Danıştay 10. Daire E.2024/4481 K.2024/2857

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu.

4. fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği. 8. maddesinin 1. fıkrasında, sürelerin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı.

11. maddesinin 1. fıkrasında, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı.

2. fıkrasında, otuz gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı ve 3. fıkrasında, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması hâlinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı kurala bağlanmıştır.

Anılan hükümlerin incelenmesinden; bir düzenleyici işleme karşı ilan tarihinden itibaren altmış gün içinde dava açılabileceği gibi düzenleyici işlemin değiştirilmesi veya yeni bir düzenleme yapılması istemiyle dava açma süresi içinde idareye yapılan başvurunun reddi üzerine kalan sürede de dava açılabileceği, ayrıca söz konusu düzenleyici işleme dayanılarak tesis edilen bir uygulama işleminin varlığı hâlinde, işlemin tebliğinden itibaren altmış gün içinde birel veya düzenleyici işleme yahut her ikisine birden dava açılabileceği görülmektedir.

Öte yandan; aynı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde, dava açma süresi, ilk inceleme aşamasında incelenmesi gereken konular arasında sayılmış; 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde de, dava açma süresi içerisinde açılmayan davanın reddine karar verileceği öngörülmüştür.

Davacı tarafından, 2023 yılında mavi yüzgeçli orkinos avcılığı kota hakkı bulunmadığından dava konusu 02/03/2023 tarihli Genelge hükmünden haberdar olunmadığının, 2024 yılına ilişkin hak sahipliğinin tanınması nedeniyle araştırma yapıldığının ve dava konusu Genelge'nin de bu araştırma sırasında 05/03/2024 tarihinde internet üzerinden öğrenildiğinin ileri sürülerek işbu davanın 25/08/2024 tarihinde açıldığı görülmektedir.

Dosyanın incelenmesinden. Tarım ve Orman Bakanlığının ... tarih ve E-... sayılı, .... numaralı, "2023, 2024 ve 2025 Yılları İçin Mavi Yüzgeçli Orkinos Avcılığı Yapacak Gemilerin Belirlenmesi ve Bu Gemilere Yapılacak Kota Tahsisine İlişkin Genelgesi"nin 12/03/2023 tarihinde davalı Bakanlığın internet sitesinde yayımlandığı, anılan Genelge uyarınca kota tahsisi için en geç 24/03/2023 tarihine kadar yapılan başvuruların kabul edildiği.

Genelgeye uygun başvurular arasından 06/04/2023 tarihinde noter huzurunda çekilen kura ile 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ilişkin tahsis edilecek avcılık kotasının belirlendiği, anılan kura çekimi sonrası hazırlanan 2023, 2024, 2025 yıllarında kota tahsis edilen gemilerin ve kota tahsis miktarlarının yıl bazında ayrı listeler haline getirilerek 07/04/2023 tarihinde davalı idarenin internet sitesinde yayımlandığı, ayrıca anılan listelerin dipnotunda kota hesaplamasının 2023, 2024 ve 2025 yılları için her yıl ayrı olmak üzere 2023/3 nolu Genelge'nin 4. maddesi kapsamında gerçekleştirildiğinin de açıkça belirtildiği,

davacı şirkete ait Koca Reis-2 isimli balıkçı teknesinin de 2024 Yılı Avcılık Kota Listesinde yer aldığı görülmektedir.

Buna göre, dava konusu Genelgenin davalı idarenin resmi internet sitesinde 12/03/2023 tarihinde yayımlanması üzerine davacı şirketin süresi içinde (en geç 24/03/2023 tarihinde) yaptığı başvurunun kabul edilerek kuraya dahil edildiği, kura sonucunda davacı şirkete ait balıkçı teknesinin 2024 Yılı Avcılık Kota Listesinde yer aldığı, anılan Listenin yine davalı idarenin resmi internet sitesinde 07/04/2023 tarihinde yayımlandığı ve dipnotunda kota hesaplamasının 2023/3 numaralı Genelge'nin 4. maddesi kapsamında gerçekleştirildiğinin açıkça belirtildiği,

davacı şirketin de dava dilekçesinde şirketlerine ait balıkçı gemisinin 2024 Yılı Avcılık Kota Listesinde yer aldığını bildiklerini beyan ettiği anlaşılmakta olup, aktarılan hususlar birlikte dikkate alındığında; davacı şirketin 2023/3 numaralı Genelge'den 05/03/2024 tarihinde haberdar olduğu yönündeki iddiasının hayatın olağan akışına aykırı bulunduğu ve gerçeği yansıtmadığı kanaatine ulaşılmaktadır.

Bu itibarla, davacı şirketin, en geç, mavi yüzgeçli orkinos avcılığı kota tahsisi için nihai başvuru tarihi olan 24/03/2023 tarihinde dava konusu Genelge hükmünden haberdar olduğu, bununla birlikte başvuru üzerine çekilen kuranın ve bu kura üzerine düzenlenen, balıkçı gemilerinin kota tahsis miktarlarını da içeren 2024 Yılı Avcılık Kota Listesinin uygulama işlemi mahiyetinde bulunduğu; bu haliyle bakılan davanın en geç anılan Listenin yayımlandığı 07/04/2023 tarihinden itibaren 60 günlük yasal dava açma süresi içinde açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 25/08/2024 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğu sonucuna varılmaktadır.