Danıştay 12. Daire E.2019/518 K.2023/4573

Dava konusu istem: Ağrı ili, Patnos ilçesi, ... İlkokulunda müdür yardımcısı olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; olayda; soruşturma raporunda yer alan paylaşımlarından "terör örgütünün övüldüğü, terörün sempatik gösterildiği ve Devlet büyüklerine hakaret edildiği" , davacının da ifadesinde bu tür paylaşımları paylaştığını kabul ettiği, bununla birlikte ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... tarihli ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla "Hakaret" ve "Terör örgütünün propagandasını yapmak suçundan" cezalandırıldığı görüldüğünden, davacının üzerine atılı disiplin suçunun sübut bulduğu sonucuna varılmış, eylemine uyan disiplin cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; olayda, dava konusu işlemde davacının Devlet memurluğundan çıkarılmasına dayanak alınan 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendinde yer alan fiillerin gösterilmiş olduğu dikkate alındığında, davacının bu madde hükmü doğrultusunda Devlet memurluğundan çıkarma ile cezalandırılabilmesi için, yasaklanmış her türlü yayını veya siyasi veya ideolojik amaçlı bildiri, afiş, pankart, bant ve benzerlerini basma, çoğaltma, dağıtma veya bunları kurumların herhangi bir yerine asma veya teşhir etme fiilerinden birini işlemiş olması ve bu durumun şüpheden uzak,

kesin bir şekilde tespit edilmiş olması gerekmekte iken; davacının soruşturma kapsamında yer alan fiilinin sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşım ve beğeniler olduğu görülmüş olup; davacının bu fiilinin 657 sayılı Kanunun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendi kapsamındaki fiillere uymadığı, yaptığı paylaşım ve beğenilerinin yasaklanmış olduğuna dair bir bilgi ve belgenin de dosyaya sunulamadığı, bu durumda, davacının fiiline uymayan ilgili Kanun maddesi hükmü uygulanmak suretiyle Devlet memurluğundan çıkartılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı,

öte yandan, yapılan incelemede, davacının soruşturma kapsamında yer alan fillerinden ötürü ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davacı hakkında " Terör örgütü propagandası yapmak, Hakaret " suçunu işlediğinden bahisle ceza davacı açıldığı, yapılan yargılama sonucunda Mahkemece ... tarih ve ... sayılı kararla " davacının " hakaret" suçundan " 1 yıl 2 ay 17 gün hapis cezası" ile cezalandırılmasına,

ve yine " Terör örgütünün propagandasını yapmak suçundan dolayı " 1 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ...koşulları oluşmadığından sanık hakkındaki hapis cezasının " Ertelenmesine Yer Olmadığına" ve sanık hakkında kurulan hükmün " Açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına ." karar verildiği , davacı tarafından bu kararın kaldırılması istemiyle istinaf başvurusunda bulunulduğu, ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesi'nin E:... , K:... sayılı kararı ile ...

Ağır Ceza Mahkemesi'nin ilgili sayı ve tarihli kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar verildiğinin görüldüğü, dolayısıyla, davacı hakkında yapılan cezai yargılamanın neticelenmesi ve bu yargılamada verilen kararın kesinleşmesi akabinde, davalı idare tarafından davacı hakkında yeniden bir işlem tesisi hususunda davalı idarenin takdir yetkisi bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Soruşturma aşamasında, davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca son savunması alınırken 129. maddedeki haklarının hatırlatılmadığı, bu nedenle işlemin disiplin usul kurallarına aykırı olarak tesis edildiği gerekçesi eklenerek Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ağrı ili, Patnos ilçesi, ... İlkokulunda müdür yardımcısı olarak görev yapan davacının sosyal medyadaki paylaşımları nedeniyle hakkında yapılan soruşturma sonucunda getirilen teklif doğrultusunda Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işlemiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmıştır. Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Kanun'un 129. maddesinde, ''Yüksek disiplin kurulları kendilerine intikal eden dosyaların incelenmesinde, gerekli gördükleri takdirde, ilgilinin özlük dosyasını ve her nevi evrakı incelemeye, ilgili kurumlardan bilgi almaya, yeminli tanık ve bilirkişi dinlemeye veya niyabeten dinletmeye, mahallen keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkilidirler.

Hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memur, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir.". 130. maddesinde ise, "Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez.

Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasa'nın 129. maddesinin ikinci fıkrasında, memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemeyeceği hükme bağlanmıştır.

Anılan Anayasa hükmünün gerekçesinde, "yapılacak disiplin kovuşturmalarında ve disiplin cezası uygulamasında ilgiliye isnad olunan hususun bildirilmesi, dinlenilmesi, savunmasını yapma imkanı tanınması bu madde ile güvence altına alınmaktadır" ifadelerine yer verilerek, disiplin cezaları ile ilgili olarak anayasal güvenceye bağlanan savunma hakkının içeriği belirtilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 130. maddesinde diğer cezalar bakımından memura sadece 7 günden az olmamak üzere savunma hakkı tanınmışken, memuriyetten çıkarma cezası açısından 129. maddeyle, soruşturma ile ilgili evrakın incelenmesinden vekili vasıtasıyla sözlü savunma yapılmasına kadar, 130. maddeden farklı olarak geniş bir savunma hakkı tanınmış bulunmaktadır. Yasa koyucu, ilgili açısından en ağır sonuçları doğuran Devlet memurluğundan çıkarma cezasının verilmesinde, bu şekilde bir savunma hakkının tanınmasını memur statüsü açısından önemli bir güvence olarak öngörmüştür.

Anayasa hükmü ve 657 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden; Devlet memurunun veya diğer kamu görevlilerinin görevine son verilmesi sonucunu doğuran disiplin cezalarının verilebilmesi için, söz konusu disiplin cezalarını vermeye yetkili merciiler tarafından, ilgili kamu görevlisinin hakkındaki iddiaları, bu iddiaların dayandığı delilleri, üzerine atılı fillerin hukuki nitelendirmesini ve önerilen disiplin cezasını öğrenmesi sağlanarak, savunma yapmasına imkan tanınmasının hukuken zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda; Yüksek Disiplin Kurulunca, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması teklif edilen ilgiliye 657 sayılı Kanun'un 129. maddesi uyarınca usulüne uygun olarak son savunma hakkı tanınması gerektiği açık olup, uyuşmazlık konusu olayda, hakkında Devlet memurluğundan çıkarma cezası teklif edilen davacı hakkında Yüksek Disiplin Kurulunca 657 sayılı Kanun'un 129. maddesine göre son savunması alınmadan tesis edildiği görülen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Bu durumda, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde bulunmamakta ise de, sözü edilen husus sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.