorunludur. Ancak havaalanları, limanlar, otogarlar, tren garları, alışveriş merkezleri ve sitelerde açılacak eczanelerde (c) bendindeki zorunluluk aranmaz." hükmüne;

Sekizinci fıkrasında ise, "Diş hekimlerince açılan poliklinikler, muayenehaneler ile sadece tahlil ve görüntüleme hizmeti veren laboratuvar tanı merkezleri hariç olmak üzere, içinde sağlık kurum ve kuruluşu bulunan bina ve bahçesi ile müştemilatında serbest eczane açılamaz. Havaalanları, otogarlar ile tren garları ve limanlarda bu kısıtlama uygulanmaz." hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre, içinde sağlık kurum ve kuruluşlarının bulunduğu bina ve müştemilatı ile bu yapıların bulunduğu bahçe sınırları içerisinde serbest eczane açılamayacağı kurala bağlanarak, eczane hizmetinden faydalanacak vatandaşlar tarafından sağlık kuruluşu-eczane arasındaki aidiyet konusunda yanlış anlaşılmanın engellenmesi ve eczaneler arasındaki haksız rekabetin önlenmesi amaçlanmıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, ... Eczanesi adı altında Hakkari ilinde işletmekte olduğu eczanesini, Aydın İli, Efeler İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresine ...

Eczanesi adıyla nakletmek istemiyle başvuruda bulunduğu, eczane nakledilmek istenen yerin Adnan Menderes Üniversitesi kampüs alanı içerisinde bulunan Öğrenci Yaşam Merkezinde bulunduğu görüldüğünden Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmeliğin 20. maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca eczane açılmak istenen yerin sağlık kurum ve kuruluşu bulunan bina ve bahçesi ile müştemilatı kapsamında bulunan alan haricinde kalıp kalmadığı hususunda tereddüt hasıl olduğundan Aydın Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünün 04/10/2021 tarihli yazıyla Efeler Belediyesinden görüş sorulduğu,

Efeler Belediye Başkanlığının 07/10/2021 tarihli cevabi yazısı ile ... tarih ve ... sayılı Encümen Kararıyla yoldan ihdas, tevhid, ifraz, rıza-i taksim ve yola terk işlemlerinin yapılması sonucunda üniversite alanındaki parsellerin yeniden düzenlendiği, bu düzenlemenin bir fonksiyon veya kullanım değişikliği içermediği, Yüksek Öğretim alanından bağımsız ayrı bir sağlık alanı oluşturulmadığı, üniversite yerleşkesinin sosyal tesisleri, teknoloji geliştirme merkezi ve uygulama hastanesi ile bir bütün olduğu yönünde değerlendirilmesi gerektiği yönünde görüş bildirilmesi üzerine,

anılan İl Sağlık Müdürlüğü tarafından bu kez Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumundan görüş talep edildiği, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun 15/10/2021 tarihli cevabında ise, Efeler Belediyesinin cevabi yazısına atıfta bulunularak Adnan Menderes Üniversitesi kampüs alanı içerisinde açılması talep edilen eczane yerinin Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelikte düzenlenen şartları haiz olmadığının anlaşıldığı, bununla birlikte söz konusu yerde eczane açılmasının haksız rekabete sebebiyet vereceği yönünde bilgi verildiği,

anılan görüş yazılarını değerlendiren davalı idare tarafından eczane nakil talebinin reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dava konusu uyuşmazlığın, çözümü için öncelikle, ruhsat talep edilen eczanenin Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik’in 20. maddesinin sekizinci fıkrası kapsamında, içinde sağlık kurum ve kuruluşu bulunan bina ve bahçesi ile müştemilatında bulunup bulunmadığının tartışılarak çözümlenmesi gerekmektedir.

Dosya içeriğinde bulunan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda, dava konusu eczanenin de içinde yer aldığı Öğrenci Yaşam Merkezinin bulunduğu yerin üniversite kampüsü içinde kaldığı, imar planında üniversite yüksek öğretim alanı olarak ayrıldığı, bu alanların imar planı gereği üniversiteye ait yükseköğretim kurumları ve onun ihtiyaç duyduğu zorunlu alanlar ile sosyal kültürel tesisler için kullanılması gerektiği, Adnan Menderes Üniversitesi merkez kampüsünün bulunduğu ... ve ...

Mahallelerinde bulunan ... ada, .., ...ve ...parseller ile ... ada, ... ve ... parsellerin birleştirilip gerekli terklerinin ve ihdaslarının yapılarak yeniden ifraz edilmesine yönelik olarak Efeler Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının alındığı, karar sonucunda ve dava dosyası içinde yer alan relöve ölçü krokisi ile takbis parsel sorgulama çıktısından davacının nakil istediği adresin Öğrenci Yaşam Merkezi alanı içinde kalan ve ifrazen taksim sonucunda ...

Mahallesi ... ada, ... parsel numarasını alan taşınmazda kaldığı, en yakındaki sağlık tesisinin ise ... ada ... parselde kalan hastane olduğu, eczane açılacak taşınmaz ile hastane ve eklentilerinin bulunduğu taşınmazların farklı parsellerde yer aldığı, aralarında bir yol bulunduğu, yani her iki binanın bahçe alanlarının fiilen birbirinden ayrı olduğu görülmektedir.

Bu durumda, dava konusu işleme dayanak Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmeliğin eczane olarak kullanılacak yerin özelliklerine ilişkin maddesinde, içinde sağlık kurum ve kuruluşu bulunan bina ve bahçesi ile müştemilatında serbest eczane açılamayacağı kuralına yer verildiği, anılan Yönetmelikte üniversite yerleşkesinde eczane açılamayacağına ilişkin herhangi bir sınırlama getirilmediği, ruhsat talep edilen eczanenin Aydın Adnan Menderes Üniversitesi yerleşkesinde yer aldığı, eczanenin de içinde yer aldığı Öğrenci Yaşam Merkezi ile hastanenin birbirinden yol ile ayrıldığı ve farklı ada ve parsellerde bulunduğu,

hastane ile Öğrenci Yaşam Merkezinin ve bahçelerinin ayrı olarak değerlendirilmesi gerektiği, sonuç olarak, söz konusu eczanenin Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesinin bahçesinde yer almadığı, eczane ve sağlık kuruluşu arasında aidiyet duygusu uyandıracak bir yakınlığın olmadığı, öte yandan eczanenin, kampüste bulunan insanlar için ihtiyaç duyulan hizmet ünitelerden biri olduğu ve Adnan Menderes Üniversitesi yerleşkesinde eczane açılmasına izin verilmesinde kamu yararı bulunduğu sonucuna varıldığından eczane nakil talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Ayrıca temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında her ne kadar, eczane nakil istemine konu edilen taşınmazın cephe aldığı yol ya da yolların imar planlarına göre belediyenin sorumluluğunda olmadığı, böylece Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmeliğin 20. maddesinin dördüncü fıkrasının (c) bendinde yer alan "Eczanelerin cephelerinden ve kapılarından en az birinin belediyelere ait cadde veya sokak üzerinde olması ve o cadde veya sokaktan numara alması" şartını taşımadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, anılan Yönetmelik hükmünün getiriliş amacının, eczanelerin,

belirlenen çalışma saatlerinin ve nöbet hizmetlerinin aksatılmayacak şekilde halkın serbestçe girip çıkabildiği yerlerde ve bağımsız dükkanlarda açılıp faaliyet göstermesi olduğu, böylece esasen tüm vatandaşların eczacılık hizmetine kolayca ulaşmasının sağlanmasının ana amaç olarak öngörüldüğü anlaşıldığından, üniversite yerleşkesi içerisinde bulunan ancak herhangi bir sağlık kurum ve kuruluşunun bulunduğu bina, bahçe ya da müştemilatı içerisinde yer almayan bir yerde eczane açma girişimine, salt belediyenin sorumluluğunda olmayan bir yoldan numara aldığı gerekçesiyle engel olunmasının Yönetmelikle getirilen amaca hizmet etmediği de açıktır.

Bu nedenle, Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesinde de hukuki isabet bulunmamaktadır.

Bu durumda, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı ve kararın bozulması gerektiği oyuyla aksi yöndeki Daire kararına katılmıyorum.