Danıştay 10. Daire E.2025/608 K.2025/1231

Davacı ... tarafından, cezaevi idare ve gözlem kurullarının asılsız ve mesnetsiz kararları sebebiyle 27/07/2016 tarihinden beri çeşitli cezaevlerinde cezasının infazının gerçekleştirildiği, cezaevlerindeki doluluk nedeniyle yerde yattığı, elbiselerinin çöp poşetinde durduğu, bunun yanında şikayetlerini içeren dilekçelerinin işleme konulmadığı ve dilekçe hakkında inceleme yapmaya yetkili birime ulaştırılmadığı, bunun önüne geçilmesi için cezaevi savcısı talimatıyla dilekçeleri tutanak karşılığı alınınca bertaraf edilemediğinden bu sefer kendisine baskı, mobbing ve psikolojik şiddet uygulandığı,

gönderildiği birçok cezaevinde bu sorunları yaşadığı, özellikle son olarak yerleştirildiği Şırnak T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu personel ve yönetiminin çok kötü olduğundan bahisle uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık 600.000,00 TL maddi ve 800.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle Adalet Bakanlığına karşı açılan davada, Ankara 5. İdare Mahkemesince verilen, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Mardin İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 05/12/2024 tarih ve E:2024/1944,

K:2024/2053 sayılı karar ile Mardin 1. İdare Mahkemesinin uyuşmazlığın görüm ve çözümünde Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğuna ilişkin 07/01/2025 tarih ve E:2024/1886, K:2025/5 sayılı kararı üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari davalarda genel yetki" başlıklı 32. maddesinin 1. fıkrasında, "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir." hükmüne.

"Tam yargı davalarında yetki" 36. maddesinde ise, "İdari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkeme, sırasıyla: a) Zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili, b) Zarar, bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer, c) Diğer hallerde davacının ikametgahının bulunduğu yer, idari mahkemesidir.'' düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; cezaevi idare ve gözlem kurullarının asılsız ve mesnetsiz kararları sebebiyle 27/07/2016 tarihinden beri çeşitli cezaevlerinde cezasının infazının gerçekleştirildiği, cezaevlerindeki doluluk nedeniyle yerde yattığı, elbiselerinin çöp poşetinde durduğu, bunun yanında şikayetlerini içeren dilekçelerinin işleme konulmadığı ve dilekçe hakkında inceleme yapmaya yetkili birime ulaştırılmadığı, bunun önüne geçilmesi için cezaevi savcısı talimatıyla dilekçeleri tutanak karşılığı alınınca bertaraf edilemediğinden bu sefer kendisine baskı, mobbing ve psikolojik şiddet uygulandığı,

gönderildiği birçok cezaevinde bu sorunları yaşadığı, özellikle son olarak yerleştirildiği Şırnak T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu personel ve yönetiminin çok kötü olduğundan bahisle uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık 600.000,00 TL maddi ve 800.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, yıllara sari şekilde farklı cezaevlerinde baskı, mobbing ve psikolojik şiddete uğradığı, dilekçelerinin görmezden gelindiği, cezaevinin var olan kötü şartlarında yaşamaya zorlandığı gibi birçok idari eylemden ve böylelikle Anayasa'nın 123. maddesinde karşılığını bulan idarenin bütünlüğü ilkesi uyarınca, idari eylemler bütününden kaynaklanan maddi ve manevi zararlarının tazmini istemiyle açılan davada yetkili mahkemenin, davacının anılan idari eylemler bütününde hukuka aykırılığını iddia etmiş olduğu son eylemin gerçekleştiği yere göre belirlenmesi gerektiği anlaşıldığından,

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 36. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, son idari eylemin gerçekleştiği yer olan Şırnak ilinin idari yargı yetkisi bakımından bağlı olduğu Mardin İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.