Danıştay 12. Daire E.2021/1398 K.2023/3351

2- ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Ankara Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, idari polislik kadrosuna geçme talebiyle yaptığı başvuru üzerine, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu’nun 44. maddesi uyarınca malul olduğuna karar verilerek göreviyle ilişiğinin kesilmesine ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince, davacının sakatlığının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde belirtilen "C" sınıfı kapsamında kaldığı ve bu haliyle "aktif silahlı polislik yapamayacağı" hususunda tereddüt bulunmadığı, her ne kadar davalı idarece davacının 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu uyarıca malul olduğu belirtilerek görevle ilişiği kesilmiş ise de;

anılan Yönetmelik'in 17. maddesine göre (C) dilimi sağlık şartına sahip olanların sadece ve istekleri halinde idari polis olarak istihdam edilebilme olanağının bulunması ve davacının da idari polisliğe geçme talebinde bulunması karşısında, söz konusu talebinin uygun olup olmadığı yolunda herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın, isteği dışında re'sen emekli edilerek görevden ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde hukuka ve mevzuata uygunluk görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

1-Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından.

Emniyet Genel Müdürlüğünün 26/03/2014 tarihli yazısı ve ekinde gönderilen sağlık raporları ile, ilgilinin durumunun vazife malullüğü yönünden incelenmesi, vazife malullüğüne karar verilmesi halinde idari polislik görevinde çalışıp çalışamayacağının bildirilmesinin istenildiği, ilgili hakkında yeniden düzenlenen Hacettepe Üniversitesi Hastanelerinin ... tarih ve ... sayılı raporun Kurum Sağlık Kurulunca incelenerek ... tarih ve ... sayı ile.

"5434 sayılı Kanunun 44 üncü maddesi uyarınca malul olduğuna" şeklinde karar verildiği, diğer taraftan, ilgilinin vazife malullüğü durumunun Vazife Malullüğü Tespit Kurulunca da hakkında 5510 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin 1 inci fıkrasına göre vazife malullüğü hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığına karar verilmesi üzerine Kurumunca 18/02/2015 tarihinden itibaren malulen emekliye sevk edilen, ancak toplam hizmetinin 10 yıldan az olması nedeniyle maluliyet aylığı bağlanamayacak olan ilgilinin durumunun Kurum Sağlık Kurulunca ... tarih ve ... sayı ile yeniden incelenerek.

"1- 5510 sayılı Kanun'un 25 inci maddesinin 1 inci fıkrası uyarınca malul olduğuna, 2- Yaşamak için gereken hareketleri yapamayacak ve başkasının yardım ve desteğine muhtaç olacak derecede malul olmadığına" karar verildiği ve bu kararın Emniyet Genel Müdürlüğüne bildirildiği, ilgili hakkında yapılan işlemlerde herhangi bir yanlışlık bulunmadığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

2- Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından; Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına ilgilinin vazife malullüğü ve idari polislik yönünden durumunun sorulduğu, anılan Kurumca verilen ... tarih ve ... sayılı “5434 sayılı Kanunun 44'üncü maddesi uyarınca malul olduğuna” şeklindeki kararı üzerine 29/01/2015 tarihli olur ile malulen emekliye sevk edilmiş olduğu; Mahkemenin 25/03/2015 tarihli yürütmenin durdurulması kararı uyarınca da 14/05/2015 tarihinde Emniyet Hizmetleri Sınıfına aktarıldığı ve Ankara Emniyet Müdürlüğünde görev yaptığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek, davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddi ile kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkemesi kararının aynen onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun ek 1. maddesi uyarınca Danıştay İkinci Dairesi ve Onikinci Dairesince yapılan müşterek toplantıda, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ankara Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, 02/02/2013 tarihinde saat 19:00 sularında görev değişimi için bağlı bulunduğu amirliğe gitmekteyken geçirdiği trafik kazası nedeniyle yaralanması neticesinde Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen ... tarih ve ... sayılı sağlık kurulu raporunda. "Tanı: Pelvis kırık sekeli disk dejenerasyonu, Karar: E.T.S.Ş.Y.

EK-3,VI-B ve VI-C-10'a uygundur" şeklinde karar verilmiş, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının talebi üzerine davacı hakkında Hacettepe Üniversitesinden yeniden sağlık kurulu raporu alınmış ve anılan Hastanenin .. tarih ve ... sayılı raporunda. “Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği Ek-3, VI-C-II maddesine uygundur.

Hasta bu sonuçlarla aktif silahlı polislik yapamaz” şeklinde karar verilmiş, raporun Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kurulunca 24/12/2014 tarihinde incelenmesi sonucunda. “5434 sayılı Kanun’un 44’üncü maddesi uyarınca malul olduğuna” şeklinde karar verilerek ilgili hakkında 5434 sayılı Kanun’un malullüğe ilişkin hükümleri uygulanacağından bahisle göreviyle ilişiğinin kesilmesi üzerine, bu işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.

Davacı, Emniyet Genel Müdürlüğünce 29/01/2015 tarihli olurla, 5510 sayılı Kanun’un 25. maddesi gereğince malulen emekliye sevk edilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü Nakdi Tazminat Komisyonunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla davacıya nakdi tazminat ödenmesine karar verilmiştir. Dosyada bulunan Görev Listesi'nden davacının, yaralanma olayının meydana geldiği 02/02/2013 günü, saat 18.30’dan 03/02/2013 günü saat 07.00’a kadar görevli olduğu anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu'nun 44. maddesinde; her ne sebep ve suretle olursa olsun vücutlarında hasıl olan arızalar veya düçar oldukları tedavisi imkansız hastalıklar yüzünden vazifelerini yapamayacak duruma giren iştirakçilere malul denileceği ve haklarında bu kanunun malullüğe ait hükümlerinin uygulanacağı, 45. maddesinde malullüğün, iştirakçilerin vazifelerini yaptıkları sırada vazifelerinden doğmuş olması halinde buna (vazife malullüğü) ve bunlara uğrayanlara da (vazife malulü) denileceği hükme bağlanmıştır.

04/08/2003 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin 14/12/2012 tarihinde yayımlanan düzenlemeyle değişik "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, idari polisliğin, Sosyal Güvenlik Kurumunca vazife malullüğüne karar verilen büro görevlerinde sivil olarak çalışan Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelini ifade ettiği belirtilmiş.

"Emniyet Hizmetleri Sınıfında Sağlık Şartlarına Göre Çalışma" başlıklı 16. maddesinin birinci fıkrasında, dilim belirtir sağlık kurulu raporunda yapılan incelemede, Hastalık Branşlarının Sınıflandırılmasındaki (C) dilimi sağlık şartlarını taşıyan Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelinin, hastalığının ciddiyeti değerlendirilerek birimlerin faal hizmetleri dışında kalan diğer hizmetlerde çalıştırılabileceği;

ikinci fıkrasında, Emniyet Teşkilatında vazifelerini yaptıkları sırada veya vazifeleri dışında idarelerince görevlendirildikleri herhangi bir kamu idaresine ait başka işleri yaparken bu işlerden veya kurumlarının menfaatini korumak maksadıyla bir iş yaparken ya da idarelerince sağlanan bir taşıtla işe gelişi ve işten dönüşü sırasında veya iş yerinde meydana gelen kazadan dolayı sağlık durumunu kaybedenler hakkında bu Yönetmeliğin 17. maddesine göre işlem yapılacağı belirtilmiştir.

Anılan Yönetmeliğin "Vazife Malullüğü ve İdari polislik" başlıklı 17. maddesinin birinci fıkrasında.

"Emniyet Teşkilatında; bütün hizmet sınıflarında görev yapan personelden görevleri sırasında veya görevlerinden dolayı uğradıkları kaza veya saldırı sebebiyle ya da görevin sebep ve tesiriyle yaralanan veya sakat kalanlar ile bir meslek hastalığına yakalananlar ve Emniyet Teşkilatında bütün hizmet sınıflarında görev yapmakta iken fiili askerlik görevini ifa etmek üzere aylıksız izne ayrılanlardan askerlik hizmetini ifa ederken görevin sebep ve tesiri ile yaralanan veya sakat kalan personelin tedavileri 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 105. maddesi hükümlerine göre sağlanır.";

ikinci fıkrasında, "Tedavi bitiminde son durumunu bildirir dilimi belirten sağlık kurulu raporu aldırılır. Daire Başkanlığınca sağlık kurulu raporları incelenerek tüm hizmet sınıfları için kişinin hastalığının hangi sağlık dilimine girdiği kararlaştırılır.", üçüncü fıkrasında.

"Emniyet Hizmetleri Sınıfında bulunan amir ve memur personel için, psikiyatrik hastalıklarda Hastalık Branşlarının Sınıflandırılmasındaki C, diğer hastalıklarda C veya D dilimi sağlık şartlarına sahip olanların dosyaları vazife malullüğü işlemleri için Personel Dairesi Başkanlığına gönderilir.

Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığınca vazife malullüğüne karar verilenlerin idari polisliği yapabileceği, Psikiyatrik hastalıklarda D diğer hastalıklarda E dilimi sağlık şartlarına sahip olanların ise idari polislik görevlerini yapamayacağına karar verilir." kuralına yer verilmiş ve beşinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde;

emniyet hizmetleri sınıfında bulunan ve Sosyal Güvenlik Kurumunca vazife malullüğü ile birlikte idari polislik yapabileceğine de karar verilen personelin talepleri halinde Genel Müdür onayı ile idari polis görevine aktarılacağı, idari polislerin, büro görevlerinde ve sivil olarak çalıştırılacağı, kendi istekleri olmadan ikinci bölge (şark) hizmetlerine atanamayacağı, idari polis olarak görev yapanların emeklilik talepleri halinde vazife malulü olarak emeklilikle ilgili işlemleri yapılacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu'nun yukarıda yer verilen maddeleri uyarınca, vazifelerini yaptıkları sırada vazifelerinden doğan nedenlerle vücutlarında oluşan arızalar veya yakalandıkları hastalıklar nedeniyle vazifelerini yapamayacak duruma girenler vazife malulü kabul edilmektedir. Anılan düzenlemeye göre, kamu görevlisinin malul veya vazife malulü kabul edilmesinde.

5434 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca aynı Kanun'un 50. maddesinde yazılı malullük raporlarını inceleyerek karara bağlamakla görevli Sağlık Kurulu tarafından, kamu görevlisinin yakalandığı hastalık veya vücudunda meydana gelen arıza nedeniyle ''görevini yapamayacak duruma gelip gelmediği'' ve bu durumun "vazifesinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı" tespit edilerek bunun sonucuna göre vazife malullüğü hakkında karar verilmesi gerekmektedir.

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin vazife malullüğü ve idari polisliğe ilişkin hükümleri göz önüne alındığında.

Sosyal Güvenlik Kurumunun, öncelikle ilgililerin mevcut rahatsızlıklarının vazifelerinden kaynaklanıp kaynaklanmadığına ilişkin bir değerlendirme yapacağı, vazifelerinden kaynaklandığının tespiti halinde ise, bu kişilerin görevlerini yapamayacak duruma gelip gelmediklerinin de anılan Yönetmeliğin 17. maddesine göre belirleneceği; anılan madde uyarınca, Emniyet Hizmetleri Sınıfında bulunan ve görevi sırasında veya görevinden dolayı uğradığı bir kaza veya saldırı nedeniyle yaralanan veya sakatlanan veya meslek hastalığına yakalananlardan, tedavilerinin bitiminden sonra alacakları raporda Yönetmelik'te belirtilen sağlık dilimlerinden.

Emniyet Hizmetleri Sınıfında bulunan amir ve memur personel için, psikiyatrik hastalıklarda Hastalık Branşlarının Sınıflandırılmasındaki C, diğer hastalıklarda C veya D dilimi sağlık şartlarına sahip olan ve Sosyal Güvenlik Kurumunca vazife malulü olduğuna karar verilen personelin talepleri halinde idari polis görevine aktarılacağı anlaşılmaktadır.

Bu duruma göre; her ne kadar Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Vazife Malullüğü Tespit Kurulunca davacının görev yerine yaya olarak giderken geçirmiş olduğu trafik kazası sonucu yaralanması olayının fiilen görevini yaparken ya da idarece sağlanan bir taşıtla işe giderken meydana gelmediğinden bahisle vazife malullüğü hükümlerinin uygulanmasına imkan bulunmadığına karar verilmiş ise de, kamu hizmetinin bütünlüğü göz önünde bulundurulduğunda,

bir hizmet sadece hizmet noktasında üretilmeyip bu görevi ifa edenlerin görevlerini yerine getirmek üzere yaptıkları hazırlıklar veya hizmete geliş ve gidişleri sırasında geçirdikleri trafik kazalarının da hizmetin bir parçası olarak sayılması gerektiğinden, davacının görev değişimi için bağlı bulunduğu amirliğe gitmekteyken meydana gelen trafik kazasında yaralandığı göz önüne alındığında, yaralanma olayının görevin neden ve etkisiyle meydana geldiğinin kabulü gerektiğinden vazife malulü sayılarak,

davacının yaralanmasından dolayı son durumu bildirir Hacettepe Üniversitesi Hastanesince düzenlenen .. tarih ve ... sayılı sağlık raporundaki mevcut sağlık durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği (C) diliminde olduğu da göz önünde bulundurularak idari polislik görevine aktarılması konusunda bir karar verilmesi gerekirken, bu yöndeki talebi değerlendirilmeksizin isteği dışında 5434 sayılı Kanun'un 44. maddesine göre malul olarak emekliye sevk edilerek göreviyle ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu durumda; İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde bulunmamakta ise de, sözü edilen husus sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte bulunmamıştır.