Danıştay 10. Daire E.2025/838 K.2025/1275

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra dava dosyası 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendi yönünden incelenerek gereği görüşüldü: Dava; davacı tarafından 06/04/2010 tarih ve 27544 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulamasına İlişkin Yönetmeliğin 72. maddesinin 5. fıkrasında yer alan "hükmün açıklanması geriye bırakılmış" ibaresinin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasında, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu; anılan maddenin 4. fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği, düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olmasının bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmayacağı.

8. maddesinin 1. fıkrasında, sürelerin tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı. 14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçelerinin ilk inceleme esnasında süre aşımı yönünden inceleneceği. 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, yasal süresi içerisinde açılmayan davaların reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

Anılan hükümlerin incelenmesinden; bir düzenleyici işleme karşı ilan tarihinden itibaren altmış gün içinde dava açılabileceği gibi söz konusu düzenleyici işleme dayanılarak tesis edilen bir uygulama işleminin varlığı hâlinde, bu işlemin tebliğinden itibaren altmış gün içinde birel veya düzenleyici işleme yahut her ikisine birden dava açılabileceği görülmektedir.

Dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden; davacının evlenme yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılması amacıyla yapmış olduğu başvurusunun İçişleri Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile reddedildiğinin davacıya Antalya Valiliği İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünün Vatandaşlık Kararı Ret Duyuru Belgesi ile 02/12/2022 tarihinde tebliğ edildiği, işbu tebliğe yönelik Vatandaşlık Kararı Ret Duyuru Belgesinde ret sebebi olarak kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmasının yazılı olduğu,

davacı tarafından İçişleri Bakanlığının anılan işleminin iptali istemiyle açılan davada, davalı İçişleri Bakanlığının savunma dilekçesinde davacı tarafından yapılan başvurunun Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulamasına İlişkin Yönetmeliğin 72. maddesinin 5. fıkrasına dayanılarak reddedildiğinin belirtildiği, söz konusu savunmanın davacıya 18/02/2023 tarihinde tebliğ edildiği ve ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla 06/04/2010 tarih ve 27544 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulamasına İlişkin Yönetmeliğin 72. maddesinin 5. fıkrasında uyarınca taksirli suçlar hariç olmak üzere hükmün açıklanması geriye bırakılmış olsa dahi altı aydan fazla hapis cezası alanların Türk vatandaşlığını kazanamayacağı, davacının da nitelikli yağma suçunu işlediği ve ...

Asliye Ceza Mahkemesince 8 ay 22 gün hapis cezası ile cezalandırıldığı ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, buna göre anılan Yönetmeliğin 72. maddesinin 5. fıkrasındaki şartları taşımadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, bu kararın da ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince verilen davacının istinaf başvurusunun reddine yönelik ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar ile 01/02/2024 tarihinde kesinleştiği, davacı tarafından ise Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulamasına İlişkin Yönetmeliğin 72. maddesinin 5. fıkrasında yer alan "hükmün açıklanması geriye bırakılmış" ibaresinin iptaline karar verilmesi istemiyle 10/02/2025 tarihinde Manavgat Hukuk Mahkemeleri Önbürosuna verilen dilekçe ile bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ile dava dilekçesi ve ekleri birlikte değerlendirildiğinde, Türk Vatandaşlığı Kanununun Uygulamasına İlişkin Yönetmeliğin 06/04/2010 tarih ve 27544 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, davacının evlenme yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılması amacıyla yapmış olduğu başvurusunun reddine ilişkin tesis edilen İçişleri Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin davacıya Antalya Valiliği İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünün Vatandaşlık Kararı Ret Duyuru Belgesi ile 02/12/2022 tarihinde tebliğ edildiği,

tebliğe yönelik bu belgede anılan Yönetmeliğin 72. maddesinin 5. fıkrasında yer alan "hükmün açıklanması geriye bırakılmış" ibaresi uyarınca işlem tesis edildiğinin belirtilmediği, yalnızca kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunması sebebinin yazılmış olduğu,

ancak davacının en geç evlenme yoluyla Türk vatandaşlığının kazanılması amacıyla yapmış olduğu başvurusunun reddine ilişkin İçişleri Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istemiyle açılan davada davalı İçişleri Bakanlığının savunma dilekçesinin tebliği ile birlikte iptalini istemiş olduğu düzenleyici işlemin kendisine uygulandığından haberdar olduğunun kabulü gerektiği ve 60 günlük dava açma süresi geçirildikten sonra 10/02/2025 tarihinde Manavgat Hukuk Mahkemeleri Önbürosuna verilen dilekçe ile açılan işbu davanın süresinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda, süresinde açılmayan işbu davanın esasının incelenmesinde hukuki olanak bulunmamaktadır.