Danıştay 12. Daire E.2021/2878 K.2021/2801

1- Askerlik borçlanmasına ilişkin süreleri de dikkate alınarak emeklilik işlemlerinin tamamlanması talebiyle yapılan 30/10/2020 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin,

2- Bu işleme dayanak olan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının "2013/11 sayılı Genelgede Değişiklik" konulu, 24/04/2019 tarih ve 2019/9 sayılı Genelgesinin (H) Bölümünün 3. maddesinde yer alan "Birinci bölümde yer alan "2.2- Er veya erbaş olarak silah altında veya yedek subay okulunda geçen süreler" alt başlığının dokuzuncu paragrafındaki "askeri liselerden" ibaresi "Buna göre; askeri liselerden" şeklinde değiştirilmiş, onikinci paragraftan sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraf ve onüçüncü paragrafın "alınanlardan" ibaresinden sonra gelmek üzere "zorunlu göçe tabi tutulan Türk soyluların"" ibaresinin iptaline ve yürütmenin durdurulmasına,

3- Davaya konu idari işlemlerin iptaline karar verilmemesi durumunda askerlik borçlanması kapsamında ödenen 6.264,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tarafına iadesine karar verilmesi istenilmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakimi …'in açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Davacı tarafından; askerlik borçlanmasına ilişkin süreleri de dikkate alınarak emeklilik işlemlerinin tamamlanması talebiyle yapılan 30/10/2020 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem ile bu işleme dayanak olan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının "2013/11 sayılı Genelgede Değişiklik" konulu, 24/04/2019 tarih ve 2019/9 sayılı Genelgesinin (H) Bölümünün 3. maddesinde yer alan "Birinci bölümde yer alan "2.2- Er veya erbaş olarak silah altında veya yedek subay okulunda geçen süreler" alt başlığının dokuzuncu paragrafındaki "askeri liselerden" ibaresi "Buna göre;

askeri liselerden" şeklinde değiştirilmiş, onikinci paragraftan sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraf ve onüçüncü paragrafın "alınanlardan" ibaresinden sonra gelmek üzere "zorunlu göçe tabi tutulan Türk soyluların" ibaresinin iptaline ve davaya konu idari işlemlerin iptaline karar verilmemesi durumunda askerlik borçlanması kapsamında ödenen 6.264,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tarafına iadesine karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinin birinci fıkrasında; idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; ikinci fıkrasında, dilekçelerde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasının, dilekçelerde davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin gösterileceği;

üçüncü fıkrasında, dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı belirtilmiş; aynı Kanun'un 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (g) bendinde, dilekçeler üzerinde bu Kanun'un 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadığı yönünden ilk inceleme yapılacağı kurallarına yer verilmiş; altıncı fıkrasında ise; ilk incelemeden sonra dava dilekçesindeki eksikliklerin tespiti halinde davanın her aşamasında 15. madde hükümlerinin uygulanacağı.

15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, bu yönlerden Kanuna aykırılık görülür ise otuz gün içinde 3. maddeye uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği; beşinci fıkrasında ise, bu yönlerden dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı taktirde davanın reddedileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdari yargı yerinde açılacak davalarda istemin açık ve net olması gerekmekte olup, istemin şarta bağlanması ya da talebinin mümkün olmaması halinde başka bir istemde bulunulmasına, başka bir deyişle terditli (basamaklı) dava açılmasına imkan yoktur. Dava dilekçesinde davanın konusu, iptali istenen işlemler açık ve net olarak belirtilmeli, dilekçenin son kısmında yer alan "sonuç ve istem" veya "netice-i talep" kısmında da aynı istem yer almalıdır. Dava konusunun nelerden oluştuğu hususunda tereddüt oluşmamalıdır.

Dosyanın incelenmesinden; davacının, askerlik borçlanmasına ilişkin süreleri dikkate alınarak emeklilik işlemlerinin tamamlanması talebiyle yapılan 30/10/2020 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem ile bu işleme dayanak olan Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının "2013/11 sayılı Genelgede Değişiklik" konulu, 24/04/2019 tarih ve 2019/9 sayılı Genelgesinin (H) Bölümünün 3. maddesinde yer alan "Birinci bölümde yer alan "2.2- Er veya erbaş olarak silah altında veya yedek subay okulunda geçen süreler" alt başlığının dokuzuncu paragrafındaki "askeri liselerden" ibaresi "Buna göre;

askeri liselerden" şeklinde değiştirilmiş, onikinci paragraftan sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraf ve onüçüncü paragrafın "alınanlardan" ibaresinden sonra gelmek üzere "zorunlu göçe tabi tutulan Türk soyluların"" ibaresinin iptali istenildiği, ancak; devamında terditli bir şekilde, davaya konu idari işlemlerin iptaline karar verilmemesi durumunda askerlik borçlanması kapsamında ödenen 6.264,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tarafına iadesine karar verilmesinin de talep edildiği anlaşılmaktadır.

Danıştayın yerleşik içtihatlarına göre idari yargıda açılan davalarda terditli (birden fazla istemle açılıp, birisi olmadığı takdirde diğerine karar verilmesi yolunda) istemde bulunulması ve bu şekilde dava açılması olanağı bulunmadığı, "askerlik borçlanması kapsamında ödenen 6.264,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tarafına iadesi" yönündeki talebin ayrı bir idari başvuruya konu edilerek ayrıca dava açılması gereken bir istem olduğu, bu sebeple; davacının alternatif istemi içeren ve 2577 sayılı Kanun'un yukarıda belirtilen 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerekmektedir.

Öte yandan; dava dilekçesinin "Konu" ve "İptali İstenilen İdari İşlem ve Genelge" başlıklı kısımlarında davaya konu Genelgenin (tamamının) iptalinin talep edildiği belirtilmişken, "Sonuç ve İstem" bölümünde Genelgenin iptali istenilen ilgili kısmına yer verildiği; dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaların temelini ve davanın konusunu, davaya konu Genelge ile 2013/11 sayılı Genelgeye eklenen "zorunlu göçe tabi tutulan Türk soyluların" ibaresinin oluşturduğu, ancak; davacı tarafından söz konusu ibare dışındaki kısımların da iptalinin talep edildiği anlaşıldığından; yeniden düzenlenecek olan dava dilekçesinde bu hususlara da dikkat edilerek Genelgenin iptali istenilen kısımlarının tereddüte yer bırakmayacak şekilde açık ve anlaşılır bir şekilde belirtilmesi gerekmektedir.

Bu durumda; dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun biçimde düzenlenmediği sonucuna varıldığından, yukarıda belirtilen hususlar gözetilmek suretiyle dava dilekçesinin yeniden düzenlenmesi gerekmektedir.