Danıştay 10. Daire E.2025/35 K.2025/1619

İstemlerin_konusu

Davacı tarafından; eşi ...'in 22/09/2009 tarihinde Hakkari ili, Çukurca ilçesi, ... köyünde mayına basması sonucu hayatını kaybettiğinden bahisle, uğradığı ileri sürülen zarara karşılık 85.000,00 TL maddi tazminatın, idareye başvuru tarihi olan 14/04/2010 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan dava sonucunda, ... İdare Mahkemesince, Danıştay Onuncu Dairesinin 25/11/2019 tarih ve E:2019/3000, K:2019/8620 sayılı bozma kararına uyularak, davanın kısmen kabulü, kısmen reddi yolunda verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın taraflarca aleyhe olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davacı tarafından; Mahkemece olayın idarenin kusurundan mı yoksa sosyal risk ilkesinden mi kaynaklı olduğu araştırılmadan eksik inceleme sonucu karar verildiği, hükmedilen tutarın hak, adalet ve nesafet kurallarına aykırı olduğu, davanın genel hükümlere göre açıldığı, Mahkeme kararının usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

Davalı idare tarafından; olay tarihinin 2009 olup davacının başvurusunun 2010 yılında olduğu dikkate alındığında hesaplamanın bu tarihten başlaması gerektiği, 5233 sayılı Kanunda hesaplanan tazminatların her sene güncellendiği, 2014 yılında güncelleme yapılarak yeni bir miktar belirlendiği, bu nedenle faiz işletilmesinin hatalı olduğu, aksi yöndeki Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının faiz başlangıcı yönünden düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

A) Temyize konu İdare Mahkemesi kararının, maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısmının incelenmesi: İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın maddi tazminat isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B) Temyize konu İdare Mahkemesi kararının hükmedilen maddi tazminata idareye başvuru tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine ilişkin kısmının incelenmesi: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda Danıştay'ın, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.

Aynı Kanun'un 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği kuralı yer almakta olup, anılan maddede, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına,

ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, görevli olmayan adli yargıda dava açılması halinde adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştayın içtihatlarıyla kabul edilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden Mahkemece, davacının maddi tazminat isteminin 5233 sayılı Kanun'un 9. maddesi uyarınca değerlendirilerek hesaplanması gerektiğinden, 26/02/2014 tarihli ara kararı ile davacıya 5233 sayılı Kanun'un 9. maddesi uyarınca tazminat ödemesi yapılmış olsaydı -2014 yılı güncel verileri esas alınmak suretiyle- ne miktarda tazminat ödenebileceğinin sorulması üzerine davalı idare tarafından ara karara verilen ... tarih ve ... sayılı cevap yazısında.

5233 sayılı Kanun'un 9. maddesi uyarınca ödeme yapılacak olsaydı müteveffa ...'in eşi ...'e 26.876,85 TL'nin ödenmesi gerektiğinin bildirildiği, Mahkemece Dairemizin bozma kararına uyularak 2014 yılı güncel verileri esas alınmak suretiyle maddi tazminata hükmedilerek, bu tutarın başvuru tarihi olan 10/04/2010 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle ödenmesine karar verildiği görülmektedir.

Davacıya ödenmesine karar verilen maddi tazminatın 2014 yılında geçerli olan memur aylık katsayısı dikkate alınarak 5233 sayılı Kanun uyarınca hesaplandığı dolayısıyla bu tutarların 2014 yılı itibarıyla güncellenmiş tutarlar olduğu dikkate alındığında faize idareye başvuru tarihinden itibaren hükmedilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu durumda, maddi tazminatın hesaplandığı tarihten itibaren faize hükmedilmesi gerektiğinden, temyizen incelenen İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "...Kabul edilen 26.949,30 TL tazminatın, başvuru tarihinden (10/04/2010) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine" ibaresinin "...Kabul edilen 26.949,30 TL maddi tazminatın hesaplanma tarihi olan 07/05/2014 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idare tarafından davacıya ödenmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.