Danıştay 12. Daire E.2019/1185 K.2023/3191

Dava konusu istem: İstanbul Büyükşehir Belediyesinde 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında kadro karşılığı tam zamanlı sözleşmeli personel statüsünde teknisyen olarak görev yapan davacının, hizmet sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile bu işlem sebebiyle uğradığı tüm maddi kayıpların tazmini ve bu sürelere ilişkin tüm özlük, emeklilik ve sosyal haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının sosyal medya yazışmalarının İstanbul Büyükşehir Belediyesi Sözleşmeli Personel Disiplin Yönergesinde işe son verme cezasını gerektiren "gerçeğe aykırı veya maksatlı beyan veya ihbarlarda bulunmak" fiili kapsamında sayılması halinde,

yetkili disiplin amirince usulüne uygun olarak soruşturma yapılıp tanzim edilecek soruşturma dosyasının gerekçeleriyle birlikte incelenmek ve karar verilmek üzere birim amirinin teklifi ile birlikte ilgilinin bağlı olduğu Genel Sekreter Yardımcılığı makamından havaleli olarak İstanbul Büyükşehir Belediyesi Disiplin Kuruluna intikal ettirilmek üzere İnsan Kaynakları Müdürlüğüne gönderilmesi ve anılan Müdürlükçe soruşturma dosyasının yetkili Disiplin Kuruluna intikal ettirilerek Disiplin Kurulları ve Amirleri Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre teşekkül edecek yetkili Disiplin Kurulunca teklif edilen işe son verme disiplin cezasının,

anılan Yönetmelik ve Disiplin Yönergesi hükümleri dikkate alınarak karara bağlanması gerekirken; isimsiz bir ihbar üzerine başlatıldığı belirtilen soruşturma sonucunda davacının görev yaptığı ilgili birimce temin edilen sosyal medya yazışmalarının ve alınan savunmanın İnsan Kaynakları Müdürlüğüne gönderilerek davacının hizmet sözleşmesinin, taraflar arasında akdedilen Sözleşmenin 13. maddesinin (b) fıkrası gereğince doğrudan re'sen feshedilmesi ilişkin dava konusu işlemde yetki ve şekil yönlerinden hukuka uyarlık bulunmadığı;

diğer yandan, dava konusu işlemin hukuka aykırılığının saptanmış olması karşısında, bu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı tüm mali ve özlük haklarının, hakediş tarihinden itibaren ödenmesinin Anayasa'nın 125. maddesinden kaynaklanan bir yükümlülük olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı tüm mali ve özlük haklarının hakediş tarihinden itibaren davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; mevzuatımızdaki silsile yukarıdan aşağıya doğru Anayasa, Kanun, Kanun Hükmünde Kararname, Tüzük, Yönetmelik ve bunun altındaki diğer düzenleyici işlemler şeklinde olduğuna göre, Anayasa ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uyarınca Devlet memurlarına uygulanacak disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin yönetmeliklerin altındaki düzenleyici işlemlerle belirlenemeyeceği, bu duruma göre; kamu idaresi olan ve personelinin de kamu personeli olduğu açık olan davalı idarece yönetmeliklerin altında düzenleyici işlem olan Yönerge hükmüne dayalı olarak verilen dava konusu disiplin cezasında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının eyleminin, zabıta dairesinde görev yapan bir kamu görevlisinin vakar, tutum ve davranışıyla bağdaşmadığı, zira bu tür meslek mensuplarının şikâyet, müracaat ve itiraz gibi durumlarda bile kamu görevi icra edenler açısından uyulması gerekli olan usul ve esaslara göre hareket etmesi gerektiği, bu mekanizmaları ve sınırlarını aşan bir şekilde, görev yaptığı kurumun yöneticilerine yönelik olarak açıkça isimleri belirtmek suretiyle hakaret, aşağılama ve küçük düşürmeye varan paylaşımlarda bulunduğu,

bu paylaşımların, sosyal medya platformu olan adına açılmış ve bizzat şahsı tarafından kullanılan twitter hesabından yaptığının aşikar olduğu, nitekim, davacının 02/02/2018 tarihinde vermiş olduğu savunmasında “Twitter” sosyal paylaşım sitesindeki paylaşımlarından pişmanlık duyduğunu, bir anlık öfke ile o paylaşımları yaptığını kabul ettiği, davacının sözleşmesinin re'sen feshedilmesi işleminin, şekil ve yetki yönünden mevzuata uygun olduğu,

Tam Zamanlı Olarak Çalıştırılacak Sözleşmeli Personele İlişkin Hizmet Sözleşmesi ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'na istinaden Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilen “Sözleşmeli Personel Disiplin Yönergesi” çerçevesinde tesis edilmiş olan işlemin yerinde ve hukuka uygun bulunduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, İstanbul Büyükşehir Belediyesinde 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında sözleşmeli teknisyen olarak görev yapmakta iken, hakkında görevli olduğu Avrupa Yakası Zabıta Müdürlüğüne ulaşan isimsiz bir ihbar üzerine "sosyal paylaşım sitesi Twitter üzerinden sözleşmeli personele yakışmayan bir üslup içerisinde ifade özgürlüğü sınırlarını aşarak devlet büyüklerine ve belediye bürokratlarına açıkça ve somut mesnetlere dayanmaksızın iftira atma, zan altında bırakma, karalama siyaseti yapma gibi eylemlerde bulunduğunun tespit edildiği belirtilerek,

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Sözleşmeli Personel Disiplin Yönergesi'nin "İşe Son Verme Cezası" başlıklı 11. maddesinin (ö) fıkrasında yer alan "gerçeğe aykırı veya maksatlı beyan veya ihbarlarda bulunmak" fiilinin işlendiğinden bahisle, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 13. maddesinin (b) fıkrası gereğince sözleşmesinin tebliğ tarihinden itibaren geçerli olmak üzere re'sen feshedilmesi üzerine, bu işlemin iptali ile uğradığı tüm maddi kayıpların tazmini ve bu sürelere ilişkin tüm özlük, emeklilik ve sosyal haklarının iadesi istemiyle temyizen incelenen bu dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Norm kadro ve personel istihdamı" başlıklı 49. maddesinin üçüncü fıkrasında, "Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir..." ;

beşinci fıkrasında, "Üçüncü ve dördüncü fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personele her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılmaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilmez. Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır.

Bu personele ait sözleşme örnekleri sözleşmenin imzalanmasını izleyen 30 gün içinde İçişleri Bakanlığına gönderilir.." hükümleri yer almaktadır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Sözleşmeli personel" başlıklı 4. maddesinde. Sözleşmeli Personel.

"Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir...

Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme hükümlerine uyulmaması hallerindeki müeyyideler, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri Cumhurbaşkanınca belirlenir.

Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler." hükmüne yer verilmiştir.

06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı'nın 1. maddesinde, "Bu Esaslar, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanır." hükmü.

"Sözleşmenin feshi" başlıklı Ek 6. maddesinde "Personelin; a) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması, b) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi, c) Sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi,

ç) Hizmet sözleşmesinde belirtilen koşullara uymaması nedeniyle bağlı bulundukları yöneticileri tarafından yazılı olarak uyarılmasına rağmen söz konusu koşullara uymama halinin tekrarlanması (Danıştay Onikinci Dairesinin 10/12/2014 tarih ve E:2011/6048, K:2014/8538 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.), d) Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması, e) Bir proje kapsamında işe alınması durumunda istihdam edildiği projenin tamamının veya proje bölümlerinin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması, f) Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olması, bu örgütlere yardım etmesi,

kamu imkan ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanması ya da kullandırması, bu örgütlerin propagandasını yapması, hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir. Personel; kendi isteği ile bir ay önceden haber vermek koşuluyla veya Ek 1 inci maddenin dördüncü fıkrasının (b) ve (c) bendi uyarınca sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir.

Hizmet sözleşmesi, ölüm ve 7 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sayılan hallerde kendiliğinden sona erer." hükmü yer almıştır.

Davacı ile davalı Belediye arasında akdedilen "5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49 uncu Maddesinin Üçüncü Fıkrası Gereğince Tam Zamanlı Olarak Çalıştırılacak Sözleşmeli Personele İlişkin Hizmet Sözleşmesi"nin 13. maddesinde, "a) Sözleşmeli personelin 5393 sayılı Kanunun 49'uncu maddesine veya 06/06/1978 tarihli ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına göre yürüteceği görev itibarıyla sözleşmeli personel olabilme şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya bu şartlardan birini sonradan kaybetmesi halinde sözleşmesi feshedilmiş sayılır. b) Bu sözleşme hükümlerine,

5393 sayılı Belediye Kanunu ve tabi olduğu diğer mevzuat hükümlerine aykırı davranışı tespit edilen sözleşmeli personele, Kurumu tarafından gerekçesi ile birlikte bu durumu yazılı olarak tebliğ edilir.

Tebligatta belirtilecek günden geçerli olmak üzere sözleşme kendiliğinden sonra erer." kuralına yer verilmiş, 14. maddenin (b) bendinde ise, sözleşmeli personelin disiplin cezaları yönünden İstanbul Büyükşehir Belediyesi Sözleşmeli Personel Disiplin Yönergesi hükümlerine tabi olduğu belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4/B maddesi uyarınca yürürlüğe konulan 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı'nın Ek 6. maddesinde sözleşmeli personelin sözleşmesinin hangi hallerde feshedilebileceği ve hangi hallerde sona ereceği bentler halinde sayma yoluyla tek tek belirlenmiş olup, davacı yönünden söz konusu maddede yer alan sözleşme feshi sebeplerinden herhangi birinin gerçekleşmediği sonucuna ulaşıldığından, davacının sözleşmesinin, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Sözleşmeli Personel Disiplin Yönergesi uyarınca feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu durumda; dava konusu işlemin iptaline, bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı tüm mali ve özlük haklarının hakediş tarihinden itibaren davacıya ödenmesi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle onanması gerekmektedir.