Danıştay 10. Daire E.2024/6199 K.2025/102

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:...

K:... sayılı kararıyla; dava konusu uyuşmazlığın esası yönünden inceleme yapılmadan önce tesis edilen para cezası miktarı ceza muhatabının ilgili cari yıl gayri safi gelirinin %5'ini geçemeyeceğinden, bahsi geçen yıl gayri safi gelirinin usulüne uygun tespit edilip edilmediğinin değerlendirilmesi gerektiği, 6502 sayılı Kanun'un 77. maddesinin 19. fıkrası uyarınca idari para cezasının hesaplanmasında esas alınan "gayri safi gelir" kavramının belirlenmesi hususunda 6502 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatında açık bir hüküm bulunmadığı,

15/02/2009 tarih ve 27142 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 3.maddesinin (f) bendinde, Yıllık Gayri Safi Gelir: "Tek düzen hesap planındaki net satışları veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa, Kurul tarafından saptanacak olan, net satışlara en yakın gelir" olarak tanımlandığı, bu durumda, davacının gayri safi gelirinin 234.325.667,74 TL olduğu, yapılan hesaplamada bunun da %5'inin 11.716.283,38 TL olduğu,

anılan kanun uyarınca verilen idari para cezasının gayri safi geliri geçemeyeceğinden dava konusu idari para cezası miktarı belirlenirken ortaklığın yıllık gayrisafi gelirinin hesabında alınan avansların, yıllık gayrisafi gelir miktarına eklenmesi suretiyle ortaya çıkan miktara göre idari para cezası tutarının belirlenmesinde hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davalı idare tarafından, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava, davacı şirketin 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 77. ve 78. maddesi uyarınca hakkında 27.905.608,00 TL idari para cezası verilmesine dair ... Valiliği'nin ... tarihli ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un ''Konutun teslimi'' başlıklı 44. maddesinde, işlem tarihindeki halinde, ''(1) Ön ödemeli konut satışında devir veya teslim süresi sözleşme tarihinden itibaren otuz altı ayı geçemez.

Kat irtifakının tüketici adına tapu siciline tescil edilmesiyle birlikte zilyetliğin devri hâlinde de devir ve teslim yapılmış sayılır.'' hükmüne, yine işlem tarihindeki şekliyle ‘’Ceza hükümleri’’ başlıklı 77. maddesinde, ‘’ (3) Bu Kanunun 24 üncü, 25 inci, 27 nci, 28 inci, 29 uncu, 34 üncü, 36 ncı, 37 nci, 38 inci, 39 uncu, 41 inci, 43 üncü,45 inci, 46 ncı maddeleri ile 31 inci maddesinin birinci, ikinci ve dördüncü, 40 ıncı maddesinin ikinci, 47 nci maddesinin üçüncü, dördüncü, beşinci, yedinci ve 50 nci maddesinin dördüncü, beşinci, altıncı, yedinci,

dokuzuncu ve on birinci fıkralarında belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket edenler hakkında aykırılığı tespit edilen her bir işlem veya sözleşme için bin Türk Lirası idari para cezası uygulanır.

(4) Bu Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket edenler hakkında teslim edilmeyen her konut için yirmi bin Türk Lirası, 50 nci maddesinin onuncu fıkrasına aykırı hareket edenler hakkında aykırılığı tespit edilen her bir işlem veya sözleşme için bin Türk Lirası idari para cezası uygulanır.

(19) Bu maddenin sekizinci, dokuzuncu, on ikinci ve on üçüncü fıkralarındaki idari para cezaları hariç olmak üzere, aykırılığın tespit edildiği tarih itibarıyla bir takvim yılında uygulanan toplam idari para cezası tutarının yirmi beş bin Türk Lirasını aştığı durumlarda, bu miktardan az olmamak ve yüz milyon Türk Lirasını geçmemek üzere toplam idari para cezası tutarı; a) Cezaya muhatap gerçek ya da tüzel kişinin, aykırılığın tespitinden bir önceki mali yıl sonunda oluşan yıllık gayrisafi gelirlerinin yüzde beşini aşamaz.

Bir önceki yıl gayrisafi gelirinin oluşmaması hâlinde, tespit tarihi itibarıyla oluşan gayrisafi geliri dikkate alınır. Gayrisafi gelirlerinin bildirilmediği veya yanlış bildirildiği durumlarda bu bent hükmü uygulanmaz.’’ hükmüne yer verilmiştir.

27/11/2014 tarih ve 29188 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ön Ödemeli Konut Satışları Hakkında Yönetmelik’in "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde, " (1) Bu Yönetmelik, 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 46 ncı ve 84 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır." hükmüne.

"Konutun teslimi" başlıklı 10. maddesinde, işlem tarihinde yürürlükte olan şekliyle ‘’ (1) Ön ödemeli konut satışında devir veya teslim süresi sözleşme tarihinden itibaren otuz altı ayı geçemez.

(2) Aşağıdaki hallerde konutun tüketiciye devir veya teslim edildiği kabul edilir: a) Kat mülkiyetine konu konutun tüketici adına tescili, b) Kat irtifakına konu konutun tüketici adına tapu siciline tescil edilmesiyle birlikte konutun oturmaya elverişli bir şekilde zilyetliğinin devri.’’ düzenlemesine yer verilmiştir.

6502 sayılı Kanun'un 77. maddesinin 19. fıkrası gereğince idari para cezasının hesaplanmasında esas alınan "gayri safi gelir" kavramının belirlenmesi hususunda 6502 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatında işlem tarihinde bir hüküm bulunmamakla birlikte;

işlem tarihinde yürürlükte olan 15/02/2009 tarih ve 27142 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik'in "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendinde "Yıllık Gayri Safi Gelir": Tek düzen hesap planındaki net satışları veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa, Kurul tarafından saptanacak olan, net satışlara en yakın gelir." olarak tanımlanmış,

16/07/2019 tarih ve 30833 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan "6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 77 nci Maddesinde Yer Alan Gayrisafi Gelirin Tespitine İlişkin Tebliğ"in 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, bilanço esasına göre defter tutanlar için gayrisafi gelirin net satış hasılatı olduğu belirtilmiş olup, bu yönüyle de idari para cezasının tutarının belirlenmesinde net satışların esas alınacağı hüküm altına alınmıştır.

Davacı şirkete verilen 27.905.608,00 TL miktarındaki cezanın üst sınır olan net satışlara göre hesaplanması gereken gayri safi gelirin yüzde beşinden fazla olduğu, inşaat devam ederken teslimat yapılmaksızın satılan konut ve iş yerlerine ilişkin tahsil edilen bedellerin gayri safi gelir olarak değerlendirilmesine olanak bulunmaması karşısında, 16/07/2019 tarih ve 30833 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan "6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 77 nci Maddesinde Yer Alan Gayrisafi Gelirin Tespitine İlişkin Tebliğ"in 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendine aykırı olarak,

projeler kapsamında tahsil edilen tutarların da dahil edilmesi suretiyle hatalı gayrisafi gelir belirlenerek ceza üst sınırını aşar şekilde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davacı şirket hakkında 27.905.608,00-TL idari para cezasının verilmesine dair ... Valiliği'nin ... tarihli ve ... sayılı işleminin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.