Danıştay 12. Daire E.2020/5294 K.2023/2573

Dava konusu istem: ... Genel Komutanlığında uzman erbaş olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin feshine ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davanın reddi yolunda Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ... Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, yargılamanın yenilenmesi suretiyle kaldırılması ve sözleşmesinin feshine ilişkin işlemin iptali ile özlük haklarının yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; kamu görevlilerinin vazifelerini icrâ ederken ve yetkilerini kullanırken kanun, tüzük, yönetmelik ve sâir düzenlemeler ile önceden konulmuş esas, usûl ve kaideler çerçevesinde hareket etmek mecbûriyetinde olup, bu görevliler tarafından yapılan işlemlerin kendileri adına değil kamu idareleri adına yapıldığı ve idarelerce geri alınmadığı, kaldırılmadığı, değiştirilmediği ya da yargı kararı ile iptal edilmediği müddetçe idari istikrarın zorunlu bir neticesi olarak hukuka uygunluk karinesinden yararlandığı; dolayısıyla idari işlemlerle ilgili olarak;

yargılama sürecinde rol alan bir kısım kamu görevlisinin bu görevinden çıkarılmış olması ya da haklarında adli işlem yapılmış olmasının tek başına bu görevliler tarafından usûlünce ifa edilmiş idari ve yargısal işlemlerin sıhhatine tesir etmeyeceği, bu işlemlerin ya da kararların hükümsüz, geçersiz sayılması ya da kaldırılmasına sebebiyet vermeyeceği; bu durumda, davacı tarafından ileri sürülen hususların hiç birinin 2577 sayılı İdari Yargılama Usûlü Kanunu'nun 53. maddesinin birinci fıkrasında tahdîdi olarak sayılan yargılamanın yenilenmesi sebeplerinden olmadığı gerekçesiyle yargılanmanın yenilenmesi isteminin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla.

Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin kaldırılması nedeniyle kanun yolu incelemesi yapılacak olan dosyalar hakkında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulanmasının gerektiği, anılan Kanun'un, Geçici 8. maddesinde, bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümlerin, 2576 sayılı Kanun'un, bu Kanunla değişik 3. maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanacağı,

bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümlerin uygulanacağının kurala bağlandığı, uyuşmazlıkta ilk kararın verildiği tarihte yürürlükte olan kanun yollarına ilişkin hükümlere göre temyiz yoluna başvurulmasının öngörülmüş olması karşısında, bakılan davada verilen mahkeme kararının temyizen Danıştayca incelenmesi gerektiğinden, Bölge İdare Mahkemesince istinaf yoluyla incelenmesine hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun görev yönünden reddine, dosyanın, kararı temyizen incelemekle görevli Danıştaya gönderilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

27/03/2018 tarih ve 30373 (2. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7103 sayılı Kanun'un 23. maddesi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na geçici 9. maddenin eklendiği ve davacı gibi AYİM'de yargılanan ve davası reddedilen kişiler ile ilgili olarak yeniden yargılama yolunun açıldığı, davacın AHİM'de yapmış olduğu başvurusu hakkında 27/09/2018 tarihinde karar verildiği, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

16/02/2010 tarihinde imzaladığı sözleşme ile uzman erbaş olarak görev yapmaya başlayan ve en son sözleşmesi 15/06/2013 tarihinde, 31/12/2014 tarihinde sona erecek şekilde 1 yıl 6 ay 15 gün süreyle yenilenen davacının, aşırı borçlanmayı alışkanlık haline getirdiği gerekçesiyle sözleşmesinin feshedilmesi işlemin iptali istemiyle açılan davada, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi ... Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, AYİM' nin bağımsız ve tarafsız olarak değerlendirilemeyeceğinden ve adil yargılanma ilkesinin ihlal edilerek karar verildiğinden bahisle AİHM'ne başvuruda bulunulmuş, 7103 sayılı Kanun'la eklenen geçici 9.madde uyarınca da temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Yargılamanın Yenilenmesi" başlıklı 53. maddesi.

"1.Danıştay ile bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinden verilen kararlar hakkında, aşağıda yazılı sebepler dolayısıyla yargılamanın yenilenmesi istenebilir. a) Zorlayıcı sebepler dolayısıyla veya lehine karar verilen tarafın eyleminden doğan bir sebeple elde edilemeyen bir belgenin kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması, b) Karara esas olarak alınan belgenin, sahteliğine hükmedilmiş veya sahte olduğu mahkeme veya resmi bir makam huzurunda ikrar olunmuş veya sahtelik hakkındaki hüküm karardan evvel verilmiş olup da, yargılamanın yenilenmesini isteyen kimsenin karar zamanında bundan haberi bulunmamış olması,

c) Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararıyla bozularak ortadan kalkması, d) Bilirkişinin kasıtla gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun mahkeme kararıyla belirlenmesi, e) Lehine karar verilen tarafın, karara etkisi olan bir hile kullanmış olması, f) Vekil veya kanuni temsilci olmayan kimseler ile davanın görülüp karara bağlanmış bulunması, g) Çekinmeye mecbur olan başkan, üye veya hakimin katılmasıyla karar verilmiş olması,

h) (Değişik: 10/6/1994 - 4001/23 md.) Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, aynı mahkeme yahut başka bir mahkeme tarafından önceki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmiş bulunması. ı) (Ek: 15/7/2003-4928/6 md.) Hükmün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlâli suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması.

2. Yargılamanın yenilenmesi istekleri esas kararı vermiş olan mahkemece karara bağlanır. 3. (Değişik birinci cümle: 15/7/2003-4928/6 md.)Yargılamanın yenilenmesi süresi, (1) numaralı fıkranın (h) bendinde yazılı sebep için on yıl, (1) numaralı fıkranın (ı) bendinde yazılı sebep için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararının kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl ve diğer sebepler için altmış gündür.

Bu süreler,dayanılan sebebin istemde bulunan yönünden gerçekleştiği tarihi izleyen günden başlatılarak hesaplanır." hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanun'un "Yargılamanın Yenilenmesi Usulü" başlıklı 55. maddesinde ise, "1. İsteğin ilişkin olduğu konu, diğer bir daire veya mahkemenin görevine girmiş ise karar bu daire veya mahkemece verilir. 2. Karşı tarafın savunması alındıktan sonra istekler incelenir ve kanunda yazılı sebepler varsa davaya yeniden bakılarak karar verilir. 3.Yargılamanın yenilenmesi ve kararın düzeltilmesi istemleri, kanunda yazılı sebeplere dayanmıyor ise, istemin reddine karar verilir. 4. Yargılamanın yenilenmesi ve kararın düzeltilmesi istemlerinde duruşma yapılması, görevli daire veya mahkemenin kararına bağlıdır. 5. 53, 54 ve bu madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yargılamanın yenilenmesinde ve kararın düzeltilmesinde bu Kanunun diğer hükümleri uygulanır." hükümlerine yer verilmiştir.

27/03/2018 tarihli ve 30373 (2. mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7103 sayılı Vergi Kanunları ile Birlikte Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 23. maddesi ile 2577 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 9. maddede "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla, kaldırılan Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin tarafsız ve bağımsız olmadığı iddiasıyla Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yaptığı başvuru derdest olanlar, bu tarihten itibaren üç ay içinde Ankara İdare Mahkemelerinden yargılamanın yenilenmesini isteyebilirler.

Bu süre içinde istemde bulunmayanlar, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesince münhasıran iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle verilen kabul edilemezlik kararının kendilerine tebliğinden itibaren üç ay içinde de istemde bulunabilirler. Süresinde istemde bulunulması halinde yargılama yeniden yapılarak karar verilir.

" hükmü getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyada bulunan belgelerin incelenmesinden, davacı tarafından Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan .../... sayılı başvuru hakkında verilen 27/09/2018 tarihli karardan, başvurunun kabul edilemez olduğuna kesin olarak karar verildiği anlaşılmaktadır.

27/03/2018 tarih ve 30373 (2. mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7103 sayılı Vergi Kanunları ile Birlikte Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 23. maddesi ile 2577 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 9. maddede yer alan, "Bu süre içinde istemde bulunmayanlar, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesince münhasıran iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle verilen kabul edilemezlik kararının kendilerine tebliğinden itibaren üç ay içinde de istemde bulunabilirler." düzenlemesi ve davacının AİHM'e yaptığı 20/11/2016 tarih ve .../... sayılı başvurusu hakkında verilen 27/09/2018 tarihli "kabul edilemezlik kararı" karşısında, davacının Geçici madde 9. kapsamında yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunduğunun kabulü gerekmektedir.

Bu durumda, ... İdare Mahkemesinin davanın reddine ilişkin kararının verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan 2577 sayılı Kanun'un Geçici 9. maddesinin, davacının yargılamanın yenilenmesi başvurusu hakkında da uygulanması gerektiği sonucuna ulaşıldığından, yargılamanın yenilenmesi isteminin reddi yönündeki ... İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.