Danıştay 10. Daire E.2024/952 K.2024/1523

Davanın_konusu

Adana İl Milli Eğitim Müdürlüğünde ... olarak görev yapan davacı tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı müfettişlerince yapılan inceleme sonucunda tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı soruşturma raporuna istinaden davacının yaklaşık maliyet hazırlama ve yapı denetim kontrol görevlisi olarak onarım yapılan okullarda kontrollük görevlerini gereği gibi yerine getirmeyerek eksik imalat yapılmasına,

muayene ve kabul komisyonu üyesi olarak eksik yapılan onarımların tam yapılmış gibi geçici/kesin kabullerini yaparak yüklenici firmalara haksız ödeme yapılmasına neden olduğundan bahisle 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 71. maddesi ve Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik gereğince toplam 5.798.048,41-TL'nin yasal faizi ile birlikte ödenmesinin istenilmesine ilişkin Adana Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işlemin idarenin kamu gücüne dayanarak tek yanlı irade beyanıyla tesis edilen ve hukuk düzeninde değişiklik yapan bir işlem olduğu, ödemeye davet niteliğinde olmadığı, kesin ve icrai bir işlem olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, hukuki dayanağı bulunmayan temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Adana İl Milli Eğitim Müdürlüğünde ... olarak görev yapan davacı tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı müfettişlerince yapılan inceleme sonucunda tanzim edilen ... tarih ve ... sayılı soruşturma raporuna istinaden davacının yaklaşık maliyet hazırlama ve yapı denetim kontrol görevlisi olarak onarım yapılan okullarda kontrollük görevlerini gereği gibi yerine getirmeyerek eksik imalat yapılmasına,

muayene ve kabul komisyonu üyesi olarak eksik yapılan onarımların tam yapılmış gibi geçici/kesin kabullerini yaparak yüklenici firmalara haksız ödeme yapılmasına neden olduğundan bahisle 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 71. maddesi ve Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik gereğince toplam 5.798.048,41-TL'nin yasal faizi ile birlikte ödenmesinin istenilmesine ilişkin Adana Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

Adana 3. İdare Mahkemesince, kamu zararına tekabül eden alacağın ödenmesi istemine ilişkin dava konusu işlemin kamu gücünün üçüncü kişiler üzerinde ayrıca başka bir işlemin varlığına gerek olmaksızın doğrudan doğruya çeşitli hukuki sonuçlar doğurmak suretiyle etkisini gösterdiği işlemlerden olmadığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiş; anılan İdare Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusu da temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararıyla reddedilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 1. maddesinde, Kanunun amacının; kalkınma planları ve programlarda yer alan politika ve hedefler doğrultusunda kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını, hesap verebilirliği ve mali saydamlığı sağlamak üzere kamu mali yönetiminin yapısını ve işleyişini, kamu bütçelerinin hazırlanmasını, uygulanmasını, tüm mali işlemlerin muhasebeleştirilmesini, raporlanmasını ve mali kontrolü düzenlemek olduğu belirtilmiş.

71. maddesinde, kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel ve eksilmeye neden olunması olarak tanımlanmış; kamu zararının belirlenmesinde, iş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması, mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması, transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması, iş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması ile mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılmasının esas alınacağı; kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararının, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edileceği, kamu zararının, bu zarara neden olan kamu görevlisinden veya diğer gerçek ve tüzel kişilerden tahsiline ilişkin usul ve esasların Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılacak Yönetmelikle düzenleneceği hükme bağlanmıştır.

Anılan Kanun hükmüne dayanılarak yürürlüğe konulan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesinin 1. fıkrasında, kamu zararının 6'ncı maddede belirtilen hususlar göz önünde bulundurulmak suretiyle; a) Kontrol, denetim veya inceleme, b) Sayıştayca kesin hükme bağlama, c) Yargılama, sonucunda tespit edileceği; 12. maddesinde de, kamu zararından doğan alacakların, sorumlulardan ve/veya ilgililerden, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte tahsil edileceği, tespit edilen kamu zararlarının; a) Rızaen ve sulh yolu ile ödenmek, b) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Borçlar Kanunu hükümlerine göre takas yapılmak, c) 2004 sayılı Kanun hükümleri uygulanmak suretiyle tahsil edileceği düzenlenmiştir.

Uyuşmazlık, idarece, davacının yaklaşık maliyet hazırlama ve yapı denetim kontrol görevlisi olarak onarım yapılan okullarda kontrollük görevlerini gereği gibi yerine getirmeyerek eksik imalat yapılmasına, muayene ve kabul komisyonu üyesi olarak eksik yapılan onarımların tam yapılmış gibi geçici/kesin kabullerini yaparak yüklenici firmalara haksız ödeme yapılmasına neden olduğundan bahisle toplam 5.798.048,41-TL'nin yasal faizi ile birlikte ödenmesinin istenilmesine ilişkin işlemden doğmaktadır.

İdari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemler, idarenin kamu gücüne dayanarak, tek yanlı irade beyanıyla tesis ettikleri, hukuk düzeninde değişiklik yapan, başka bir deyişle ilgililerin hukukunu etkileyen işlemlerdir. Uyuşmazlık konusu işlemin icrasının, rızaen ödenmediği takdirde adli yargıda açılacak bir dava yoluyla yapılacak olması, işlemin kesin ve icrai olmadığını göstermediğinden işlemin idari davaya konu edilebilecek kesin ve yürütülmesi zorunlu bir nitelik taşıdığı ve davacının hukukunu etkilediği sonucuna varılmıştır.

Bu nedenle, davacının temyiz istemini kabulü ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.