Danıştay 12. Daire E.2020/4935 K.2021/5607

Dava konusu istem: TCDD 1. Bölge Müdürlüğüne bağlı ... Gar Müdürlüğünde 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi tren teşkil memuru olarak görev yapan davacının, üyesi bulunduğu sendika ile bu sendikanın bağlı olduğu konfederasyon kararı doğrultusunda 25/11/2009 tarihinde bir günlük iş bırakma eylemine katılarak TCDD Personel Yönetmeliği'nin 100. maddesinin beşinci bendinde belirtilen disiplin suçunu işlediği gerekçesiyle, aynı Yönetmeliğin 105. maddesi uyarınca geçmiş hizmetleri değerlendirilerek bir alt ceza uygulanmak suretiyle kınama cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin TCDD 1. Bölge Disiplin Kurulu'nun ...tarih ve ...sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İdare Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince; davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin kararına karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine verilen Danıştay Onikinci Dairesinin 13/03/2019 tarih ve E:2017/975, K:2019/1921 sayılı bozma kararına uyularak, davacının üyesi olduğu Birleşik Taşımacılık Çalışanları Sendikasının aldığı karar doğrultusunda katıldığı bir günlük iş bırakma eyleminin sendikal faaliyet kapsamında bir eylem olduğu, sendikal faaliyet kapsamında gerçekleştirilen bu eylemin disiplin suçu olarak nitelendirilemeyeceği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davanın süresinde açılmadığı, davacının katıldığı eylem yasa dışı olduğundan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, Danıştay Onikinci Dairesinin emsal kararlarıyla dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararlarının onanarak kesinleştiği belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

TCDD 1. Bölge Müdürlüğüne bağlı ...Gar Müdürlüğünde 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi tren teşkil memuru olarak görev yapan davacının, TCDD Personel Yönetmeliği'nin 100. maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen disiplin suçunu işlediğinden bahisle, anılan Yönetmeliğin 105. maddesi uyarınca geçmiş hizmetleri değerlendirilerek bir alt ceza uygulanmak suretiyle, TCDD 1. Bölge Disiplin Kurulunun ...tarih ve ...sayılı işlemi ile kınama cezasıyla cezalandırılması ve bu cezaya yaptığı itirazın, aynı Disiplin Kurulunun ...tarih ve ...sayılı işlemiyle reddedilmesi üzerine temyizen incelenen bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 128. maddesinin ikinci fıkrasında, "Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır." denilmek suretiyle memurlar ve diğer kamu görevlileri, özlük hakları bakımından yasal güvenceye kavuşturulmuştur. Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin ve bu kapsamda yer alan, bir iktisadi Devlet teşekkülü olan TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü personelinin statü haklarını doğrudan etkileyen disiplin işlemlerinin "diğer özlük işleri" kavramı kapsamına girdiği kuşkusuzdur.

399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin "Disiplin Cezaları" başlıklı 44. maddesinde, ''Teşebbüs veya bağlı ortaklıklardaki hizmetlerin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla sözleşmeli personelin görevleri ile ilgili kusurlu hareketleri, iş yerinde veya dışında teşebbüs ve bağlı ortaklıkla ilgili mevzuata aykırı davranışları nedeniyle kademe ilerlemesinin durdurulması hariç, verilmesi gereken disiplin cezaları ile disiplin cezası vermeye yetkili merciler ve disiplin kurulları hakkında bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde teşebbüs veya bağlı ortaklık memurlarının tabi olduğu hükümler uygulanır.

Ancak, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren fiiller için sözleşme ücretinden kesme cezası, aylıktan kesme cezası esaslarına göre uygulanır.'' hükmüne yer verilmiştir.

Anılan KHK'nın "Uygulamanın İzlenmesi" başlıklı 58. maddesinin ikinci fıkrasında ise, "Sözleşmeli personele ilişkin olarak bu Kanun Hükmünde Kararnamede hüküm bulunmayan hallerde, Devlet Personel Başkanlığının görüşü alınmak kaydıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili hükümleri uygulanır." kuralı yer almıştır.

Belirtilen Anayasal kural ve KHK hükümlerine karşın, 22/06/1993 tarih ve 21615 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren TCDD Personel Yönetmeliğinde disiplin suç ve cezalarının düzenlenmesi yoluna gidilmiş ve "Aylıktan Kesme Cezasını Gerektiren Fiil ve Haller" başlıklı 105. maddesinin beşinci bendinde, "Kanun, tüzük, yönetmelik, karar,

talimat ve emirlerde yazılı olan görevleri haklı veya zorlayıcı bir sebep olmaksızın yerine getirmemek veya eksik olarak yerine getirmek veya mevzuatın uygulanmasını zorunlu kıldığı hususları yapmamak veya yasakladığı işleri yapmak" fiili aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış olmakla birlikte, anılan Yönetmelik, 12/08/2017 tarih ve 30152 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan TCDD Personel Yönetmeliğinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik ile yürürlükten kaldırılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

TCDD İşletmesi, bir iktisadi Devlet teşekkülü olup, işletme personelinin hizmete alınmaları, atamaları, yükselmeleri ve sair özlük haklarını düzenleyen 399 sayılı KHK'da; personelin disiplin suç ve cezaları ayrıntılı olarak belirlenmemiş, onun yerine KHK' nın 44 ve 58. maddeleri ile bu konuda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na atıf yapılmıştır.

Bu durumda; davacının fiillerini, 657 sayılı Kanun'un "Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller" başlıklı 125. maddesi çerçevesinde değerlendirerek işlem tesis etmesi gereken davalı idarece, disiplin suç ve cezaları yönünden hukuka aykırı olarak düzenleme yapmış olmakla birlikte daha sonra yürürlükten kaldırılmış olan TCDD Personel Yönetmeliği'nin 105. maddesinin beşinci bendi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.