Danıştay 12. Daire E.2020/348 K.2022/1259

Dava konusu istem : Davalı idarede uzman denetçi olarak görev yapan davacı tarafından, Sayıştay denetçi yardımcılığı görevinde geçen bir yıllık sürenin birinci sınıfa ayrılmasında dikkate alınması istemiyle yaptığı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile bu işlemin dayanağı niteliğinde olan ve 05/08/2011 tarih ve 28016 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sayıştay Genel Kurulu İlke Kararı'nın 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile 9. maddesinin ikinci fıkrasının iptali, yoksun kalınan parasal haklarının başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince; Sayıştay denetçi yardımcısı görevinde geçirdiği bir yıllık sürenin, davacının uzman denetçi kadrosuna atanmadan önceki eğitim ve stajının bir parçası olduğu, bu sürenin birinci sınıfa ayrılmasına esas alınan süre kapsamında değerlendirileceğine ilişkin herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nda hakim ve savcı adaylarının açıkça meslek mensubu olmadıklarının belirtildiği; ancak, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nda bu yönde bir belirlemeye yer verilmediği, uzman denetçi olarak göreve başlamadan önce denetçi yardımcılığında geçen sürelerinin, 2802 sayılı Kanun'da yer alan hakim ve savcı adaylığına ilişkin hükümlerle kıyas yapılmak suretiyle değerlendirmeye alınamayacağı; konu hakkında Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca verilen emsal yargı kararı bulunduğu ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Sayıştay meslek mensuplarının birinci sınıfa ayrılma şartlarında, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nun 63. maddesi yollamasıyla 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanun'u hükümlerine göre işlem yapılması gerektiği. 2802 sayılı Kanun uyarınca hakim adaylığında geçen sürenin, birinci sınıfa ayrılmaya esas alınan süreye dahil edilmediği, sadece normal staj süresini aşan sürelerinin dahil edilebileceği.

4954 sayılı Adalet Akademisi Kanunu'nda eğitim süresinin 2 yıl olduğunun belirtildiği.

Kurumlarının kadro cetvellerinde ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda denetçi yardımcısı adayı unvanında bir kadronun bulunmadığı; mesleğe giriş sınavını kazananların, aday denetçi yardımcısı olarak atandığı, bir yıllık sürenin dolmasından sonra denetçi yardımcısı olarak eğitime devam edildiği; denetçi yardımcılığına atanma sonucu meslek içerisinde eğitimin devam ettiği, bu sırada mesleğe henüz başlanılmamış olduğu; bu hususta temyiz dilekçesinde belirtilen yargı kararı dışında, idareleri lehine verilmiş bir çok yargı kararı bulunduğu savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Daire kararında belirtilen gerekçelerle, temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Sayıştayda uzman denetçi olarak görev yapan davacı tarafından, denetçi yardımcılığında geçen bir yıllık sürenin, birinci sınıfa ayrılmak için gerekli olan sürenin hesabında dikkate alınması istemiyle 01/07/2014 tarihinde yapılan başvurunun, davalı idarece zımnen reddedilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinde. "Sayıştay denetçisi: Uzman denetçi, başdenetçi, denetçi ve denetçi yardımcısını ifade eder.", 10. maddesinde. "Sayıştay mensupları şunlardır: a) Meslek mensupları, 1) Sayıştay Başkanı, 2) Daire başkanları ve üyeler, 3) Sayıştay denetçileri. b) Başsavcı ve savcılar, c) Yönetim mensupları.", 17. maddesinin dokuzuncu fıkrasında. "Denetçi yardımcılarının mesleki eğitim ve staj süresi en az iki en çok üç yıldır.

Adaylık süresi en az bir en çok iki yıldır. Adaylık süresi sonunda; olumlu sicil alanlar Meslek Mensupları Yükseltme ve Disiplin Kurulunun kararı ve Sayıştay Başkanının onayıyla denetçi yardımcılığına atanırlar. Olumlu sicil alamayanların görevine Meslek Mensupları Yükseltme ve Disiplin Kurulunun kararı ve Sayıştay Başkanının onayıyla son verilir." kuralına yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un "Sayıştay Meslek Mensuplarının Hakları" başlıklı 63. maddesinin birinci fıkrasında.

"Aylık, ödenek, mali, sosyal, emeklilik ve diğer hakları ile teminatları bakımından; a) Sayıştay Başkanı, daire başkanları ve üyeleri, sırasıyla Yargıtay Birinci Başkanı, daire başkanları ve üyeleri, b) Yukarıdakiler dışında kalan Sayıştay meslek mensupları kıdem, sınıf ve derecelerindeki birinci sınıf, birinci sınıfa ayrılmış, ikinci sınıf ve üçüncü sınıf hakim ve savcılar, hakkındaki hükümlere tabidir.

Ek göstergelere ilişkin olarak birinci sınıfa ayrılmış hakim ve savcılar için aranan 'Yargıtay ve Danıştay üyeliklerine seçilme hakkını kaybetmemiş olmak' şartı Sayıştay denetçileri için "birinci sınıfa ayrılma niteliklerini kaybetmemiş olmak" şeklinde uygulanır." düzenlemesine yer verilmiş, üçüncü fıkrası.

"Sayıştay Başkanı, daire başkanları ve üyeler dışında kalan meslek mensupları üçüncü sınıf, ikinci sınıf, birinci sınıfa ayrılmış ve birinci sınıf olmak üzere dört sınıfa ayrılır. Bunların sınıfları ile birinci sınıfa ayrılma şart ve yöntemleri, 24/2/1983 tarihli ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununda belirtilen esaslara göre Sayıştay Genel Kurulunca belirlenir." şeklinde düzenlenmiştir.

Anılan yetki uyarınca çıkarılan ve 05/08/2011 tarih ve 28016 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sayıştay Denetçilerinin Sınıfları ile Sayıştay Uzman Denetçileri ve Savcılarının Birinci Sınıfa Ayrılma Şart ve Yöntemlerinin Tespitine Dair Sayıştay Genel Kurulu İlke Kararı'nın "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde.

İlke Kararında geçen denetçi kavramının Sayıştay uzman denetçisi, başdenetçisi ve denetçisini ifade ettiği, "Kıdem ve Süre Yönünden Değerlendirme" başlıklı 9. maddesinin birinci fıkrasında.

Sayıştay uzman denetçileri ile Sayıştay savcılarının birinci sınıfa ayrılmaları için gereken sürenin tespitinin, bu maddede yazılı ilkeler dikkate alınarak Sayıştay Başkanlığınca yapılacağı, ikinci fıkrasında ise; birinci sınıfa ayrılmada dikkate alınacak sürenin başlangıcının ilgilinin denetçi olarak atandığı tarih olduğu düzenlenmişken;

07/03/2019 tarih ve 30707 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "05/08/2011 tarih ve 28016 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanan Sayıştay Genel Kurulu İlke Kararı'nda Değişiklik Yapılması Hakkında Sayıştay Genel Kurulu İlke Kararı"nın 1. maddesiyle, anılan İlke Kararının 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi;

"a) Denetçi : Kanun'un 2'inci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinde sayılanları," ;

2. maddesiyle ise, İlke Kararının 9. maddesinin ikinci fıkrası;

"Birinci sınıfa ayrılmada dikkate alınacak sürenin başlangıcı, ilgilinin Kanun'un 17'inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca Denetçi yardımcısı olarak atandığı tarihtir. Birinci sınıfa ayrılmak için gerekli sürenin tespitinde, Denetçi yardımcısı kadrosunda aday olarak geçirilen süreler dikkate alınmaz" şeklinde değiştirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının iptalini istediği 05/08/2011 tarih ve 28016 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sayıştay Denetçilerinin Sınıfları ile Sayıştay Uzman Denetçileri ve Savcılarının Birinci Sınıfa Ayrılma Şart ve Yöntemlerinin Tespitine Dair Sayıştay Genel Kurulu İlke Kararı'nın "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin (a) fıkrasında yer alan.

"İlke Kararında geçen denetçi kavramının Sayıştay uzman denetçisi, başdenetçisi ve denetçisini ifade ettiği" ve "Kıdem ve Süre Yönünden Değerlendirme" başlıklı 9. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan. "Birinci sınıfa ayrılmada dikkate alınacak sürenin başlangıcının ilgilinin denetçi olarak atandığı tarihtir." şeklindeki düzenlemeler, ....

İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile iptal edilmiş; anılan karar Danıştay Onbirinci Dairesinin 17/04/2018 tarih ve E:2016/4201, K:2018/2096 sayılı kararı onanarak kesinleşmiştir.

Diğer taraftan, 07/03/2019 tarih ve 30707 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "05/08/2011 tarih ve 28016 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sayıştay Genel Kurulu İlke Kararı'nda Değişiklik Yapılması Hakkında Sayıştay Genel Kurulu İlke Kararı"nın 1. maddesiyle, anılan İlke Kararı'nın dava konusu 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile 9. maddesinin ikinci fıkrasında değişikliğe gidilmiş; birinci sınıfa ayrılmada dikkate alınacak sürenin başlangıcı, adaylık süresi hariç olmak üzere ilgilinin 6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nun 17. maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca denetçi yardımcısı olarak atandığı tarih olarak belirlenmiştir.

Bu durumda, İdare Mahkemesince oluşan yeni durum uyarınca araştırma yapılarak uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.