Danıştay 12. Daire E.2021/358 K.2022/2037

Dava konusu istem: İstanbul ili, Beylikdüzü ilçesi, ...Camii İmam Hatibi olarak görev yapmakta olan davacı hakkında düzenlenen soruşturma sonucunda, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı kanunun 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince Diyanet İşleri Başkanlığındaki görevine son verilmesine ilişkin ...tarih ve ...sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince; davacıya tebliğ edilen ...tarih ...sayılı yazı ile davacıya 10 gün süre verilerek davacının savunmasının istendiği, davacının 15/07/2015 tarihinde savunmasını verdiği, verilen savunma süresi dolmadan ...tarih ...sayılı işlemle dava konusu disiplin cezasının verildiği, davacı hakkında disiplin hukuku usul ve yöntemine uygun biçimde davacının savunmasının alınmadığı; bu durumda, davacı hakkında 657 sayılı Kanun hükümlerine göre usulüne uygun bir disiplin soruşturması yapılmadığından dava konusu işlemde bu nedenle hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İdare mahkemesince dava dilekçesindeki talepleri hakkında hüküm kurulmasızın, eksik inceme sonucu karar verildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile davacının parasal hak talebi hakkında hüküm kurulmayan mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Beylikdüzü ilçesi, ...Camii İmam Hatibi olarak görev yapmakta olan davacı hakkında düzenlenen soruşturma sonucunda, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve yer değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle, 657 sayılı kanunun 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince Diyanet İşleri Başkanlığındaki görevine son verilmesine ilişkin ...tarih ve ...sayılı işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin (B) bendinin (2) numaralı alt bendinde, memurluğa alınacaklarda aranacak özel şartlar arasında, "Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak" kuralına yer verilmiş; 98. maddesinin (b) bendinde de, memurların "memurluğa alınma şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan herhangi birini kaybetmesi" hali, Devlet memurluğunu sonra erdiren haller arasında sayılmıştır.

Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise, "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan alanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" koşuluna Diyanet İşleri Başkanlığı kadrolarına ilk defa atanacaklarda aranacak genel şartlar arasında yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlık, davacının yukarıda yer verilen mevzuatta yer alan ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle, Diyanet İşleri Başkanlığındaki görevine son verilmesine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesine ilişkin olduğu halde; idare mahkemesince, davacının parasal hak talebi ilgili inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın, sadece dava konusu işlem yönünden inceleme yapılarak hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

İdari davalarda, mahkemenin, dava dilekçesinde ortaya konulan istek ve dava konularına göre karar vermesi, başka bir anlatımla, mahkemenin dilekçedeki talepleri tek tek belirleyip, tamamı hakkında hüküm kurması gerektiği açıktır.

Bu durumda, uyuşmazlığın davacının yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemine ilişkin kısmı hakkında da inceleme ve değerlendirme yapılarak bir karar verilmesi gerekirken, talep ile bağlı olma ilkesi gözardı edilerek, bu istem yönünden hüküm kurulmadan davacının sadece dava konusu işlemin iptaline ilişkin istemi esas alınarak verilen idare mahkemesi kararında usul hükümlerine uygunluk görülmemiştir.