Danıştay 12. Daire E.2019/7919 K.2023/3654

Dava konusu istem : Davalı idarede veznedar olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yosun kaldığı parasal haklarının dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davalı idarede veznedar olarak görev yapan davacıya, kurumdan silah ve mermi alanlarca ödenen nakit paranın görevi nedeniyle teslim edildiği; davacının bu para üzerindeki zilyetliğinin koruma ve gözetim yetkisinden ibaret olduğu, söz konusu zilyetliğin davacıya herhangi bir şekilde tasarruf etme yetkisi tanımadığı; buna rağmen davacının kendi kredi kartından çektirdiği meblağa karşılık kurum veznesinden 29.991,92-TL tutarındaki nakit parayı tasarruf etmek üzere kendi zilyetliğine geçirdiği,

davacıyla birlikte hareket eden diğer veznedarla birlikte bu şekilde üçüncü kişilerin hesabına geçirilen paralar da dahil olmak üzere toplam 4.311.802,91-TL nakit paranın vezneden alındığı, söz konusu eylemlerin davacı tarafından soruşturma aşamasında ikrar edildiği, bu eylemler nedeniyle davalı idarenin herhangi bir zarara uğradığı açıkça ortaya konulamasa da, kamu görevlisi olan davacının uzun bir süre ve müteaddit defalar benzer eylemleri icra etmesinin kamu personeli tarafından uyulması gereken etik kurallara açıkça aykırı olduğu ve Devlet memuruna olan güven duygusunu derinden sarsacağının kabulü gerektiği;

söz konusu eylemin icra tarzı, sürekliliği ve kurum kasasından alınan toplam nakit para tutarı dikkate alındığında, davacıya isnat edilen "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" suçunun sübuta erdiği anlaşıldığından, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Daha önce benzer nitelikteki fiilleri işleyen personele davalı idare tarafından aylıktan kesme cezası verildiği, Danıştayın kararlarında da bu tür eylemlerin karşılığının, aylıktan kesme cezası olduğunun vurgulandığı; zimmet suçunu işlemediği, Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemin yasal düzenlemeler ile "kanunsuz suç ve ceza olmaz", "idari işlemlerde orantılılık ve ölçülülük" ilkelerine aykırı olduğu; ceza soruşturması beklenilmeksizin hüküm kurulduğu, ayrıca aynı nitelikteki eylem nedeniyle bir başka kişiye verilen Devlet memurluğundan çıkarma cezasının yargı kararıyla iptal edildiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacının sübuta eren eylemlerinin "memurluk sıfatıyla bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" kapsamında olduğu, ayrıca söz konusu fiiller nedeniyle davacının ceza mahkemesinde yargılandığı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 30/06/2021 tarih ve 7330 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, "Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü" yerine "Makine ve Kimya Endüstrisi A.Ş." husumete alınarak, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, (eski adı) Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğünde veznedar olarak görev yapmaktadır.

Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Silah Satış ve Poligon Şubesi Müdürlüğünde bulunan veznede görevli personelin, silah ve mermi satışlarında üçüncü kişilerin kredi kartını kullandıklarına dair yapılan ihbar üzerine başlatılan disiplin soruşturması sonucunda; veznedar olarak görev yapan davacının, 29.991,92-TL tutarındaki nakit parayı kendisine ait kredi kartlarından vezne pos cihazlarında yapılan aynı tutardaki çekimler karşılığında vezne kasasından aldığı,

toplam 558.820,77 TL nakit parayı kendisine ait kredi kartlarından vezne pos cihazlarında yapılan aynı tutardaki çekimler karşılığında veznedar E.Ö. ile birlikte hizmetli H.H.B'ye elden teslim ettiği, yine veznedar E.Ö. ile birlikte toplam 3.686.790,22-TL nakit parayı F.T. veya F.T.'nin yakınlarına ait kredi kartlarından vezne pos cihazlarında yapılan aynı tutardaki çekimler karşılığında F.T.'ye teslim ettiğinden bahisle, Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve … sayılı kararıyla,

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiştir.

Bunun üzerine, söz konusu cezanın iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, “Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış; aynı Kanun'un 131. maddesinde de, "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin kovuşturmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare Mahkemesince maddi olayın açıklığa kavuşturulması için yapılacak hukuki denetimin, ceza mahkemesi kararından bağımsız olarak, dava dosyasında bulunan ve dava konusu işlemin dayanağını oluşturan soruşturma raporu ile soruşturma raporuna ekli bilgi, belgeler ve alınan ifadeler doğrultusunda yapılması gerekmekle birlikte, re'sen araştırma yetkisi kapsamında, ceza yargılaması sırasında alınan sanık ve tanık ifadeleri, bilirkişi raporları gibi maddi delillerin ve yargılama sonucunda verilen ceza mahkemesi kararı ile bu karardaki tespitlerin kullanılması ve disiplin soruşturma raporu ile ilgili yapılan inceleme neticesinde disiplin suçuna konu fiil ya da fiillerin sübuta erip ermediğinin tespitine yönelik olarak değerlendirme yapılmak suretiyle hükme esas alınması gerektiği de açıktır.

Uyuşmazlıkta, davacıya isnat edilen ve disiplin soruşturmasına konu fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında suç teşkil etmesi nedeniyle davacı hakkında kamu davası açıldığı; ... Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, davacının zimmet suçundan 2 yıl 1 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına; görevi kötüye kullanma ve 5464 sayılı Kanun'un 36. maddesine muhalefet suçlarından ise beraatine karar verildiği, dosyanın istinaf aşamasında … Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinde (E:…) derdest olduğu ve kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.

Bu durumda; söz konusu ceza davasının sonucunun araştırılması ve davacı hakkındaki ceza yargılaması sonuçlandıktan sonra disiplin cezasına konu fiillerin işlenip işlenmediği konusunda bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.