Danıştay 12. Daire E.2021/130 K.2021/498

Dava konusu istem: Ankara İli, Mamak İlçesi … Camii kız kuran kursu öğreticisi olarak görev yapan davacı tarafından, Diyanet Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/l-b maddesinde yer alan ortak nitelikleri kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98/b maddesi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı işleminin iptali ile yoksun kalınan parasal haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının, adil bir şekilde savunma yapabilmesi amacıyla soruşturma dosyasının bir örneğinin kendisine verilmesini gerek soruşturma aşamasında gerekse de savunma istemi aşamasında talep etmiş olmasına karşın, söz konusu bilgi ve belgelerin verilmediği, soruşturma sırasında davacının müfettiş huzurunda savunması alınmasına rağmen, davacıya kendisine yeterince savunması için süre verilip verilmediği;

savunma istem yazısında davacıya hangi fiille suçlandığı ve bunun sonucunda suçunun sabit bulunması halinde hangi idari yaptırımlara maruz kalacağının bildirilip bildirilmediği hususları anlaşılmadığı gibi; soruşturma sonucunda teklif edilen işlemin 657 sayılı Kanun'un 98/b maddesi gereği görevine son verme işlemi olduğu göz önüne alındığında, soruşturmanın daha derinlemesine ve genişletilerek (davacının çalıştığı belirtilen Kuran Kursu'nda görev yapan mesai arkadaşlarının ve evinde ilişki yaşadığı belirtildiğinden gerek görülmesi halinde komşularının ifadelerine başvurulması) yapılması gerekirken, bunun yerine,

davacı ile ilişkileri bozuk olduğu anlaşılan eski eşinin ve davacının birlikte olduğu iddia edilen …'nin eşinin ifadeleri ile yetinilerek soruşturmanın tamamlanması ve bu eksik inceleme ve araştırma sonucunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle anılan işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, yürütmenin durdurulması istemi hakkında, ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ankara İli, Mamak İlçesi … Camii kız kuran kursu öğreticisi olarak görev yapan davacı hakkında gayri ahlaki tutum ve davranış sergilediği iddiası ile soruşturma başlatılmıştır.

Soruşturma neticesinde Diyanet İşleri Başkanlığı müfettişliğince düzen … tarih ve … sayılı raporda; davacının, … ile evli iken … adlı şahıs ile 2010 yılından önce internet ve telefon aracılığı ile tanışıp dost hayatı yaşamaya başladıkları, davacının …'dan 26/04/2010 tarihinde şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşandığı,

bir müddet sonra bazı ailevi sorunları görüşmek üzere … ile davacının buluştukları ve bu buluşmada davacının … ile birlikte planlı olarak kavga çıkarıp araç kazasına neden oldukları, davacının ikamet ettiği Dikmen semtinde bulunan evinde de olmak üzere 4-5 kez … ile görüştüklerini …'nin eşine itiraf ettikleri, davacının … ile birlikteliklerini açıkça ortaya koyan beyanlarının bulunduğu mesajları gönderdiği, davacının evli olduğu halde … ile yakınlık kurarak arkadaşlık ettiği, adı geçenle cinsel içerikli ifadelerle mesajlaştığı ve defalarca ilişkide bulunduğunun sabit olduğu belirtilerek,

toplumda hoş görülmeyen ve nefretle karşılanan, dinimizce yasaklanmış, din görevlilerinin toplumda örnek olma vasfına aykırı, Diyanet İşleri Başkanlığı personelinin itibar ve imajına zarar veren söz konusu davranışları nedeniyle Diyanet işleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/1-b maddesinde yer alan "Atamalarında dini öğrenimi esas alan alanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin islam törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" şeklinde belirtilen "ortak nitelik" şartını görevi sırasında kaybettiği tespit edildiğinden,

657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 98/b maddesi gereğince görevine son verilmesi teklif edilmiştir.

Söz konusu rapordaki teklif esas alınarak Diyanet işleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5/1-b maddesindeki anılan şartı kaybettiğinden bahisle Diyanet İşleri Başkanlığındaki görevine son verilmesine karar verilmiş ve bu karar, Diyanet İşleri Başkanlığının … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanmıştır. Bunun üzerine, davacının görevine son verilmesine ilişkin söz konusu işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının "Özel şartları" belirleyen (B) bendinin (2) numaralı alt bendinde, "Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak" kuralına yer verilmiş; 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, "Memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi", Devlet memurluğunu sonra erdiren haller arasında sayılmıştır.

633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Personelin nitelikleri" başlıklı 9. maddesinin ikinci fıkrasında, "Başkanlık personelinin 657 sayılı Kanunda ve bu Kanunda yer almayan diğer nitelikleri ile atanmalarında dinî öğrenim şartı arananlara ilişkin ortak nitelikler yönetmelikle düzenlenir." hükmü yer almaktadır.

Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin "Genel şartlar" başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan alanlarda görev yapan personelin; 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinin (B) bendinin 2. alt bendi ile aynı Kanun'un 98. maddesinin (b) bendi uyarınca Yönetmelikle aranılan "itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu'' şeklindeki ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle görevine son verme işleminin tesisi için ''İslam törelerine uygun olmayan bir eylemin bulunmasının'' yanında, diğer bir şart olarak ''bu eylemin çevresinde bilinir olmasının" da gerektiği, ancak bu iki şartın birlikte gerçekleşmesi durumunda görevine son verilebileceği açıktır.

Uyuşmazlıkta, davacının boşanma sürecinde … adlı şahısla yaşadığı birlikteliğin evlilik niyetiyle olduğu ve bu birlikteliğin her ikisinin de boşanma kararları üzerine evlilikle sonuçlandığı; davacı ile ilişkileri bozuk olduğu anlaşılan eski eşinin ve birlikte olduğu …'nin eşinin ifadeleri ile yetinilerek soruşturmanın tamamlandığı, davacının görev yaptığı çevredeki vatandaşlarca, adı geçenin görevine son verilmesine neden olan eylemlerinin duyulup duyulmadığı hususunun yeterince araştırılmadığı; dolayısıyla, dava konusu işlemin eksik inceleme ve araştırma sonucunda tesis edildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda; davacının görevine son verilmesine neden olan eylemlerinin, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillerle ispat edilemediği; davacının adı geçen şahısla kurmuş olduğu ilişkinin "çevresinde bilinir olması" şeklinde alenileşmediği ve bu birlikteliğin daha sonra evlilikle sonuçlandığı da dikkate alındığında, eksik inceleme ve araştırma sonucu tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu kararda da hüküm fıkrası itibariyle hukuki isabetsizlik görülmemiştir.