Danıştay 10. Daire E.2024/6131 K.2025/1398

Davanın_konusu

Davacı tarafından, özel güvenlik görevlisi kimlik kartının yenilenmesi istemiyle yaptığı başvuru üzerine hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirilmesi ve silahlı/silahsız özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun görülmemesi yolunda tesis edilen Ankara Valiliği Özel Güvenlik Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline ve yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, 16/08/2011 tarihinde işlediği kullanmak için uyuşturucu ve uyarıcı madde satın almak suçuna ilişkin yürütülen kovuşturma sonucunda ...

Asliye Ceza Mahkemesince ... tarihli ve E:..., K:... sayılı 10 ay hapis cezası ile cezalandırılması, hükmün açıklanmasının geri bırakılması yolunda verilen kararın hukuki niteliğine bakıldığında; söz konusu kararın 5271 sayılı Kanun'un ilgili hükmü uyarınca yargılanan kişi hakkında mahkumiyet sonucunu doğurmadığı,

hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen kişilerin denetim süresi içerisinde yalnızca hükmün açıklanmasına konu suça yönelik sanık sıfatının devam ettiği, denetim süresinin iyi halle (suç işlenmeksizin ve denetimli serbestlik tedbirlerine uyularak) geçirilmesi halinde ise mevcut hükmün tümüyle ortadan kalktığı sonucuna varıldığı, nitekim, aktarılan ceza mahkemesi kararında belirlenen denetim süresinin Kanun'da belirlenen koşullarda geçirildiğinden bahisle, ...

Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarihli ve E:... ve K:... sayılı ek kararıyla, açıklanması geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak denetim süresince açık olan ceza davasının düşürülmesine karar verildiği, davacının yargılandığı ceza davasında verilen kararın hukuki niteliği ortaya konulduktan sonra, 5188 sayılı Kanun'un ilgili hükümlerine bakıldığında;

anılan Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (1)., (2). ve (3). alt bentlerinde sayılan suçları işlediği yapılan ceza yargılaması sonucu sabit görülerek haklarında mahkumiyet hükmü kurulanların, bu hükümlerinin ceza mahkemesince açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile özel güvenlik görevlisi olarak çalışmaya engel teşkil edeceği hükmüne yer verildiği,

bahsi geçen Kanun hükmünün ... tarihli ve ... sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değiştirilmeden önceki halinde "hükmün açıklanmasının geri bırakılması" durumunun Kanun metninde yer almaması sebebiyle, 02/01/2017 tarihinden önce özel güvenlik görevlisi olan kişiler hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin karar bulunmasının, söz konusu kişilerin özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasına engel teşkil etmediği,

kanun metninde aktarılan değişiklikten önceki ve sonraki süreçte işlenen suçlarla ilgili olarak haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş kişiler yönünden hangi uygulamanın yapılacağı hususu, İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü'nce hazırlanan ... tarihli ve ... sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Genelgesi'nde düzenlenmiş olup, 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin yayım tarihinden önce hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına konu olan,

madde metninde sayılı suçlardan birini işlemiş olanların özel güvenlik görevlisi olmalarında 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi kapsamında bir engel olmadığı, Kanun maddesinde yapılan değişiklik tarihinden sonra işlenen suçlar hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının özel güvenlik görevlisi olarak çalışmak için engel oluşturduğu, ayrıca hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı bulunanlar hakkında davanın düşmesi kararı verilmesi halinde, bu kişilerin özel güvenlik görevlisi alanında çalışabileceği düzenlenerek uygulamada ortaya çıkabilecek aksaklıklara açıklama getirildiği,

tüm bu açıklamalar doğrultusunda davacının durumu, özel güvenlik çalışma izninin yenilenmesi amacıyla başvurduğu (ilk defa belge düzenlenmesi istemli bir başvurunun olmadığı) da göz önünde bulundurularak incelendiğinde.

2011 yılında işlediği suç sebebiyle yargılanan ve suçu işlediği sabit görülmekle birlikte mahkumiyet hükmünün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen davacıya anılan kararın verildiği tarihten sonra 2019 yılında özel güvenlik belgesi düzenlendiği ve bu tarihten sonra özel güvenlik görevlisi olarak çalıştığı, ceza yargılamasına konu suç tarihinin ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin yayımlandığı 02/01/2017 tarihinden önce olduğu,

ceza yargılamaları sonucunda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin verilen kararlar sebebiyle herhangi bir suçtan mahkum olduğundan söz edilemeyeceği, kaldı ki mevcut ceza davasının denetim süresinin Kanunda belirtilen şekilde tamamlanması sebebiyle düşmesine karar verildikten sonra anılan karar gerekçe gösterilerek dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşıldığından,

davacının 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde belirlenen koşulları taşımadığından bahisle özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve çalışma izninin süresinin uzatılmayarak iptal edilmesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının "Kullanmak İçin Uyuşturucu ve Uyarıcı Madde Kabul Etmek veya Bulundurmak" suçundan yargılanması sonucunda suçu sabit görülerek, ...

Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararıyla 10 ay hapis cezasıyla cezalandırılmasına, hükmün açıklanmasına geri bırakılmasına ve 5 yıl süreyle denetim süresine tabi tutulmasına karar verildiği, ardından davacının yaptığı başvurusu sonrası ...

Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı ek kararı ile CMK'nun 231/10. maddesinde düzenlenen koşulların gerçekleştiğinden bahisle anılan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin kararın ortadan kaldırılmasına ve davanın düşmesine karar verildiği görülmekte ise de, davacı hakkında 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinde sayılan suçlardan verilmiş bir mahkumiyet kararı bulunmamakla birlikte, yukarıda anılan düşme kararına konu olan eylemin niteliği ile özel güvenlik hizmetinin hassasiyeti göz önüne alındığında, özel güvenlik hizmeti ile bağdaşmayacak nitelikte olduğu anlaşılan bu durumun,

5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde öngörülen "güvenlik soruşturması sonucunun olumsuz olması" kapsamında değerlendirilerek tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan dava konusu işlem Dairelerince hukuka uygun bulunarak dava ret ile sonuçlandığından, davacının dava dilekçesinde, yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi talebinin de reddi gerektiği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, ... Asliye Ceza Mahkemesince 10 ay hapis cezasına çarptırıldığı fakat hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, beş yıllık denetim süresinin 2020 yılında dolduğu, bu durumun çalışmasına engel teşkil etmediği hakkında herhangi bir hak yoksunluğu bulunmadığı, temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, özel güvenlik görevlisi kimlik kartının yenilenmesi istemiyle yaptığı başvuru üzerine hakkında yapılan güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirilmesi ve silahlı/silahsız özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun görülmemesi yolunda Ankara Valiliği Özel Güvenlik Değerlendirme Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararının tesisi üzerine bu işlemin iptaline ve yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ile özel güvenlik izninin verilmesine, bu hizmeti yerine getirecek kişi ve kuruluşların ruhsatlandırılmasına ve denetlenmesine ilişkin hususlar düzenlenmiş; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 10. maddesinin 1. fıkrasının 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin, 7072 sayılı Kanun'un 67. maddesiyle aynen kabul edilen, 69. maddesi ile değişik (d) bendinde, "26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile.

1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak.

2) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık ve fuhuş suçlarından mahkûm olmamak.

3) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak." hükmü.

"Çalışma izni" başlıklı 11. maddesinin, 680 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (680 sayılı KHK) 70. maddesi ile değişik 1. fıkrasında, "Özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler (...) hakkında valilikçe güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır.

Soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verilir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması her kimlik verilmesi veya ihtiyaç duyulması halinde yenilenir. (...)" hükmü yer almaktadır.

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 25/04/2023 tarih ve 2023/10 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Genelgesi'nin "Çalışma İzni" başlıklı 8. Bölümünün "Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararı Verilenler" başlıklı 8.1. maddesinin (a) fıkrasında, 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımlandığı 02/01/2017 tarihinden sonra 5188 sayılı Kanun'un 10 maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde belirtilen suçlardan, haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmiş olanların, suçun işlendiği tarihe bakılmaksızın kurucu, yönetici, temsilci, uzman eğitici ve özel güvenlik görevlisi olamayacakları,

ancak bu tarihten önce kurucu, yönetici, temsilci, uzman eğitici ve özel güvenlik görevlisi olanlardan bu suçları 02/01/2017 tarihinden önce işlemesi nedeniyle haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilenlere bu hükmün uygulanmayacağı; (b) fıkrasında ise, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı bulunanlar hakkında davanın düşmesi kararı verilmesi halinde, bu kişilerin özel güvenlik görevlisi alanında çalışabileceği düzenlemesine yer verilmiştir.

Diğer taraftan. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Hükmün açıklanması ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması" başlıklı 231. maddesinde, sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılama sonunda hükmolunan cezanın 2 yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezası olması halinde mahkemece, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebileceği; hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının, kurulan hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmamasını ifade ettiği;

hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanığın, beş yıl süreyle denetim süresine tabi tutulacağı, denetim süresi içinde kasten yeni bir suç işlenmediği ve denetimli serbestlik tedbirine ilişkin yükümlülüklere uygun davranıldığı takdirde, açıklanması geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak davanın düşmesine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının, 16/08/2011 tarihinde işlediği kullanmak için uyuşturucu ve uyarıcı madde kabul etmek veya bulundurmak suçuna ilişkin olarak ...

Asliye Ceza Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı, 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve anılan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yönelik kararın hukuki niteliğine bakıldığında; söz konusu kararın 5271 sayılı Kanun'un yukarıda aktarılan hükmü uyarınca yargılanan kişi hakkında mahkumiyet sonucunu doğurmadığı,

hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilen kişilerin denetim süresi içerisinde yalnızca hükmün açıklanmasına konu suça yönelik sanık sıfatının devam ettiği, denetim süresinin iyi halle (suç işlenmeksizin ve denetimli serbestlik tedbirlerine uyularak) geçirilmesi halinde ise mevcut hükmün tümüyle ortadan kalktığı sonucuna varılmaktadır.

Nitekim; aktarılan ceza mahkemesi kararında belirlenen denetim süresinin Kanun'da belirlenen koşullarda geçirildiğinden bahisle, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:... ve K:... sayılı ek kararıyla açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılarak davanın düşmesine karar verilmiştir.

Davacının yargılandığı ceza davasında verilen kararın hukuki niteliği ortaya konulduktan sonra, 5188 sayılı Kanun'un ilgili hükümlerine bakıldığında; anılan Kanun'un yukarıda aktarılan 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle (1). ve (2). alt bentlerinde sayılan suçları işlediği yapılan ceza yargılaması sonucu sabit görülerek haklarında mahkumiyet hükmü kurulanların, bu hükümlerinin ceza mahkemesince açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile özel güvenlik görevlisi olarak çalışmaya engel teşkil edeceği hükmüne yer verilmiştir.

Bahsi geçen kanun hükmünün 02/01/2017 tarih ve 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değiştirilmeden önceki halinde "hükmün açıklanmasının geri bırakılması" durumunun kanun metninde yer almaması sebebiyle, 02/01/2017 tarihinden önce özel güvenlik görevlisi olan kişiler hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin karar bulunması, söz konusu kişilerin özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasına engel teşkil etmemektedir.

Tüm bu açıklamalar doğrultusunda davacının durumu, özel güvenlik çalışma izninin yenilenmesi amacıyla başvurduğu (ilk defa belge düzenlenmesi istemli bir başvurunun olmadığı), davacının ilk defa belge düzenlenmesi istemiyle yaptığı başvuru sırasında da söz konusu ceza mahkemesi kararının olduğu, ancak ilk başvuruda engel olarak görülmeyen bu hususun yenileme başvurusunda engel olarak görüldüğü de göz önünde bulundurularak incelendiğinde.

2011 yılında işlediği suç sebebiyle yargılanan ve suçu işlediği sabit görülmekle birlikte mahkumiyet hükmünün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilen davacının, ceza yargılamasına konu suç tarihinin ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin yayımlandığı 02/01/2017 tarihinden önce olduğu, ceza yargılaması sonucunda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ilişkin verilen karar sebebiyle herhangi bir suçtan mahkum olduğundan söz edilemeyeceği, kaldı ki mevcut ceza davasının da denetim süresinin Yasada belirtilen şekilde tamamlanması sebebiyle düşmesine karar verildiği anlaşıldığından,

davacının 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) ve (h) bentlerinde belirlenen koşulları taşımadığından bahisle, özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun görülmemesine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.