Danıştay 11. Daire E.1995/1212 K.1995/1837

TARIM KREDİ KOOPERATİFİNİN TARIMI YAYMAK ISLAH VE TEŞVİK ETMEK AMACIYLA YAPTIĞI TESLİMLERİNİN KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNUNUN 17.MADDESİNE GÖRE VERGİDEN MÜSTESNA OLDUĞU HK.<

Yükümlü tarım kredi kooperatifinin ortaklarına tarımsal amaçlı olarak kullandırdığı nakdi krediler ile ayni olarak yapılan teslimlerde ertelenen borç nedeniyle tahakkuk ettirilen faiz için herhangi bir belge düzenlenmediği gibi katma değer vergisi beyannamesine de dahil edilmediğinin inceleme raporuyla saptanması üzerine yükümlü kooperatif adına 1987 yılı Ağustos dönemi için kaçakçılık cezalı katma değer vergisi salınmıştır. ...

Vergi Mahkemesinin ... gün ve ... sayılı kararıyla.

1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri Kanununun 19/B-a maddesinde bu kanun kapsamına giren kooperatiflerin, kurumlar, gider, gayrimenkul kıymet artışı, intikal ve diğer vergilerden muaf tutulduğu, 20. maddesinde de, bu kanun ve bu kanuna göre düzenlenen ana sözleşmelerde hüküm bulunmayan hususlar için 1163 sayılı kooperatifler Kanunu hükümlerinin uygulanacağı, 1163 sayılı Kanunun 93/a maddesinde ise kooperatiflere banka ve sigorta muameleleri vergisi yönünden muafiyet tanındığı,

öte yandan, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 17. maddesinin 1/a bendinde, tarımsal amaçlı kooperatiflerin, ilim, fen ve güzel sanatları, tarımı yaymak, ıslah ve teşvik etmek amacıyla yaptıkları teslim ve hizmetlerinin, aynı maddenin 4/e bendinde, banka ve sigorta muameleleri vergisi kapsamına giren işlemlerinin, katma değer vergisinden istisna edildiği hususlarının düzenlendiği,

buna göre bir kredi kuruluşu olan davacı kooperatifin ortaklarına sağladığı nakdi ve ayni krediler dolayısıyla kendi namına tahakkuk ettirdiği faizler banka ve sigorta muameleleri vergisi kapsamına giren işlemler olduğu ve 3065 sayılı Kanunun 4/e bendinde de banka ve sigorta muameleleri vergisine tabi işlemlerin katma değer vergisinden müstesna tutulduğu gerekçesiyle yapılan cezalı tarhiyat terkin edilmiştir.

Vergi Dairesi Müdürlüğü, 3065 sayılı Kanunun 24/c maddesinde vade farkı ve faiz gibi gelirlerin katma değer vergisi matrahına dahil edileceği hususu öngörülmüş olup, yükümlü kooperatifin tahakkuk ettirdiği faiz gelirini katma değer vergisi matrahına dahil etmediğinin incelemeyle saptanması üzerine yapılan cezalı tarhiyatın yasal olduğunu ileri sürerek mahkeme kararının bozulmasını istemektedir.

Uyuşmazlık, tarımsal amaçlı bir kuruluş olan yükümlü kooperatifin, üyelerinin tarıma yönelik ihtiyaçlarını karşılamak üzere yaptığı teslimler nedeniyle tahakkuk eden faizlerin katma değer vergisinden istisna edilip edilmeyeceğine ilişkindir.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun "Sosyal ve Askeri Amaçlı İstisnalar ve Diğer İstisnalar"la ilgili bölümünde yer alan ve "Kültür ve Eğitim Amacı Taşıyan İstisnalar" başlığı altında düzenlenen 17 nci maddesinin 1 inci fıkrasında sayılan kuruluşlar arasında "tarımsal amaçlı kooperatifler'de yer almakta olup, anılan kanun maddesinin aynı fıkrasının (a) bendinde; birinci fıkrada yer alan kuruluşların, "ilim, fen ve güzel sanatlar ve tarımı yaymak, ıslah ve teşvik amacıyla yaptıkları teslim ve hizmetlerin" katma değer vergisinden istisna edildiği hüküm altına alınmıştır.

Bu hükme göre; tarımsal amaçlı kooperatiflerin, tarımı yaymak, ıslah ve teşvik etmek amacıyla yaptıkları teslim ve hizmetler katma değer vergisi istisnaları arasında yer almaktadır.

Yükümlü tarım kredi kooperatifinin tarımsal amaçlı kooperatif olduğu, ortaklarına kullandırdığı nakdi ve ayni kredilerin de tarımı yaymak, ıslah ve teşvik etmek amacı taşıdığı hususu ihtilafsızdır.

Bu durumda yükümlü kooperatifin tarımı yaymak, ıslah ve teşvik etmek amacıyla yaptığı teslimler, 3065 sayılı Kanunun 17. maddesine göre katma değer vergisinden müstesna tutulduğuna göre, bu teslimler nedeniyle tahakkuk eden faizlerin istisna kapsamında olduğunun kabulü gerekeceğinden mahkemece cezalı tarhiyatın terkininde sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.