Danıştay 12. Daire E.2018/8404 K.2021/7226

Dava konusu istem : Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunda bankalar yeminli murakıp yardımcısı olarak göreve başlayan davacının, mali ve sosyal haklarının 15/01/2012 tarihinden önce göreve başlayan bankalar yeminli murakıp yardımcıları ile eşitlenmesi istemiyle yapmış olduğu başvurusunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile göreve başladığı 18/12/2013 tarihinden itibaren mahrum kaldığı parasal haklarının yasal faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince. 6704 sayılı Kanunun 30. maddesi ile 375 sayılı KHK'nın Ek-11. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine eklenen yeni düzenlemenin Anayasaya aykırı olduğu gerekçesi ile somut norm denetimi talebinin.

Anayasa Mahkemesi'nin 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı KHK'ya getirilen düzenlemenin iptali gerekçesi dikkate alındığında, dava konusu işlemin dayanağı olan kuralın Anayasa'ya aykırılık iddiasının kabulüne yönelik şartlarda oluşmadığından, bu isteminin de reddi gerektiği sonucuna ulaşıldığı; kaldı ki, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra, 14/04/2016 tarihinde, 6704 sayılı Kanun'un 30. maddesi ile iptal edilen Ek-11. maddenin aynı içeriğinde düzenlemenin 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklendiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Ek 11. maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "uzman" ibaresinin, Anayasa Mahkemesinin 16/12/2015 tarih ve 29564 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 03/12/2015 tarih ve E:2015/101, K:2015/111 sayılı kararıyla iptal edilerek yürürlükten kalkmış olduğu, uyuşmazlık konusu olaya idari işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olmayan bir düzenlemenin uygulanacağı gerekçesine istinaden davanın reddedildiği,

Anayasa Mahkemesince verilen iptal kararlarının geriye yürümeyeceği kuralıyla amaçlananın, kazanılmış hakların korunması ve hukuk güvenliğinin zedelenmemesinin olduğu, bu kuralın mutlak uygulanamayacağı, emsal nitelikteki mahkeme kararlarında haklılığının kanıtlandığı, davanın reddine ilişkin Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı hakkında tesis edilen işlemlerin hukuka uygun olduğu, 6704 sayılı Kanun'un 30. maddesinin 26/04/2016 tarih ve 29695 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, böylece oluşan boşluğun giderilerek iptal edilen Kanun Hükmünde Kararname hükümleri doğrultusunda yeniden bir düzenleme yapıldığı, bu düzenlemenin Anayasaya aykırı olmadığına karar verildiği, bu şekilde davaya uygulanan Kanun maddelerinin hukukiliğinin teyit edilmiş olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Davalı kurumda 15/01/2012 tarihinden sonra göreve başlayan davacının mali, sosyal hak ve yardımlarına sınırlama getiren 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Ek 11. maddesinin (b) bendinde yer alan "uzman" ibaresinin Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edildiği ve Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş bir düzenlemeyle ilgili uyuşmazlıkların, Anayasaya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmelerinin Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırılık teşkil edeceği gözetildiğinde, 15/01/2012 tarihinden önce ve sonra göreve başlayan uzman yardımcıları arasındaki mali,

sosyal hak ve yardımlarına ilişkin farklılığa yol açan sınırlamanın yasal dayanağı kalmadığından, Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının geriye yürümeyeceği ve 6704 sayılı Kanun'la 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 11. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin yeniden düzenlendiği gerekçesiyle davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararıın bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunda bankacılık yeminli murakıp yardımcısı olarak 18/12/2013 tarihinde göreve başlayan davacının, mali ve sosyal haklarının 15/01/2012 tarihinden önce göreve başlayan bankacılık yeminli murakıp yardımcıları ile eşitlenmesi talebiyle 03/03/2015 tarihinde davalı idareye yaptığı başvurunun reddedilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun "Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu" başlıklı 83. maddesinde, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun, Kurumun karar organı olduğu, Kurulun; biri başkan, biri ikinci başkan olmak üzere yedi üyeden oluştuğu ve Kurul Başkanının Kurumun da başkanı olduğu.

"Kurum personeli" başlıklı 92. maddesinde, Bu Kanun ile Kuruma verilen görevlerin gerektirdiği sürekli görev ve hizmetlerin, bankalar yeminli murakıpları ve yardımcıları, bankacılık uzman ve yardımcıları, hukuk uzman ve yardımcıları, bilişim uzman ve yardımcıları ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu uzman ve yardımcılarından oluşan meslek personeli ve idarî personel eliyle yürütüleceği.

"Ücretler, malî ve diğer sosyal haklar" başlıklı 102. maddesinin 1. fıkrasında, Kurul Başkanına Başbakanlık Müsteşarı için belirlenen her türlü ödemeler dâhil malî ve sosyal haklar tutarında aylık ücret ödeneceği, Başbakanlık Müsteşarına ödenenlerden, vergi ve diğer yasal kesintilere tâbi olmayanların bu Kanun'a göre de vergi ve diğer kesintilere tâbi olmayacağı, Kurul üyelerine ise Kurul Başkanına yapılan ödemelerin yüzde doksanbeşi oranında aynı usûl ve esaslara göre ödeme yapılacağı belirtilmiş, 2. fıkrasında ise,

Kurumun kadro karşılığı sözleşmeli personelinin ücretleri ile diğer malî ve sosyal haklarının birinci fıkrada belirlenen ücret tavanını geçmemek üzere Kurul tarafından tespit edileceği kurallarına yer verilmiştir.

02/11/2011 tarih ve 28103 Mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 1. maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Ek 11. maddenin 1. fıkrasının (b) bendinde, 5018 sayılı Kanuna ekli (III) sayılı Cetvelde sayılan düzenleyici ve denetleyici kurumların kadro ve pozisyonlarına ilk defa veya yeniden atanan kurul başkanı, kurul üyesi ve başkan yardımcısı ile murakıp ve uzman unvanlı meslek personeline, ilgili mevzuatı uyarınca ödenen her türlü maaş, aylık, ücret, ek ücret, prim, zam, tazminat, ikramiye, fazla çalışma ücreti,

kâr payı ve her ne ad altında olursa olsun yapılan diğer ödemeler ile sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdi ödemelerin bir aylık toplam net tutarının; kurul başkanı için bakanlık müsteşarı, kurul üyesi için bakanlık müsteşar yardımcısı, başkan yardımcısı için bakanlık genel müdürü, murakıp ve uzman unvanlı meslek personeli için Başbakanlık uzmanlarına mevzuatında kadrosuna bağlı olarak mali haklar ile sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılması öngörülen ödemelerin bir aylık toplam net tutarını geçemeyeceği ve bunların,

emeklilik hakları bakımından da emsali olarak belirlenen personel ile denk kabul edileceği kurala bağlanmıştır.

5411 sayılı Bankacılık Kanunu ile Kurum personelinin mali ve sosyal hakları Kurul tarafından belirlenirken, 15/01/2012 tarihinde yürürlüğe giren 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Ek 11. maddesi ile 15/01/2012 tarihinden sonra göreve başlayan kurul personeline her ne ad altında olursa olsun yapılan bütün ayni ve nakdi ödemelerin bir aylık toplam net tutarının,

uzman unvanlı meslek personeli için Başbakanlık uzmanlarına mevzuatında kadrosuna bağlı olarak mali haklar ile sosyal hak ve yardımlar kapsamında yapılması öngörülen ödemelerin bir aylık toplam net tutarını geçemeyeceği düzenlenmiştir. Dolayısıyla bu düzenlemenin yürürlük tarihi olan 15/01/2012 tarihinden sonra göreve başlayan personele mevzuatı uyarınca ödenecek tüm mali, sosyal hak ve yardımlara ilişkin bir sınırlama getirilmiştir.

11/10/2011 tarih ve 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 1. maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Ek 11. maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "uzman" ibaresinin, Anayasa Mahkemesinin 16/12/2015 tarih ve 29564 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 03/12/2015 tarih ve E:2015/101, K:2015/111 sayılı kararıyla, 6223 sayılı Yetki Kanunu kapsamında olmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasa'nın 153. maddesinde yer alan, Anayasa Mahkemesince verilen iptal kararlarının geriye yürümeyeceği kuralı, iptal edilen hükümlere göre kazanılmış olan, doğumu anında hukuka uygun olarak tamamlanmış ve böylece kişiye özgü, lehe sonuçlar doğurmuş, daha sonra mevzuat değişikliği veya işlemin geri alınması gibi nedenlere rağmen, hukuk düzenince korunması gereken haklara yönelik olup, Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiş bir düzenlemeyle ilgili uyuşmazlıkların, Anayasaya aykırılığı saptanmış hükümler dikkate alınarak çözümlenmeleri Anayasa'nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırılık teşkil edecektir.

Buna göre, davalı kurumda 15/01/2012 tarihinden sonra göreve başlayan davacının; mali, sosyal hak ve yardımlarına sınırlama getiren 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Ek 11. maddesinin (b) bendinde yer

alan "uzman" ibaresi Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edildiğinden ve 15/01/2012 tarihinden önce ve sonra göreve başlayan uzman yardımcıları arasındaki mali ve sosyal hak ve yardımlarına ilişkin farklılığa yol açan sınırlamanın yasal dayanağı kalmadığından, davacının 15/01/2012 tarihinden önce göreve başlayan personel ile aynı mali ve sosyal haklardan yararlanması gerekeceği açıktır.

Öte yandan, Mahkemece 26/04/2016 tarihinde yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'la iptal edilen, Ek 11. maddenin Kanun Hükmünde Kararname hükümleri doğrultusunda yeniden düzenlendiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmişse de, dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 11. maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "uzman" ibarelerinin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesi kararının 16/12/2015 tarih ve 29564 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği,

6704 sayılı Kanun'la yapılan düzenlemenin ise 26/04/2016 tarih ve 29695 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği dikkate alındığında, yeniden yapılan düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tesis edilen dava konusu işlemin hukuka aykırılığını etkilemeyeceği; ancak, yürürlüğe girdiği tarihten sonraki mali, sosyal hak ve yardımlar için sonuç doğurabileceği sonucuna ulaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu durumda, Anayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümeyeceği kuralı ve 6704 sayılı Kanun'la 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 11. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin yeniden düzenlendiği gerekçesiyle, davanın reddi yönündeki Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.