Danıştay 12. Daire E.2018/6097 K.2022/378

Dava konusu istem : Davalı idarede kıdemli uzman olarak görev yapmaktayken, isteği üzerine emekliye sevk edilen davacı tarafından, emekliye sevk edilmesine dair …tarih ve …sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının işlem tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararla; davacının emekliye ayrılma talebinin …tarih ve …sayılı işlemle kabul edilerek emeklilik sevk işleminin tamamlanması nedeniyle, emeklilik işleminden sonra yapılan vazgeçme talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : …İdari Dava Dairesince, emekliliğin Devlet memurlarına tanınan bir hak olduğu, isteğe bağlı olarak bu hakkın kullanılması durumunda, gerekli şartları taşımak kaydıyla, emekli olma zamanını saptama yetkisinin, bu hakkı kullananın personelin iradesine bırakıldığı,

dolayısıyla, emeklilik işlemlerinin yürürlüğe gireceği tarihi, ilgili personelin kendisinin tayin edeceği, belirli bir tarih belirtilmek suretiyle isteğe bağlı emeklilik talebinde bulunulması halinde, anılan tarihten önceki bir tarihte alınan kurum amiri onayı nedeniyle kişinin Devlet memuru statüsünden çıktığından ve emekli statüsüne girdiğinden söz edilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal hakların ödenmeleri gereken tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'nun Ek 26. maddesi uyarınca, istek üzerine emekliliğin kurumun en yüksek amirinin onayı ile tekemmül etmesinden sonra emeklilik isteğinden vazgeçmenin mümkün olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idareye ileri tarihte emekliye ayrılmak istemiyle başvuruda bulunması nedeniyle, ilgili başvuruda belirtilen emekliye ayrılma tarihinden önce yapılan vazgeçme beyanının geçerli kabul edilmesi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davalı idarede kıdemli uzman olarak görev yapan davacı, 28/07/2016 tarihinde davalı idareye başvurarak, hizmet süresi ve yaş şartını sağlaması nedeniyle 15/08/2016 tarihinden itibaren emekliye ayrılma isteğinde bulunmuştur. Davalı idarenin …tarih ve E.…sayılı işlemiyle, davacının 15/08/2016 tarihi mesai bitiminden geçerli olmak üzere isteği üzerine emekliye ayılması istemi uygun görülmüştür. Davacı tarafından, 09/08/2016 tarihinde davalı idareye başvurularak, emeklilik isteğinden vazgeçildiği bildirilmiştir. Davalı idarece emeklilik isteğinin uygun görülerek, emekliye sevkinin yapıldığı hususunun …tarih ve E.…sayılı işlemle davacıya bildirilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 19. maddesinde, "Devlet memurlarının, özel kanununda yazılı belirli şartlar içinde, emeklilik hakları vardır." düzenlemesine yer verilmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na 5754 sayılı Kanun'un 68. maddesiyle eklenen "5434 sayılı Kanuna İlişkin Geçiş Hükümleri" başlıklı geçici 4. maddenin dördüncü fıkrasında.

"Bu Kanunda aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde; iştirakçi iken, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlar ... hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır..." hükmüne; aynı maddenin beşinci fıkrasında ise.

"Bu madde kapsamına girenlerin aylıklarının bağlanması, artırılması, azaltılması, kesilmesi, yeniden bağlanması, toptan ödemeleri, ilgi devamı, ihya ve borçlanmaları, diğer ödemeler ve yardımlar ile emeklilik ikramiyeleri hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır..." hükmüne yer verilmiştir.

5434 sayılı (mülga) Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun Ek 26. maddesinde; 5434 sayılı Kanun ve ona ek kanunlara göre Sandıkla ilgilendirilenlerin emeklilik işlemlerinin, istek üzerine veya yaş haddi veya malüllük (adi ve vazife malüllüğü) hallerinde, iştirakçinin mensup olduğu kurumun en yüksek amirinin onayı ile tekemmül edeceği hükmü getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda metnine yer verilen yasal düzenlemelerin değerlendirilmesinden, emekliye sevk işleminin, yaş haddi, sicil, disiplin, re'sen emeklilik gibi istisnai hükümler haricinde, esas itibarıyla kamu görevlisinin iradesine bırakıldığı; isteğe bağlı emeklilik uygulamasının özelliği nedeniyle, emekliye sevk onayıyla birlikte ilgilinin emekli statüsüne girdiği, istek üzerine tesis edilen emekliye sevk işleminin, ilgilinin isteğindeki değişiklik nedeniyle geri alınmasının statü hukuku ile bağdaşmayacağı sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu durumda, emeklilik talebinin kurumun en yüksek amirince onaylandığı 08/08/2016 tarihinden sonra verilen 09/08/2016 tarihli emeklilikten vazgeçme dilekçesi, emeklilik statüsünün sona erdirilmesi ve tekrar Devlet memuru statüsünü kazanması sonucunu doğurmayacağından, davacının emeklilikten vazgeçme talebinin reddi yolunda tesis edilen işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların ödenmeleri gereken tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.