Danıştay 12. Daire E.2021/1502 K.2021/3902

Dava konusu istem: Polis Akademisi Başkanlığı Polis Amirleri Eğitim Merkezi Müdürlüğünde 2. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacının, 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun 6638 sayılı Kanun ile değişik 55. maddesinin 19. fıkrası uyarınca re'sen emekliye sevk edilmesine ilişkin ... onay tarihli ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulu kararının iptali ve bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının işlem tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesine, özlük haklarının iadesine ve 3201 sayılı Kanun'un geçici 27. maddesinin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının 2012 yılı terfi döneminde 2. sınıf emniyet müdürü rütbesine terfi ettirildiği ve bulunduğu rütbede zorunlu bekleme süresini doldurduğu, ... tarih ve ... sayılı Yüksek Değerlendirme Kurulu kararı ile bulunduğu rütbeye terfi ettiği tarihten itibaren beş yıl içinde bir üst rütbeye terfi edemediğinden emekliye sevkine karar verildiği, 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin 19. fıkrası uyarınca 18/07/2017 tarihli İçişleri Bakanı onayı ile emekliye sevk edildiği;

bu durumda, davacının 6638 sayılı Kanun'un 22. maddesi ile değiştirilen 3201 sayılı Kanun'un 55/20. madde hükmü doğrultusunda bulunduğu rütbedeki en fazla bekleme süresi olan altı yıl içerisinde bir üst rütbeye veya meslek derecesindeki göreve atanamadığı ve Yüksek Değerlendirme Kurulu'nun yaptığı değerlendirme sonucu getirilen teklife dayanılarak re'sen emekliye sevk edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; öte yandan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediğinden,

davacının işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haların yasal faiziyle birlikte ödenmesi isteminin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; Danıştay Başkanlık Kurulu'nun 18/12/2020 tarih ve 2020/62 sayılı "Danıştay Dava Daireleri Arasındaki İş Bölümü Kararı" üzerine Danıştay Beşinci Dairesince devredilen dosya, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İşbu dava dosyası ile Dairemizin E:2021/1500 esasına kayıtlı dava dosyasının birlikte incelenmesinden.

Polis Akademisi Başkanlığı, Polis Amirleri Eğitim Merkezi Müdürlüğünde 2. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacının, 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinin 19. fıkrası uyarınca Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile re'sen emekliye sevk edildiği, söz konusu emeklilik işlemin iptali istemiyle 18/09/2017 tarihli dilekçeyle, ...

İdare Mahkemesi'nin E:.. esasına kayden açılan davada, ... tarih ve K:... sayılı kararla dilekçenin reddedilmesi üzerine, 30/01/2018 tarihinde dilekçenin yenilendiği, anılan Mahkemenin E:... esasıyla yargılamanın devam ettiği ve ... tarih ve K:... sayılı karar ile davanın reddine karar verildiği; bu Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:.., K:... sayılı kararı ile reddedildiği ve bu kararının temyiz edilmesi üzerine Dairemizce verilen 14/06/2021 tarih ve E:2021/1500, K:2021/3901 sayılı karar ile temyiz istemin reddine ve Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına kesin olarak karar verildiği; yine, davacı tarafından aynı re'sen emekliye sevk işlemine karşı 18/09/2017 tarihli dilekçeyle, bu kez ...

İdare Mahkemesinin E:... esasına kayıtlı olarak açılan davada, ... tarih ve K:... sayılı karar ile davanın reddine karar verildiği, İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun da ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği ve bu ret kararının temyizen incelenerek bozulmasının istenildiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda "derdestlik" müessesesi düzenlenmemiş ve Kanun'un 31. maddesinde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun derdestlik ile ilgili maddelerine atıfta bulunulmamış olmakla birlikte; tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açıldığının ve görülmekte olduğunun tespit edilmesi hâlinde, usûl hukukunun temel kavramlarından olan derdestlik müessesesinin temelinde yatan, ilk davanın aynısı olan ikinci davanın açılmasında davacının hukukî yararı bulunmadığı olgusundan hareketle, ikinci davanın derdestlik nedeniyle incelenmesi mümkün değildir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun dava şartlarını düzenleyen 114. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde, "Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması" kuralına yer verilmek suretiyle "derdestlik" doğrudan dava açma şartları arasında sayılmış; aynı Kanun'un 115. maddesinde ise, mahkemenin dava şartı noksanlığını tespit etmesi hâlinde, davayı usulden reddedeceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulu'nun, davacının re'sen emekliye sevk edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı kararına karşı 18/09/2017 tarihli dilekçelerle hem ... İdare Mahkemesi, hem de ... İdare Mahkemesi esaslarına kayıtlı davalar açıldığı, sonraki açılan davanın derdestlik nedeniyle reddedilmesi gerekirken işin esasına geçildiği ve her iki dosyada da davanın reddine karar verildiği, bu kararlara karşı yapılan istinaf başvurularının da ...

Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin 18/09/2019 tarihli iki ayrı kararıyla reddedildiği anlaşılmış olup; bu hukuki durum karşısında, uyuşmazlık konusu olaya ilişkin olarak ...

İdare Mahkemesince verilen tarih ve E:..., K:... sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusu, derdestlik yönünden değerlendirilmesi gerekirken, işin esası incelenmek suretiyle verilen istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında usul hükümlerine uyarlık görülmemiştir.