Danıştay 12. Daire E.2020/2360 K.2023/5510

Dava konusu istem: Gaziantep ili Şehitkamil ilçesinde öğretmen olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının faiziyle ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava dosyası, soruşturma raporu ile eki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, sınıf öğretmeni olan davacının, gerek hakkındaki disiplin soruşturmasında gerekse ... Ağır Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama sonucunda dört kız öğrenciye karşı cinsel istismar suçunu işlediğinin sabit olduğu dikkate alındığında, memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici harekette bulunma fiilini işlediğinden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; olayda, her ne kadar, disiplin cezasına konu fiili nedeniyle yapılan yargılama neticesinde ... Ağır Ceza Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı mahkumiyet kararı, ...

Bölge Adliye Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile kaldırılarak çocuğun basit cinsel istismarı suçunu işlediğine dair her türlü şüpheden uzak, mahkumiyete yeter kesin ve inandırıcı delil bulunmadığından bahisle davacının beraatine karar verildiği görülmüş ise de, 657 sayılı Kanun'un 131. maddesi gereğince disiplin hukukunun ceza yargılamasından bağımsız olduğu,

ceza kanununa göre bir fiilin suç olup olmamasının disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmeyeceği, ceza hukuku açısından suçun oluşmaması halinde de eylemin disiplin hukuku açısından cezayı gerektirebileceği ve ilgili memur hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda belirlenen disiplin hükümlerinin uygulanabileceği, bu durumda, gerek disiplin soruşturma raporunda yer alan bilgi, belge ve ifadelerden, gerekse ceza yargılaması sırasında öğrencilerin alınan ifadelerinden, ilkokul ikinci sınıf öğrencisi olan dört kız öğrencinin davacıya iftira atmalarını gerektiren bir nedenin bulunmadığı,

yaşları itibariyle bu öğrencilerin böyle bir olayı kurgulamalarının mümkün olmadığının bilirkişi ve rehber öğretmenlerce de beyan edilmesi karşısında, davacının yaptığı görevin niteliği de göz önünde bulundurulduğunda, davacıya isnat edilen memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici harekette bulunma fiilinin disiplin hukuku açısından sübuta erdiği kanaatine ulaşılmış olup, dava konusu işlemde ve davanın reddine yönelik istinafa konu kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hakkında yapılan ceza yargılamasında beraatine karar verildiği, bir kamu görevlisinin üzerine atılı disiplin suçu, aynı zamanda Ceza Kanunu'na göre de suç niteliği taşıyorsa ve yapılan yargılama sonucunda ilgili suçsuz görülmüşse, artık ilgilinin üzerine atılı suçu işlemediğinin kabulünün zorunlu olduğu, masumiyet karinesinin ihlal edildiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Soruşturma aşamasında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 129. maddesi uyarınca davacının son savunmasının alınmadığı, bu nedenle işlemin disiplin usul kurallarına aykırı olarak tesis edildiği anlaşıldığından, davanın reddi yolundaki karara yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, Gaziantep ili Şehitkamil ilçesinde öğretmen olarak görev yaptığı sırada, öğrencileri ..., ..., ... ve ... 'ye uygunsuz davranışlarda ve cinsel tacizde bulunduğu iddialarıyla ilgili olarak başlatılan disiplin soruşturması sonucunda, Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmıştır. Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Kanun'un 129. maddesinde, ''Yüksek disiplin kurulları kendilerine intikal eden dosyaların incelenmesinde, gerekli gördükleri takdirde, ilgilinin özlük dosyasını ve her nevi evrakı incelemeye, ilgili kurumlardan bilgi almaya, yeminli tanık ve bilirkişi dinlemeye veya niyabeten dinletmeye, mahallen keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkilidirler.

Hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memur, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir.". 130. maddesinde ise, "Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez.

Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasa'nın 129. maddesinin ikinci fıkrasında, memurlar ve diğer kamu görevlileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşları mensuplarına savunma hakkı tanınmadıkça disiplin cezası verilemeyeceği hükme bağlanmıştır.

Anılan Anayasa hükmünün gerekçesinde, "yapılacak disiplin kovuşturmalarında ve disiplin cezası uygulamasında ilgiliye isnad olunan hususun bildirilmesi, dinlenilmesi, savunmasını yapma imkanı tanınması bu madde ile güvence altına alınmaktadır" ifadelerine yer verilerek, disiplin cezaları ile ilgili olarak anayasal güvenceye bağlanan savunma hakkının içeriği belirtilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 130. maddesinde diğer cezalar bakımından memura sadece 7 günden az olmamak üzere savunma hakkı tanınmışken, memuriyetten çıkarma cezası açısından 129. maddeyle, soruşturma ile ilgili evrakın incelenmesinden veya vekili vasıtasıyla sözlü savunma yapılmasına kadar, 130. maddeden farklı olarak geniş bir savunma hakkı tanınmış bulunmaktadır. Yasa koyucu ilgili açısından en ağır sonuçları doğuran Devlet memurluğundan çıkarma cezasının verilmesinde, bu şekilde bir savunma hakkının tanınmasını memur statüsü açısından önemli bir güvence olarak öngörmüştür.

Anayasa hükmü ve 657 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen maddelerinin birlikte değerlendirilmesinden; Devlet memurunun veya diğer kamu görevlilerinin görevine son verilmesi sonucunu doğuran disiplin cezalarının verilebilmesi için, söz konusu disiplin cezalarını vermeye yetkili merciiler tarafından, ilgili kamu görevlisinin hakkındaki iddiaları, bu iddiaların dayandığı delilleri, üzerine atılı fillerin hukuki nitelendirmesini ve önerilen disiplin cezasını öğrenmesi sağlanarak, savunma yapmasına imkan tanınmasının hukuken zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda; Yüksek Disiplin Kurulunca, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılması teklif edilen ilgiliye 657 sayılı Kanun'un 129. maddesi uyarınca usulüne uygun olarak son savunma hakkı tanınması gerektiği açık olup, uyuşmazlık konusu olayda, hakkında Devlet memurluğundan çıkarma cezası teklif edilen davacı hakkında Yüksek Disiplin Kurulunca 657 sayılı Kanun'un 129. maddesine göre son savunması alınmadan tesis edildiği görülen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, bu hususu göz ardı etmek suretiyle işin esasına girilerek verilen davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.