Danıştay 12. Daire E.2019/3555 K.2022/6622

Dava konusu istem: Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğünde şube müdürü olarak görev yapan davacının, TTK Personel Yönetmeliğinin 81. maddesinin (e) bendi uyarınca "1/25 oranında aylıktan kesme cezası" ile cezalandırılmasına ilişkin Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü Üzülmez Taşkömürü İşletme Müessese Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince; davacıya isnat edilen disiplin suçu ile ilgili olarak bir soruşturmacı vasıtasıyla usulüne uygun bir disiplin soruşturması yapılmaksızın doğrudan savunma alınarak tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davalının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onikinci Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

İşlemin Kurum Personel Yönetmeliğinin 89.maddesine uygun olarak tesis edildiği, anılan hükümde aylıktan kesme cezalarının disiplin amiri tarafından verilebileceğinin düzenlendiği ileri sürülerek Danıştay Onikinci Dairesince verilen kararın kaldırılarak mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onikinci Dairesinin onama kararı kaldırılarak, Mahkeme kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Onikinci Dairesinin 19/03/2019 tarih ve E:2015/5148, K:2019/2032 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

TTK Genel Müdürlüğü … Şube Müdürü olarak görev yapan davacının, sicil amiri olan Müessese Müdür Yardımcısı ile aralarında geçen telefon konuşmasında sözlü olarak küfür ettiği gerekçesiyle sicil amiri tarafından, savunması alındıktan sonra … tarih ve … sayılı işlemle "1/25 oranında aylıktan kesme cezası" ile cezalandırıldığı, davacının disiplin kuruluna yaptığı itirazın … tarih ve … sayılı disiplin kurulu kararıyla kabul edildiği, ancak sicil amiri tarafından … tarih ve … sayılı işlemle daha önceki cezada ısrar edilmek suretiyle 1/25 oranında aylıktan kesme cezası verilmesi üzerine, disiplin cezası verilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa’nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında; "Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır." hükmü; 38. maddesinin birinci fıkrasında, "Kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz." hükmü, üçüncü fıkrasında da "Ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur." hükmü yer almaktadır.

TTK Personel Yönetmeliğinin 81. maddesinin e) bendinde; "Görev sırasında amirine sözle saygısızlık etmek", aylıktan veya sözleşme ücretinden kesme cezası verilmesini gerektiren fiil ve haller arasında sayılmıştır.

20/12/2018 tarih ve 30631 sayılı Resmi Gazetde yayınlanan Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü Personel Yönetmeliğinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik'in 1. maddesiyle Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü Personel Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

05/03/2020 tarih ve 31059 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 04/03/2020 tarih ve 2254 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararıyla Türkiye Taşkömürü Kurumu Ana Statüsü belirlenmiş, kararın "Personele İlişkin Hükümler" başlıklı 22. maddesinin birinci fıkrasında; "TTK ile müessese ve bağlı ortaklık personeli hakkında, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uygulanır" hükmüne yer verilmiştir.

25/11/2021 tarih ve 31670 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü Disiplin Amirleri Yönetmeliğinin 5. maddesinde; "Disipline ilişkin usul ve esaslar bakımından, 657 sayılı Kanun ile Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği hükümleri uygulanır" hükmüne yer verilmiştir.

Öte yandan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin 1. fıkrasının (C) bendinin (e) alt bendinde, "Görev sırasında amirine sözle saygısızlık etmek

" fiilinin, aylıktan kesme disiplin cezasını gerektiren bir fiil olduğu kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

TTK Personel Yönetmeliğinin 81. maddesinin e) bendinde.

Görev sırasında amirine sözle saygısızlık etmek, aylıktan veya sözleşme ücretinden kesme cezası verilmesini gerektiren fiil ve haller arasında sayıldığı, 20/12/2018 tarih ve 30631 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü Personel Yönetmeliğinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik'in 1. maddesiyle Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü Personel Yönetmeliğinin yürürlükten kaldırıldığı, 25/11/2021 tarih ve 31670 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü Disiplin Amirleri Yönetmeliğinin 5. maddesinde.

"Disipline ilişkin usul ve esaslar bakımından, 657 sayılı Kanun ile Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliği hükümleri uygulanır" hükmüne yer verilmek suretiyle, Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü personeline uygulanacak disiplin hükümleri yönünden 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na atıf yapıldığı görülmektedir.

Uyuşmazlıkta, Anayasa'nın yukarıda yer alan hükmü de dikkate alındığında; Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü Disiplin Amirleri Yönetmeliği 5. madde hükmü ile 657 sayılı Kanun'a atıf yapıldığından, uyuşmazlığın yeni yasal düzenlemeye göre çözümlenmesi gerekmektedir.

Bu durumda, davalı idarece davacıya isnad edilen fiilerin 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinde belirtilen disiplin suç ve cezaları bakımından yeniden değerlendirilerek, Yönetmelik uyarınca davacıya verilen cezadan daha ağır olmamak üzere yeni bir ceza verilmesi gerektiğinden, Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü Personel Yönetmeliği uyarınca verilen dava konusu disiplin cezasında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Bu itibarla, İdare Mahkemesinin, usulüne uygun bir disiplin soruşturması yapılmaksızın doğrudan savunma alınarak işlem tesis edilemeyeceği gerekçesi yerinde bulunmamakta ise de, sözü edilen husus, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen ve sonucu itibariyle hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.