Danıştay 10. Daire E.2023/6531 K.2023/9113

Davanın_özeti

Tarım ve Orman Bakanlığının 15/11/2023 tarih ve E-53231444-010.06.01-11993490 sayılı, "Tohumluklarda Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmaların İzleme ve Kontrolü Amacıyla Yapılacak Analizler İçin Numune Alma Usul ve Esasları" konulu, 2023-12 numaralı Genelgesinin 1.6, 2.2, 5.2, 5.3, 5.4, 5.5, 5.6, 5.8, 5.9 ve 5.10 numaralı maddeleri ile Genelgenin tümünde yazılı "uygunsuzluk" ibaresinin iptali ve yürütülmesinin durdurulması istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

..2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin dava dilekçesi öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendi uyarınca anılan Kanun'un 3. maddesine uygun olup olmadığı yönünden incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde, tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği, ayrıca dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı hükmü yer almış.

Kanun'un 14. maddesinde, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları hususu ilk inceleme konuları arasında sayılmış. 15. maddesinde de, dilekçelerin, 3. ve 5. maddelere uygun olmaması halinde uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere reddine karar verileceği kuralı getirilmiştir.

Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idari işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, her türlü tereddütten uzak, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.

Dava dilekçesinin incelenmesinden; dava dilekçesinin "Konu" ve "Netice ve Talep" kısımlarında, Tarım ve Orman Bakanlığının 15/11/2023 tarih ve E-53231444-010.06.01-11993490 sayılı, "Tohumluklarda Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmaların İzleme ve Kontrolü Amacıyla Yapılacak Analizler İçin Numune Alma Usul ve Esasları" konulu, 2023-12 numaralı Genelgesinin 1.6, 2.2, 5.2, 5.3, 5.4, 5.5, 5.6, 5.8, 5.9 ve 5.10 numaralı maddeleri ile Genelgenin tümünde yazılı "uygunsuzluk" ibaresinin iptali istemine yer verildiği;

dilekçe içeriğinde, iptali istenilen anılan maddelere yönelik hukuka aykırılık iddialarına yer verilmekle birlikte dava konusu Genelgenin ilk paragrafında yer alan "haksız rekabetin önlenmesi ve kalite güvencesi sağlanması" ibarelerine yönelik de hukuka aykırılık iddiasına yer verilmesine rağmen bu düzenleme bakımından iptal isteminde bulunulmadığı, Genelgenin 1.6, 2.2 maddeleri ile hukuki belirlilikten yoksun bulunan "uygunsuzluk" ve "uygunluk" ifadesi geçen 5.2, 5.3, 5.4, 5.5, 5.6, 5.8, 5.9, 5.10 numaralı maddelerin iptalinin istenildiği anlaşılmaktadır.

Davaya konu Genelgenin 1.6., 5.3, 5.5, 5.6, 5.10 numaralı maddeleri ile Ek-3'ünde yer alan dipnotta 9 defa "uygunsuzluk" ibaresine yer verildiği; 1.4, 3.1, 5.2, 5.4, 5.7, 5.8, 5.9 numaralı maddeleri ile Ek-1'inde yer alan dipnotta ve Ek-3'ünde 13 defa "uygun" ibaresine yer verildiği; Ek-1'inde yer alan dipnotta ve Ek-3'ünde 4 defa "uygunsuz" ibaresine yer verildiği, Genelge ve eklerinde "uygunluk" ibaresine ise yer verilmediği görülmektedir.

Bu haliyle, dava dilekçesinin "konu" ve "netice ve talep" kısmıyla içeriği arasında çelişki bulunduğu, "uygunluk" ibaresinin Genelgede yer almamasına rağmen bu ibarenin iptali istemine yer verildiği, Genelgenin "uygunsuzluk", "uygun", "uygunsuz" ibareleri geçen hangi maddelerinin/kısımlarının iptalinin istenildiğinin ve Genelgenin eklerine yönelik iptal isteminin bulunup bulunmadığının anlaşılamadığı, dolayısıyla dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun düzenlenmediği sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda, "Tohumluklarda Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmaların İzleme ve Kontrolü Amacıyla Yapılacak Analizler İçin Numune Alma Usul ve Esasları" konulu Genelgenin iptali istenilen maddelerinin/kısımlarının tereddüte yer vermeyecek şekilde açıkça gösterilmesi, Genelgenin eklerine ilişkin iptal isteminde de bulunulacaksa bu kısma ilişkin iptal talebinin açıkça belirtilmesi, hukuka aykırılık sebepleri ve bu düzenlemelerin davacının menfaatini ne şekilde etkilediğinin iptali istenen her bir kısım yönünden ayrı ayrı açıklanması,

istemin dava dilekçesinin konu, içerik ve sonuç kısımlarında uyumlu bir şekilde belirtilmesi suretiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir bir dilekçeyle dava açılması gerekmektedir.