Danıştay 10. Daire E.2024/5236 K.2024/3776

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra dava dosyası 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendi yönünden incelenerek gereği görüşüldü: Dava; davacı Sendika tarafından, üyesi olan ...'de görülen moya moya sendromunun 20/02/2019 tarih ve 30692 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamına alınması ve 05/02/2021 tarihinde alındığı belirtilen sağlık kurulu raporunun yenilenmesi istemiyle davalı idareye yapılan başvurunun zımnen reddine yönelik işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu; anılan maddenin 4. fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği, düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olmasının bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmayacağı.

8. maddesinin 1. fıkrasında, sürelerin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı. 11. maddesinin 1. fıkrasında, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı.

2. fıkrasında, otuz gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı. 3. fıkrasında, isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı. 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçelerinin ilk inceleme esnasında süre aşımı yönünden inceleneceği.

15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, yasal süresi içerisinde açılmayan davaların reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

Anılan hükümlerin incelenmesinden; bir düzenleyici işleme karşı ilan tarihinden itibaren altmış gün içinde dava açılabileceği gibi düzenleyici işlemin değiştirilmesi veya yeni bir düzenleme yapılması istemiyle dava açma süresi içinde idareye yapılan başvurunun reddi üzerine kalan sürede de dava açılabileceği, ayrıca söz konusu düzenleyici işleme dayanılarak tesis edilen bir uygulama işleminin varlığı hâlinde, işlemin tebliğinden itibaren altmış gün içinde birel veya düzenleyici işleme yahut her ikisine birden dava açılabileceği görülmektedir.

Öte yandan, 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu'nun 17. maddesinin 1. fıkrasında, "Kuruma, gerçek ve tüzel kişiler başvurabilirler. Başvuru sahibinin talebi üzerine başvuru gizli tutulur." hükmü; 8. fıkrasında, "Dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur." hükmü düzenlenmiştir.

Dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden ise;

Davacı Sendika tarafından, üyesi olan ...'nin moya moya sendromunun bulunduğunun ve 05/02/2021 tarihinde alınan sağlık kurulu raporunda moya moya sendromuna yer verilmeksizin %14 engelli olduğunun tespit edildiğinin belirtildiği,

13/06/2021 tarihinde ...'nin Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurduğu ve 20/02/2019 tarih ve 30692 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'te moya moya sendromuna yer verilmemesi nedeniyle yaşadığı mağduriyetin giderilmesini ve 05/02/2021 tarihinde alınan sağlık kurulu raporunun yeniden değerlendirilmesini talep ettiği, anılan Kurumca verilen 12/08/2021 tarihli kararla, idari başvuru yolunun tüketilmemiş olması nedeniyle başvurunun davalı idareye gönderilmesine karar verildiği,

29/09/2021 tarihinde ... tarafından Kamu Denetçiliği Kurumuna aynı istemlerle ikinci kez başvurulduğu, Kurumca verilen 14/03/2022 tarihli kararla, başvurunun kabulüne ve moya moya sendromunun 20/02/2019 tarih ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik eki alan Kılavuzuna eklenmesi, başvuranın sağlık kurulu raporunun idarece incelenmesi, tespitlere göre yapılabilecek işlemler doğrultusunda bilgilendirilmesi, gerekirse sağlık kurulu raporunun yenilenmesi için başvuranın yönlendirilmesi hususlarında davalı idareye tavsiyede bulunulduğu,

Bu kez, 07/05/2024 tarihinde ...'nin davalı idareye başvurduğu ve moya moya sendromuna yönelik herhangi bir çalışma yapılıp yapılıp yapılmadığı, moya moya sendromunun Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamına alınıp alınmadığı ve sağlık kurulu raporunun yenilenmesine ilişkin bir işlem gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği konularında bilgi verilmesini talep ettiği,

20/05/2024 tarihinde davalı idarece verilen cevapta, başvuru sonrasında moya moya sendromuna yönelik konunun gündeme alındığının ve yönetmelik güncellemesinde değişiklik yapılabileceğinin, çalışmaların devam ettiğinin bildirildiği,

02/07/2024 tarihinde ... tarafından davalı idareye ikinci kez başvurulduğu ve bu başvuruda moya moya sendromunun Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamına alınmasının ve sağlık kurulu raporunun yenilenmesine yönelik işlem tesis edilmesinin talep edildiği,

Bu başvurunun zımnen reddi üzerine, davacı Sendika tarafından 27/09/2024 kayıt tarihli dilekçe ile bakılmakta olan davanın açıldığı görülmüştür.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ile dava dilekçesi ve ekleri birlikte değerlendirildiğinde; davacı Sendikanın üyesi olan ...'nin engel oranını belirleyen sağlık kurulu raporunun, moya moya sendromu değerlendirilmeksizin hazırlandığı belirtildiğinden, 20/02/2019 tarih ve 30692 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin uygulanmasına yönelik bir işlem olduğu ve bu raporun alındığının belirtildiği 05/02/2021 tarihinden itibaren 60 günlük yasal dava açma süresi içinde anılan Yönetmeliğin iptali için dava açılabileceği veya yeni bir düzenleme yapılması istemiyle dava açma süresi içinde idareye yapılan başvurunun reddi / zımnen reddi üzerine kalan sürede de dava açılabileceği kuşkusuzdur.

Öte yandan, tesis edilen uygulama işleminden sonra işlemeye başlayan 60 günlük yasal dava açma süresinin Kamu Denetçiliği Kurumuna yapılan başvuru ile durmasının, anılan Kuruma yapılacak başvurunun 60 günlük yasal dava açma süresi içinde yapılmasına bağlı olduğu ve yasal dava açma süresi geçirildikten sonra anılan Kuruma yapılan başvurunun dava açma süresini ihya etmeyeceği de açıktır.

Bu durumda, sağlık kurulu raporunun alındığının belirtildiği 05/02/2021 tarihinden itibaren işlemeye başlayan 60 günlük yasal dava açma süresi içinde davalı idareye herhangi bir başvuru yapılmadığından ve anılan bu süre geçirildikten sonra Kamu Denetçiliği Kurumuna yapılan 13/06/2021 tarihli başvuru da dava açma süresini ihya etmeyeceğinden, 27/09/2024 kayıt tarihli dilekçe ile açılmış olan işbu davanın süresinde olmadığı sonucuna varılmıştır.