Danıştay 10. Daire E.2023/6000 K.2023/7163

Dava konusu istem: Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde ... olarak görev yapan davacı tarafından, "Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcıları, Yönetim Kurulu Üyeleri, Sayıştay Denetçileri, I. Hukuk Müşaviri, Başkan ve Daire Başkanları, Başmüdürler, Başkan Yardımcıları, Hukuk Müşavirleri, Müfettişler/Denetçiler, Avukatlar ile Genel Müdürlük Müşavirleri VİP girişinden geçiş yapar." şeklindeki Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Güvenlik Prosedürünün 5.1.2 Personel Giriş Çıkışları başlıklı maddesinin 5.1.2.2. bendinin "Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcıları, Yönetim Kurulu Üyeleri, Sayıştay Denetçileri, I. Hukuk Müşaviri,

Başkan ve Daire Başkanları, Başmüdürler, Başkan Yardımcıları, Hukuk Müşavirleri, Müfettişler/Denetçiler ile Avukatlar VIP girişinden geçiş yapar." şeklinde değiştirilmesine yönelik 10/05/2021 tarihli kararın iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; düzenlemenin yapıldığı 11/07/2018 tarihinde halihazırda davacının görevli olduğu hizmet binasının da kapsam dahilinde olduğu, bu prosedürün davacı şirkete ait tüm iş yerlerinde uygulandığı, hizmet binalarına özel ayrı ayrı güvenlik prosedürlerinin bulunmadığı, Genel Müdürlük Müşavirlerinin kuruma ait VIP geçişinden faydalanacak personel kapsamı dışına çıkarılmasını gerektirecek somut herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığı görüldüğünden dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararlarının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın incelenmeksizin reddine 2577 sayılı Kanun'un değişik 45. maddesinin 6. fıkrası uyarınca kesin olarak karar verilmiştir.

Anılan kararın, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla, temyizi istenen kararın kesin olduğu gerekçesiyle temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davacı tarafından, dava konusu işlemin icrai nitelikte, kesin ve yürütülmesi zorunlu bir idari işlem olduğu, doğrudan hukuki durumunu etkilediği, VIP girişinden geçiş yapacaklar arasından Genel Müdürlük Müşavirlerinin çıkarıldığı, işlemin sebebinin anlaşılamadığı, idare tarafından ileri sürülen mesai kontrolü, güvenlik gibi nedenler gerçeği yansıtmadığı, müşavirler üzerinde baskı kurulmaya çalışıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz" başlıklı 46. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında verilen kararların Danıştayda kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebileceğinin kurala bağlandığı,

davacı tarafından iptali istenen Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Güvenlik Prosedürünün dava konusu maddesinin, düzenleyici işlem kapsamında olduğundan Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında temyize açık olduğu sonucuna varıldığından, Bölge İdare Mahkemesinin davacının temyiz isteminin reddi yolundaki kararı kaldırılarak gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davalı idare tarafından 11/07/2018 tarihinde yayınlanan Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Güvenlik Prosedürünün "Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcıları, Yönetim Kurulu Üyeleri, Sayıştay Denetçileri, I. Hukuk Müşaviri, Başkan ve Daire Başkanları, Başmüdürler, Başkan Yardımcıları, Hukuk Müşavirleri, Müfettişler/Denetçiler, Avukatlar ile Genel Müdürlük Müşavirleri VİP girişinden geçiş yapar." şeklindeki 5.1.2 "Personel Giriş Çıkışları" başlıklı maddesinin 5.1.2.2. bendi 10/05/2021 tarihli Genel Müdür onayı ile "Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcıları, Yönetim Kurulu Üyeleri, Sayıştay Denetçileri, I. Hukuk Müşaviri, Başkan ve Daire Başkanları, Başmüdürler, Başkan Yardımcıları, Hukuk Müşavirleri, Müfettişler/Denetçiler ile Avukatlar VIP girişinden geçiş yapar." şeklinde değiştirilmiştir.

Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinde ... olarak görev yapan davacı tarafından anılan değişikliğin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iptal davaları "İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davalar" olarak tanımlanmıştır.

Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Güvenlik Prosedürünün "Amaç" başlıklı 1'inci maddesinde, "Bu prosedürün amacı Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketine ait işyerlerinde çalışanların, müşavirlerin, ziyaretçilerin can ve mal güvenliğinin sağlanması ile demirbaş malzeme, araç, gereç ve müşteri mülkiyetinin her türlü sabotaj, saldırı ve hırsızlığa karşı korunmasını sağlamak için gerekli tedbirleri belirlemektir."; 5.1.2 Personel Giriş Çıkışları başlıklı maddesinin 5.1.2.2. bendinde, "Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcıları, Yönetim Kurulu Üyeleri, Sayıştay Denetçileri, I. Hukuk Müşaviri, Başkan ve Daire Başkanları, Başmüdürler, Başkan Yardımcıları, Hukuk Müşavirleri, Müfettişler/Denetçiler ile Avukatlar VIP girişinden geçiş yapar." düzenlemeleri yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinde tanımlanan iptal davalarına, idarenin tek yanlı irade beyanıyla, kişilerin hukuksal durumlarında değişiklik meydana getiren etkili ve yürütülmesi zorunlu idari işlemler konu edilir.

İdari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gerekli işlemler, öğreti ve içtihatlarda idari makam ve mercilerin kamu gücüne dayanarak idare işlevine (idare hukuku alanına) ilişkin olarak yaptıkları ve ilgililer hakkında çeşitli hak ve/veya yükümlülükler doğurmak suretiyle hukuk düzeninde değişiklik yapan, başka bir ifade ile ilgililerin hukukunu etkileyen irade açıklamaları olarak tanımlanmaktadır.

Dava dosyasının incelenmesinden, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Güvenlik Prosedürü ile Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketine ait işyerlerinde çalışanların, müşavirlerin, ziyaretçilerin can ve mal güvenliğinin sağlanması ile demirbaş malzeme, araç, gereç ve müşteri mülkiyetinin her türlü sabotaj, saldırı ve hırsızlığa karşı korunmasını sağlamak için gerekli tedbirleri belirlemek amacıyla çeşitli kurallar getirildiği ve dava konusu işlem ile Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Güvenlik Prosedüründe 5.1.2 "Personel Giriş Çıkışları" başlıklı maddesinin 5.1.2.2. bendinde kurum VIP girişinden geçiş yapacaklar arasında yer velen Genel Müdürlük Müşavirlerinin bu kişiler arasından çıkarıldığı anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, dava konusu işlemin kurum VIP girişinden geçiş yapacakları belirleyen, soyut ve genel anlamda kural koyan nitelikte bir düzenleyici işlem olduğu, söz konusu düzenleyici işlemin, ilgililerin hukukunda doğrudan etki ve sonuç doğurduğu, bu haliyle kesin ve yürütülebilir bir işlem olduğu sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda, davanın esası incelenerek bir karar verilmesi gerekirken dava konusu işlemin iptaline yönelik idare mahkemesi kararına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulüyle idare mahkemesi kaldırılarak dava konusu işlemin kesin ve yürütülebilir bir işlem olmadığından bahisle davanın incelenmesizin reddi yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.