Danıştay 10. Daire E.2024/1059 K.2024/976

2- ... İl Özel İdaresi

DİĞER DAVALI

... Köyü Tüzel Kişiliği... / ...

KARŞI TARAF (DAVACI): ... VEKİLİ : Av. ....

İSTEMİN_KONUSU: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacının maliki olduğu ... ili, ... ilçesi, ... Köyünde bulunan, ... pafta, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar için talep etmesine rağmen 2011-2012-2013 yıllarında çeltik ekim izni ve ruhsatı verilmemesine ilişkin işlemlerden ve bu işlemler nedeniyle ödemek zorunda kaldığı idari ve adli para cezalarından dolayı uğranıldığı iddia olunan zararlara karşılık 20.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdari Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararıyla; Mahkemelerince daha önce verilen kararın, manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısmının bozulması, maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısmının onanmasına dair Danıştay Onuncu Dairesinin 21/10/2021 tarih ve E:2020/2735, K:2021/5005 sayılı kararının bozmaya ilişkin kısmına uyulmak suretiyle davacının manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

... İl Özel İdaresi tarafından, davacının uğradığı maddi zarardan idarelerinin sorumluluğunun bulunmadığı, bu nedenle husumetin de idarelerine yöneltilmemesi gerektiği; ... Valiliği tarafından, temyize konu kararın hüküm fıkrasında yer alan yargılama gideri ve vekalet ücretinin bir kısmının idarelerince ödenmesinin hukuka aykırı olduğu belirtilerek İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Savunma alınmamıştır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Davalı idarelerden ... İl Özel İdaresinin temyiz isteminin incelenmeksizin reddi, ... Valiliğinin temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra davalı idarelerden ... İl Özel İdaresinin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

1- Davacının, ... ili, .... ilçesi, .. köyünde bulunan, ... pafta, ..., ... Ve ... parsel sayılı araziler üzerinde çeltik tarımı yapmak için İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne çiftçi kayıt sistemi (ÇKS) başvurusu yaptığı ve ..., ..., ... nolu parsellerin kullanım şeklini çeltik olarak kayda aldırdığı, bu beyana uygun olarak ÇKS kayıtlarının oluşturulduğu,

2- ... Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından ... tarih ve ... sayılı yazı ile ... sayılı Çeltik Ekimi Kanunu'nun 11. maddesine göre "izinsiz çeltik ekimi yaptığından bahisle 1.220,00 TL idari para cezası verilmesine, aynı Kanun'un 19. maddesine göre de yanındaki eve 50 m mesafeye kadar ekili alanın kurutulmasına, sulamanın ise 10 gün sulama yapılıp, 2 gün suların kesilerek yapılmasına" karar verildiği,

3- Davacının çeltik ekimi yapmak için 22/03/2012 tarihli dilekçe ile Valilik Makamı'na müracaat ettiği, bu başvurusunun ... tarih ve ... sayılı karar ile reddedildiği,

4- Bunun üzerine davacı tarafından, davaya konu taşınmazlar için, talep etmesine rağmen 2011-2012-2013 yıllarında çeltik ekim izni ve ruhsatı verilmemesine ilişkin işlemlerden ve bu işlemler nedeniyle ödemek zorunda kaldığı idari ve adli para cezalarından dolayı uğranıldığı iddia olunan maddi ve manevi zararlarının karşılığı 20.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın, dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

A) ... İl Özel İdaresinin Temyiz İsteminin İncelenmesi

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 46. maddesinde, Danıştay dava daireleri ile idare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarına karşı, tebliğ tarihini izleyen otuz gün içinde Danıştayda temyiz yoluna başvurulabileceği; 49. maddesinin 5. fıkrasında ise, kararların kısmen onanması ve kısmen bozulması hallerinde kesinleşen kısmın Danıştay kararında belirtileceği kurala bağlanmıştır.

Yargılama hukuku kurallarına göre, kanun yoluna başvuranın, aleyhine kanun yoluna başvurduğu kararın bozulmasını talep etmesinde korunması gereken hukuki menfaatinin bulunması zorunludur.

Bakılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, karar düzeltme aşamasında davacının temyiz başvurusu kabul edilerek Danıştay Onuncu Dairesinin 30/11/2016 tarih ve E:2016/2323, K:2016/4222 sayılı kararıyla anılan karar bozulmuş;

... İdare Mahkemesinin .... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla Danıştay Onuncu Dairesinin bozma kararına uyularak davanın kısmen kabulü ile 20.000,00 TL maddi tazminat isteminin 9.016,13 TL'lik kısmının, dava tarihinden (04/04/2014) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Valiliği ve ...

İl Özel İdaresi tarafından davacıya ödenmesine, 10.000,00 TL manevi tazminat isteminin 2.000,00 TL'lik kısmının dava açma tarihi olan 04/04/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Valiliği ve Sinop İl Özel İdaresi tarafından davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin maddi ve manevi tazminat istemleri açısından ise davanın reddine karar verilmiş, anılan kararın davalı idarelerden ... Valiliği ile ...

İl Özel İdaresince temyiz edilmesi üzerine, Danıştay Onuncu Dairesinin 21/10/2021 tarih ve E:2020/2735, K:2021/5005 sayılı kararıyla, manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısmının bozulmasına, maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısmının onanmasına karar verilmiş, anılan karara karşı yapılan karar düzeltme istemi de Danıştay Onuncu Dairesinin 06/11/2023 tarih ve E:2022/3465, K:2023/6496 sayılı kararıyla kesin olarak reddedilmiş;

... İdare Mahkemesinin .... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla Danıştay Onuncu Dairesi kararının bozmaya ilişkin kısmına uyulmak suretiyle manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

Bu haliyle, Dairemizin karar düzeltme aşamasındaki kararıyla, Mahkeme kararının maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısmının onanmasına ilişkin kısma yönelik olarak yapılan karar düzeltme istemi Dairemizce kesin olarak reddedildiği, dolayısıyla Mahkeme kararının maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısmın kesinleştiği, ancak ... İl Özel İdaresi tarafından dosyaya sunulan temyiz dilekçesi incelendiğinde, davacının uğradığı maddi zarardan idarelerinin sorumluluğunun bulunmadığı, bu nedenle husumetin de idarelerine yöneltilmemesi gerektiğinin ileri sürüldüğü, dolayısıyla iddiaların kesinleşen kısma yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, Mahkeme kararının maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısmının kesinleştiği, manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısım yönünden kararın bozulduğu, nitekim İdare Mahkemesince de bozulan bu kısım hakkında hüküm kurularak bu kısma yönelik davanın reddine karar verildiği dikkate alındığında; ... İl Özel İdaresi tarafından kesinleşen kısma yönelik (maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne ilişkin kısım) hukuka aykırılık iddialarında bulunulduğu anlaşıldığından temyiz isteminin esasının incelenmesine olanak bulunmamaktadır.

B) ... Valiliğinin Temyiz İsteminin İncelenmesi

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında, "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır."; 2. fıkrasında, "Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir.

" hükmü yer almaktadır.

2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir." hükmünden kastedilen, münhasıran ölenin şahsına sıkı sıkıya bağlı olan, başkalarına devir ve temliki veya miras yoluyla intikali mümkün olmayan haklarla ilgili davalardır. Bunun dışında, Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca, ölene ait bulunan bütün haklar, mallar ve borçlar mirasçılara geçeceğinden, dava açılmakla mamelekî niteliğe dönüşen haklar da, ölenin malvarlığının bir bölümünü oluşturacağından, açılmış bulunan bu tür davaları ölenin mirasçılarının takip etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Dosyanın incelenmesinden, UYAP'ta yapılan araştırmadan ve MERNİS'ten alınan nüfus kayıt örneğinden davacının 27/07/2023 tarihinde vefat ettiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; İdare Mahkemesince, davacının vefat etmiş olduğu ve uyuşmazlığın yalnız öleni ilgilendiren bir dava niteliğinde bulunmadığı gözetilerek, 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin 1. fıkrası uyarınca davayı takip hakkı kendisine geçen mirasçıların başvurmasına kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekmektedir.