Danıştay 10. Daire E.2024/105 K.2024/262

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra dava dilekçesi öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendi uyarınca anılan Kanun'un 3. maddesine uygun olup olmadığı yönünden incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde, tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği, ayrıca dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı hükmü yer almış.

Kanun'un 14. maddesinde, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları hususu ilk inceleme konuları arasında sayılmış. 15. maddesinde de, dilekçelerin, 3. ve 5. maddelere uygun olmaması halinde uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere reddine karar verileceği kuralı getirilmiştir.

Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idari işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, her türlü tereddütten uzak, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.

Dava dilekçesinin incelenmesinden, dilekçenin "konu" kısmında, 27/05/2014 tarihli ve 29012 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çiftçi Kayıt Sistemi Yönetmeliğinin 7. maddesinin 6. fıkrasının (ç), (d), (e) bentleri ile 10. fıkrasının ve 14. maddesinin iptali istemine yer verildiği; "netice ve talepler" kısmında, Çiftçi Kayıt Sistemi Yönetmeliğinin 7. maddesinin 6. fıkrasının (ç) ve (d) bentleri ile 10. fıkrasının ve 14. maddesinin iptali istemine yer verildiği; dilekçe içeriğinde, dava konusu Yönetmeliğe yönelik hukuka aykırılık iddiaları haricinde birçok hususa yer verildiği,

kira sözleşmelerinin muhtar tarafından onaylanmasına ilişkin hukuka aykırılık iddiasına yer verilmekle birlikte, anılan düzenlemeyi içeren Yönetmeliğin 7. maddesinin 9. fıkrası ile Ek-4 numaralı ekinde yer alan matbu kira sözleşmesi örneğinde yer alan muhtarın onayının istenildiği kısma yönelik iptal istemine yer verilmediği, Yönetmeliğin Ek-5 ve Ek-6 numaralı ekinde yer alan taahhütname ve muvafakatname örneklerine yönelik olarak da hukuka aykırılık iddiasına yer verilmesine rağmen, bu kısımlara yönelik iptal istemine yer verilmediği,

"konu" ve "netice ve talepler" kısmında iptali istenilen Yönetmelik düzenlemelerinden sadece Yönetmeliğin 7. maddesinin 6. fıkrasının (ç) bendine yönelik açıkça hukuka aykırılık iddiasına yer verildiği anlaşılmaktadır.

Bu haliyle, dava dilekçesinin "konu" ile "netice ve talepler" kısmıyla içeriği arasında çelişki bulunduğu, iptali istenilen düzenlemelerin her biri için ayrı ayrı olmak üzere açıkça hukuka aykırılık iddialarına yer verilmediği, Yönetmeliğin eklerine yönelik iptal isteminin bulunup bulunmadığının anlaşılamadığı, dolayısıyla dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun düzenlenmediği sonucuna varılmaktadır.

Öte yandan, 18/11/2023 tarihli ve 32373 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çiftçi Kayıt Sistemi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile Çiftçi Kayıt Sistemi Yönetmeliğinin iptali istenilen düzenlemelerinin bir kısmını da içeren bazı maddelerinde değişiklik yapıldığı, Yönetmeliğin 7. maddesinin 6. fıkrasının (d) bendinin yürürlükten kaldırıldığı, (e) bendi ile 10. fıkrasının değişikliğe uğradığı görülmüş olup, davacı tarafından yenilenecek dilekçede bu hususun da gözetilebileceği tabiidir.

Bu durumda, Çiftçi Kayıt Sistemi Yönetmeliğinin iptali istenilen maddelerinin/kısımlarının tereddüte yer vermeyecek şekilde açıkça gösterilmesi, Yönetmeliğin eklerine ilişkin iptal isteminde de bulunulacaksa bu kısma ilişkin iptal talebinin açıkça belirtilmesi, hukuka aykırılık sebepleri ve bu düzenlemelerin davacının menfaatini ne şekilde etkilediğinin iptali istenen her bir kısım yönünden ayrı ayrı açıklanması, dava konusu Yönetmelik ile ilgisi bulunmayan iddialara yer verilmemesi, istemin dava dilekçesinin konu, içerik ve sonuç kısımlarında uyumlu bir şekilde belirtilmesi suretiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir bir dilekçeyle dava açılması gerekmektedir.