Danıştay 12. Daire E.2018/110 K.2021/3205

Davanın konusu

14/11/2017 tarihli ve 30240 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Belediye Zabıta Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin" 1. maddesi ile Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin 4. maddesinin birinci fıkrasına (f) bendinden sonra gelmek üzere eklenen "...yapacağı yazılı veya sözlü sınavı" ibaresi ile "Sınav konuları" başlıklı 13/D bendi, "Sınavın yapılması" başlıklı 13/E bendinde yer alan "Sınav adayların bilgi ve yeteneklerini ölçecek şekilde yazılı veya sözlü olarak yapılır" ibaresinin ve "Sınav sonuçlarının değerlendirilmesi ve ilanı" başlıklı 13/F bendinin (3) fıkrasının iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Davacı tarafından, Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik ile memur atamalarında adayların eşit koşullarda yarışmasını sağlayacak objektif bir yöntem olan merkezi sınav öngörüldüğü, 14/11/2017 tarihli ve 30240 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Belediye Zabıta Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin" 1. maddesi ile getirilen zabıta personeli alımlarında ÖSYM tarafından yapılan KPSS dışında sözlü ve uygulamalı olarak gerçekleştirilecek ikinci bir sınav yapılmasının hukuka aykırı olduğu, bu durumun merkezi sınavın nesnelliğini etkisizleştireceği;

diğer yandan, sözlü sınava ilişkin yargısal denetim yapılabilmesi için, adaylara sorulacak soruların önceden belirlenmesi; ayrıca, adaya hangi soruların sorulduğunun, ne cevap verildiğinin, bilgi düzeyi yetersiz ise gerekçelerinin tutanağa bağlanması gerektiği, düzenlemenin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

DAVALININ SAVUNMASI

Davalı tarafından, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 51. maddesine göre zabıta teşkilatının çalışma usul ve esasları, çalışanların görev ve yetkileri, memurluğa alınması için taşımaları gereken niteliklerin yönetmelikle düzenleneceği, dava konusu düzenlemenin Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğin 27/A-B-C-D maddesine uygun olduğu savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...

DÜŞÜNCESİ

Dava, davacı Sendika tarafından, 11/04/2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinin, 14/11/2017 tarihli ve 30240 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik 4. maddesinin birinci fıkrasına (f) bendinden sonra gelmek üzere eklenen (ı) bendinde yer alan "...yapacağı yazılı veya sözlü sınavı" ibaresinin, "Sınav konuları" başlıklı 13/D maddesinin, "Sınavın yapılması" başlıklı 13/E maddesinin ve "Sınav sonuçlarının değerlendirilmesi ve ilanı" başlıklı 13/F maddesinin (3). fıkrasının iptali istemiyle açılmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Zabıtanın görev ve yetkileri" başlıklı 51. maddesinin 3. fıkrasında, "Belediye zabıta teşkilatının çalışma usul ve esasları, çalışanların görev ve yetkileri, memurluğa alınması için taşımaları gereken nitelikler, alacakları meslek içi eğitim, görevde yükselme, meslekten çıkarılma, giyecekleri kıyafet ve savunma amaçlı olarak kullanacakları aletler ile zabıta teşkilatında hizmet gereklerine göre oluşturulacak birimler, İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Belediye, bu yönetmeliğe aykırı olmamak üzere ek düzenlemeler yapabilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu maddeye dayanılarak hazırlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair 14/11/2017 tarihli ve 30240 sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmelikte;

"MADDE 1- 11/04/2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasına (f) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bentler eklenmiştir.

ı) Sınav: Belediyenin boş zabıta memuru kadrolarına atanacakları belirlemek üzere, öğrenim düzeyleri itibariyle geçerliliği devam eden KPSS sonuçlarına göre yapılacak sıralama sonucu belirlenen adayların katılımı ile yapacağı yazılı veya sözlü sınavı,

MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 13/A, 13/B, 13/C, 13/Ç, 13/D, 13/E, 13/F, 13/G maddeleri eklenmiştir.

Sınav konuları

MADDE 13/D – (1) Yazılı veya sözlü sınav;

a) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası,

b) Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi,

c) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu,

ç) Mahalli idarelerle ilgili temel mevzuat,

konuları ile kadro unvanına ilişkin mesleki ve uygulamalı bilgi ve yeteneğin ölçülmesini kapsar.

Sınavın yapılması

MADDE 13/E – (1) Sınav adayların bilgi ve yeteneklerini ölçecek şekilde yazılı veya sözlü olarak yapılır.

Sınav sonuçlarının değerlendirilmesi ve ilanı

MADDE 13/F – (3) Adayların atamaya esas başarı puanı, belediye tarafından yapılan yazılı veya sözlü sınav puanları ile KPSS puanlarının aritmetik ortalaması alınmak suretiyle belirlenir ve belediyenin internet adresinde ilan edilir.", düzenlemelerine yer verilmiştir.

03/05/2002 tarih ve 24744 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğin 2. maddesinde, "Bu Yönetmelik; a) A Grubu Kadrolar.

Başbakanlık, bakanlıklar, bunların müsteşarlık, başkanlık ve bağımsız genel müdürlük düzeyindeki bağlı ve ilgili kuruluşları ile bağlı ortaklıklarındaki, özel yarışma sınavına tabi tutulmak suretiyle girilen ve belirli bir yetişme programı sonrası yeterlik sınavına tabi tutulan mesleklere ilişkin kadro ve görevler ile il özel idareleri ve belediyelerin teftiş kurullarına, b) B Grubu Kadrolar.

Kadroları 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listelerde yer alan, genel ve katma bütçeli kurumlarla bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kanunlar ile kurulan fonlar ve kefalet sandıkları, il özel idareleri ve belediyeler, il özel idareleri ve belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında yukarıda (a) bendinde belirtilmiş olan meslekler dışında, ilk defa kamu hizmeti ve görevlerine atama yapılacak kadro ve görevlere, atanacaklar için yapılacak işlem ve sınavları kapsar." hükmüne, aynı yönetmeliğin 5. maddesinde ise,

"KPSS (Kamu Personel Seçme Sınavı): Bu Yönetmelikte (A) grubu olarak adlandırılan kadrolara atanacaklar için kurumların kendi mevzuatına göre düzenleyecekleri giriş sınavına kabul edilecekleri belirlemek ve (B) grubu olarak adlandırılan kadrolara atanmaya esas olacak yerleştirmeyi yapmak amacıyla kullanılacak olan puanları sağlayan merkezi sınavı ifade eder." hükmüne yer verilmiştir.

Söz konusu yönetmelik hükmü ile belediyelerin (B) grubu kadrolara memur atamalarında adayların eşit koşullarda yarışmasını sağlayan objektif bir yöntem olan merkezi sınav öngörülmüştür.

Dava konusu düzenleme ile belediyeye zabıta memuru olarak atanacaklar için (bu kadrolar genel yönetmeliğin (A) grubu kadroları dışındaki kadrolarıdır.) ÖSYM tarafından yapılan merkezi sınav olan Kamu Personel Seçme Sınavı dışında sözlü olarak gerçekleştirilebilecek ikinci bir sınavın yapılması öngörülmüştür.

Oysa yukarıda da belirtildiği gibi nesnel bir yöntem olan merkezi sınavdan sonra her türlü öznel değerlendirmeye açık bulunan ikinci bir sınavın yapılması merkezi sınavın nesnel koşullarını kısmen dahi olsa etkisiz kılacağı gibi İl Özel İdareleri ve Belediyelere,

bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar ile kurdukları birliklere ait (B) grubu kadrolara merkezi sınav sonuçları ve adayların tercihleri dikkate alınarak yerleştirme ve atama yapılırken aynı hukuksal durumda bulunan belediye zabıta kadrolarına atamada ikinci bir sınavın yapılmasının öngörülmesi eşitlik ilkesine aykırı olduğundan ve subjektif değerlendirmelerin oluşabilmesine yol açıcı etkileri bulunduğundan dava konusu düzenlemenin Belediyelerin de tabi olduğu Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğe ve hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Ayrıca, Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkındaki Genel Yönetmeliğin, İl Özel İdareleri ve Belediye Kadrolarına Atanacakların Seçilmesini düzenleyen;

"27/A, 27/B, 27/C ve 27/D madde" hükümleri de Danıştay 12. Dairesinin 24/03/2010 gün ve E:2007/256, K:2010/1679 sayılı kararı ile iptal edilmiş, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 06/02/2014 gün ve E:2010/2167, K:2014/270 saylı kararı söz konusu karar onanmış, karar düzeltme talebi ise aynı Kurulun 29/04/2015 gün ve E:2014/3999, K:2015/1668 sayılı kararı ile reddedilerek, kesinleşmiştir.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu 11/04/2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinin, 14/11/2017 tarihli ve 30240 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik 4. maddesinin birinci fıkrasına (f) bendinden sonra gelmek üzere eklenen (ı) bendinde yer alan "...yapacağı yazılı veya sözlü sınavı" ibaresinin, "Sınav konuları" başlıklı 13/D maddesinin, "Sınavın yapılması" başlıklı 13/E maddesinin ve "Sınav sonuçlarının değerlendirilmesi ve ilanı" başlıklı 13/F maddesinin (3). fıkrasının iptali gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 09/07/2018 tarih ve 30473 (3.

Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve 15/07/2018 tarih ve 30479 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü kapatılmış olup, 03/08/2018 tarihinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı arasında imzalanan Devir Protokolünün 9. maddesi gereğince İçişleri Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısıyla, görülmekte olan dava dosyasının Çevre ve Şehircilik Bakanlığına devredildiği anlaşıldığından,

İçişleri Bakanlığı yerine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı hasım mevkiine alınıp, gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Dava, 14/11/2017 tarihli ve 30240 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Belediye Zabıta Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin" 1. maddesi ile 11/04/2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin 4. maddesinin birinci fıkrasına (f) bendinden sonra gelmek üzere eklenen "...yapacağı yazılı veya sözlü sınavı" ibaresi ile "Sınav konuları" başlıklı 13/D bendi ve "Sınavın yapılması" başlıklı 13/E bendinde yer alan "Sınav adayların bilgi ve yeteneklerini ölçecek şekilde yazılı veya sözlü olarak yapılır" ibaresinin ve "Sınav sonuçlarının değerlendirilmesi ve ilanı" başlıklı 13/F bendinin (3) fıkrasının iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5393 sayılı Kanun'un 51. maddesinin 3. fıkrasında, "Belediye zabıta teşkilatının çalışma usul ve esasları, çalışanların görev ve yetkileri, memurluğa alınması için taşımaları gereken nitelikler, alacakları meslek içi eğitim, görevde yükselme, meslekten çıkarılma, giyecekleri kıyafet ve savunma amaçlı olarak kullanacakları aletler ile zabıta teşkilatında hizmet gereklerine göre oluşturulacak birimler, İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Belediye, bu yönetmeliğe aykırı olmamak üzere ek düzenlemeler yapabilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Belediye Zabıta Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına ilişkin 14/11/2017 tarihli ve 30240 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmelikte;

"MADDE1-11/04/2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasına (f) bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bentler eklenmiştir.

(ı) Sınav: Belediyenin boş zabıta memuru kadrolarına atanacakları belirlemek üzere, öğrenim düzeyleri itibariyle geçerliliği devam eden KPSS sonuçlarına göre yapılacak sıralama sonucu belirlenen adayların katılımı ile yapacağı yazılı veya sözlü sınavı,

MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 13 üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 13/A, 13/B, 13/C, 13/Ç, 13/D, 13/E, 13/F, 13/G maddeleri eklenmiştir.

Sınav konuları

MADDE 13/D – (1) Yazılı veya sözlü sınav;

a) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası,

b) Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi,

c) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu,

ç) Mahalli idarelerle ilgili temel mevzuat,

konuları ile kadro unvanına ilişkin mesleki ve uygulamalı bilgi ve yeteneğin ölçülmesini kapsar.

Sınavın yapılması

MADDE 13/E – (1) Sınav adayların bilgi ve yeteneklerini ölçecek şekilde yazılı veya sözlü olarak yapılır.

Sınav sonuçlarının değerlendirilmesi ve ilanı

MADDE 13/F – (3) Adayların atamaya esas başarı puanı, belediye tarafından yapılan yazılı veya sözlü sınav puanları ile KPSS puanlarının aritmetik ortalaması alınmak suretiyle belirlenir ve belediyenin internet adresinde ilan edilir," düzenlemelerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

02/04/2020 tarih ve 31087 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle, 11/04/2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğine 14/11/2017 tarihli ve 30240 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle eklenen 4. maddesinin (ı) bendi, 13/D maddesi, 13/E maddesi ve 13/F maddeleri değiştirilmiş olup, bu durumda dava konusu Yönetmeliğin ilgili maddelerinin iptali istemine ilişkin davanın konusuz kaldığı anlaşılmaktadır.