Danıştay 12. Daire E.2021/2659 K.2024/1550

2- ... Başkanlığı

VEKİLİ

Hukuk Müşaviri ...

DAVANIN KONUSU

İlahiyat önlisans mezunu olan ve 2021 yılı Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı (EKPSS) sonuçlarına göre imam hatip ve müezzin kayyımlık için tercihte bulunan davacı tarafından, 2021 EKPSS / Kura İle Engelli Kamu Personeli Yerleştirme Tercih Kılavuzunun Tablo-3'de yer alan "Ön Lisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadrolar" listesinde imam hatip ile müezzin kayyımlık için aranan niteliklere ilişkin "7233 nolu kodun (hafızlık belgesine sahip olmak)" iptali istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI

Diyanet İşleri Başkanlığı kadrolarına atanmak için hafızlık belgesinin aranmasının engelli kişiler için başlı başına bir engel olduğu, anılan şartın hukuka ve kamu yararına uygun olmadığı, Yönetmeliğin 11. veya 13. maddelerinde hafızlık şartının düzenlenmediği, Kanuni düzenlemelerde aranmayan şartların sonradan tercih kılavuzuyla aranmasının hukuka aykırı olduğu, nitekim Danıştay Onikinci Dairesinin E:2015/3164 sayılı kararında da bu yönde karar verildiğinden bahisle dava konusu edilen 7233 nolu nitelik kodunun iptalinin gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVALI ... BAŞKANLIĞININ SAVUNMASI

EKPSS’de yüksek puan almanın veya kurada ilgilinin adının çıkmasının atamanın mutlaka yapılacağı anlamına gelmeyeceği, atama için aranan niteliklere sahip olmayanların atama yapılmayınca ya da iptal edilince hak iddia edemeyecekleri, sınavlarda ve tercih kılavuzunda kapak sayfasında aranan şartları sağlamayan adayların yerleştirmesinin yapılmayacağı uyarısının bulunduğu, tercih yapılacak kadroların şartlarının adaylar tarafından sağlanmasının önşart olduğu, ilgilinin durumuna uygun kadroya tercih yapması gerektiği, bu bakımdan 7233 kodunun gerekli olduğu,

ilgilinin 7233 kodunda aranan şartı sağlamıyorsa tercihte bulunmaması gerektiği, bu durumda atamasının yapılamayacağı, yapılmışsa iptal edileceği, koda uygun tercih yapılmasının gerektiğine dair uyarıların her aşamada ilgililerin karşısına çıktığı, kaldı ki kod 7233'ün dayanağının Yönetmelik maddesi olduğu ve maddenin hukuka uygun olduğu, davacının atamasının kod 7233'e göre hafızlık belgesi olmamasına rağmen yanlış beyanda bulunulduğu için yapıldığı ve ardından iptal edildiği, davacının iddialarının hukuka aykırı olduğu savunulmaktadır.

DAVALI ... BAŞKANLIĞININ SAVUNMASI

Davacının iddialarının kendi yetkileri dışında olduğu, idarelerinin sadece sınavı hazırlayıp belirlenen şartlara göre yerleştirme yaptığı, başvuru şartlarının belirlenmesinde takdir yetkisine sahip olmadığından hasım konumundan çıkartılması gerektiği, E/KPSS'nin Aile Bakanlığı ile imzalanan protokol sayesinde yapıldığı, o konuda da yetkiye sahip olmadığı; diğer yandan sınavlarda ve tercih kılavuzunda kapak sayfasında aranan şartları sağlamayan adayların yerleştirmesinin yapılmayacağı uyarısının bulunduğu, tercih yapılacak kadroların şartlarının adaylar tarafından sağlanmasının önşart olduğu,

ilgilinin durumuna uygun kadroya tercih yapması gerektiği, bu bakımdan 7233 kodunun gerekli olduğu, ilgilinin 7233 kodunda aranan şartı sağlamıyorsa tercihte bulunmaması gerektiği, bu durumda atamasının yapılamayacağı, yapılmışsa iptal edileceği, koda uygun tercih yapılmasının gerektiğine dair uyarıların her aşamada ilgililerin karşısına çıktığı, atama için aranan niteliklere sahip olmayanların atama yapılmayınca ya da iptal edilince hak iddia edemeyecekleri savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği ile Vaizlik, Kur’an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin-Kayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği'nde yer alan düzenlemeler uyarınca müezzin kayyım kadrosuna atanmak isteyen imam hatip lisesi mezunları için hafızlık şartı aranmayacağı, imam hatip lisesi mezunu olduğu konusunda ihtilaf bulunmayan davacıdan da hafızlık belgesi istenmesine ilişkin düzenlemenin bu yönüyle hukuka aykırı olduğu ve yürütmesinin durdurulması gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI : ...

DÜŞÜNCESİ

Dava; İlahiyat önlisans mezunu olan ve 2021 yılı Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı (EKPSS) sonuçlarına göre imam hatip ve müezzin kayyımlık için tercihte bulunan davacı tarafından, 2021 EKPSS / Kura İle Engelli Kamu Personeli Yerleştirme Tercih Kılavuzunun Tablo-3'de yer alan "Ön Lisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadrolar" listesinde imam-hatip ile müezzin-kayyımlık için aranan niteliklere ilişkin 7233 nolu kodun (Diyanet İşleri Başkanlığından Hafızlık Belgesine Sahip Olmak) iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; İlahiyat önlisans mezunu olan davacının, 2021/EKPSS işlemleri ile imam-hatiplik ve müezzin-kayyımlık kadroları için tercihte bulunarak tercih işlemleri neticesinde Şanlıurfa İl Müftülüğü'ne aday imam-hatip olarak yerleştirilmiştirildiği, ancak, 2021 EKPSS / Kura ile Engelli Kamu Personeli Yerleştirme Tercih Kılavuzunun Tablo-3 kısmında yer alan Ön Lisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadrolar listesinde imam-hatip için aranan niteliklere ilişkin 7233 nolu koda göre “Diyanet İşleri Başkanlığı’ndan hafızlık belgesi sahibi olmak” şartını taşımadığından bahisle yerleştirme işleminin 05/02/2021 tarihli işlemle iptal edilmesi üzerine, davacı tarafından, 7233 nolu kodun iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Personelin nitelikleri" başlıklı 9. maddesinin 2. fıkrasında, "Başkanlık personelinin 657 sayılı Kanunda ve bu Kanunda yer almayan diğer nitelikleri ile atanmalarında dinî öğrenim şartı arananlara ilişkin ortak nitelikler yönetmelikle düzenlenir." hükmüne yer verilmiştir.

23/12/2011 tarih ve 28151 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Diyanet İşleri Başkanlığı Vaizlik, Kur'an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin Kayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği'nin "İmam-hatiplik giriş sınavına başvuracaklarda aranan özel şartlar" başlıklı 11. maddesinde -işlem tarihinde yürürlükte bulunduğu hâliyle-, "(1) İmam-hatiplik giriş sınavına başvurularda ilk defa açıktan alınacaklar için;

a) (Değişik:RG-8/2/2014-28907) İmam hatip lisesi mezunu veya üstü dini öğrenim düzeyine sahip olmak,

b) (Mülga:RG-8/2/2014-28907)

c) İmam-hatiplik yapmaya mani bir (Değişik ibare:RG-8/2/2014-28907) engeli bulunmamak,

ç) KPSS’den Başkanlıkça belirlenen puanı almış olmak,

şartları aranır.

(2) Başkanlık personelinden imam-hatiplik giriş sınavına başvuracaklar için;

a) (Değişik:RG-8/2/2014-28907) İmam hatip lisesi mezunu veya üstü dini öğrenim düzeyine sahip olmak,

b) (Mülga:RG-8/2/2014-28907)

c) İmam-hatiplik yapmaya mani bir (Değişik ibare:RG-8/2/2014-28907) engeli bulunmamak,

ç) Adaylığı kalkmış olmak,

d) MBSTS’den Başkanlıkça belirlenen puanı almış olmak,

şartları aranır.

(3) (Değişik:RG-8/7/2019-30825 Mükerrer) Başkanlıkça farklı öğrenim düzeyi ve/veya hafızlık ve/veya farklı düzeyde yeterlik şartı aranabilir. " düzenlemesi yer almaktadır.

633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Personelin nitelikleri" başlıklı 9. maddesinin 2. fıkrasında yer alan, Başkanlık personelinin 657 sayılı Kanunda ve bu Kanunda yer almayan diğer nitelikleri ile atanmalarında dinî öğrenim şartı arananlara ilişkin ortak niteliklerin yönetmelikle düzenlenmesi gerektiği yolundaki hüküme ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesi ile Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlanan Diyanet İşleri Başkanlığı Vaizlik, Kur'an Kursu Öğreticiliği,

İmam-Hatiplik ve Müezzin Kayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği'nin 11. maddesinin ilk iki fıkrasında, imam-hatip unvanı için aranan nitelikler belirtilmiş olmakla birlikte, 3. fıkrada ilk iki fıkrada belirtilen niteliklerden farklı öğrenim düzeyi, hafızlık ve farklı düzeyde yeterlik şartları gibi nitelikler aranabileceği kuralına yer verilmiştir.

Anılan Yönetmelik hükmü ile hizmet ihtiyacının daha nitelikli personelle karşılanması gereğinin bulunduğu görev alanlarında, istihdam edilecek personelin seçiminde asgari şartların üzerinde farklı öğrenim düzeyi, hafızlık ve farklı düzeyde yeterlik şartları gibi ek nitelikler belirleyerek bu suretle vatandaşlara daha nitelikli hizmet sunma konusunda Başkanlığa takdir yetkisi tanındığı açıktır.

Bu durumda; 2021 EKPSS / Kura İle Engelli Kamu Personeli Yerleştirme Tercih Kılavuzunun Tablo-3'de yer alan "Ön Lisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadrolar" listesinde imam-hatip ile müezzin-kayyımlık için 'Diyanet İşleri Başkanlığından Hafızlık Belgesine Sahip Olmak' koşuluna ilişkin

7233 nolu nitelik koduna yer verilmesinde kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

İlahiyat önlisans mezunu olan davacı, 2021/EKPSS işlemleri ile imam-hatiplik ve müezzin-kayyımlık kadroları için yaptığı tercih neticesinde Şanlıurfa İl Müftülüğüne aday imam-hatip olarak yerleştirilmiştir.

Ancak, 2021 EKPSS / Kura ile Engelli Kamu Personeli Yerleştirme Tercih Kılavuzu'nun Tablo-3 kısmında yer alan Ön Lisans Mezunlarının Tercihleri Arasında Gösterebileceği Kadrolar listesinde imam-hatip için aranan niteliklere ilişkin 7233 nolu koda göre “Diyanet İşleri Başkanlığı’ndan hafızlık belgesi sahibi olmak” şartını taşımadığından bahisle yerleştirmesi 05/02/2021 tarihli işlemle iptal edilmiştir.

Bunun üzerine, davacı tarafından, 7233 nolu kodun iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

15/04/2015 tarih ve 29327 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin ''İstenecek belgeler'' başlıklı 7. maddesinde; ''(1) İlk defa memur olarak atanacaklarda aşağıdaki belgeler istenir:

a) İş talep formu (EK-3).

b) Diploma veya mezuniyet belgesinin aslı veya onaylanmış sureti; öğrenimini yabancı ülkelerde yapmış olanların denklik belgesiyle birlikte diplomalarının onaylanmış suretleri.

c) Kamu Personel Seçme Sınavı sonuç belgesinin aslı veya onaylanmış sureti veya bilgisayar çıktısı.

ç) Hafızlık belgesi şartı aranan için, Başkanlıkça verilmiş olan hafızlık belgesinin tasdikli sureti ve bu belgeye sahip olduğuna dair yazılı beyanı.

d) Dört adet biometrik fotoğraf.

(2) Bu maddede istenilen belgelerin aslı ibraz edilmek kaydıyla suretleri Başkanlık merkez, taşra ve yurtdışı birimlerince onaylanır.'' ve ''İlk defa Devlet memurluğuna atanacak personel için uygulanacak hükümler'' başlıklı 8 inci maddesinde;

''(1) Bu Yönetmelikte sayılan kadrolara ilk defa Devlet memuru olarak atanacaklar için bu Yönetmelik ile 23/12/2011 tarihli ve 28151 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vaizlik, Kur’an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin-Kayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği, 26/10/2011 tarihli ve 28096 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Diyanet İşleri Başkanlığı Sınav Yönetmeliği,

18/3/2002 tarihli ve 2002/3975 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.'' düzenlemesine yer verilmiştir.

23/12/2011 tarih ve 28151 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vaizlik, Kur’an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin-Kayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği'nin ''amaç'' başlıklı 1. maddesinde; ''Bu Yönetmeliğin amacı, vaiz, Kur’an kursu öğreticisi, imam-hatip ve müezzin-kayyımların sınavlarına/atanmalarına ve bunların kariyer basamaklarında yükselmelerine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.'', ''Müezzin-kayyımlık giriş sınavına başvuracaklarda aranan özel şartlar'' başlıklı 13. maddesinde;

''(1) Müezzin-kayyımlık giriş sınavına başvurularda ilk defa açıktan alınacaklar için;

a) Lise veya dengi okul mezunu olmak,

b) (Değişik:RG-8/2/2014-28907)(1) Müezzin-kayyımlık yapmaya mani bir engeli bulunmamak,

c) Hafız olmak (İmam hatip lisesi mezunları için bu şart aranmaz.),

ç) KPSS'den Başkanlıkça belirlenen puanı almış olmak, şartları aranır...

(3) Başkanlıkça farklı öğrenim düzeyi ve/veya hafızlık belgesi ve/veya farklı düzeyde yeterlik belgesi şartı aranabilir.'' kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

15/04/2015 tarih ve 29327 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 7. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde.

"Hafızlık belgesi şartı aranan için, Başkanlıkça verilmiş olan hafızlık belgesinin tasdikli sureti ve bu belgeye sahip olduğuna dair yazılı beyanı"nın istenileceği belirlenmiş ve anılan Yönetmeliğin 8. maddesi ile atıf yapılan Vaizlik, Kur’an Kursu Öğreticiliği, İmam-Hatiplik ve Müezzin-Kayyımlık Kadrolarına Atama ve Bu Kadroların Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliği'nin 13. maddesinin birinci fıkrasında; lise veya dengi okul mezunu olmak, müezzin kayyımlık yapmaya mani bir engeli bulunmamak, KPSS'den Başkanlıkça belirlenen puanı almış olmak ve (ç) bendinde de hafız olmak şartı aranmış ise de;

imam hatip lisesi mezunları için hafız olmak şartının istenmediği görülmektedir.

Yukarıda anılan Yönetmelik hükmünden anlaşılacağı üzere, müezzin kayyımlık kadrosuna imam hatip lisesi mezunları haricinde yapılacak atamalar için (lise ve dengi okul mezunları) hafızlık şartı aranması hizmet gereğidir.

Öte yandan, dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle Yönetmeliğin 13. maddesinin üçüncü fıkrasında Başkanlıkça farklı öğrenim düzeyi ve/veya hafızlık belgesi ve/veya farklı düzeyde yeterlik belgesi şartı aranabileceği düzenlenmiş olmakla birlikte bu yetkinin Yönetmelikte özel olarak düzenlenmiş olan imam hatip lisesi mezunları için hafız olmak şartının aranmayacağına ilişkin kuralı ortadan kaldıracak şekilde uygulanamayacağı da açıktır.

Dava konusu düzenleyici işlemin dayanağı olan 2018 EKPSS İle Engelli Personel Yerleştirme İçin Tercih Kılavuzu içeriğinde davacının atanmak için başvuru yaptığı müezzin kayyımlık kadrosu için aranılan 7233 kod numaralı "hafızlık belgesi sahibi olmak" şartının ise, Yönetmelik hükümleriyle birlikte değerlendirilmek suretiyle imam hatip lisesi mezunu olanlar dışındaki tercihte bulunanlar için aranması gerekmektedir.

Bu durumda, imam hatip lisesi mezunu olan davacı için hafızlık belgesi şartı aranmasına ilişkin dava konusu işlemde bu yönüyle de hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Nitekim, Dairemizce verilen ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna yapılan itirazın reddedildiği 08/02/2023 tarih ve E:2022/4806 sayılı yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararı da bu yöndedir.