Danıştay 12. Daire E.2021/4168 K.2024/1150

Dava konusu istem: Sakarya Gümrük Müdürlüğü'nde veri hazırlama kontrol işletmeni olarak görev yapan davacı tarafından; hakkında yürütülen soruşturma sonucu 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarılma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davalı idarece, ... sayılı Transit Refakat Belgesi muhteviyatı eşyayı taşıyan aracın NCTS Sisteminde, aracın Sakarya Gümrük Müdürlüğüne varış işlemleri için başvuru yaptığının göstergesi olan "Varış Bildirimi Haber Verildi" (AAR ADV Statüsü) işleminin diğer memurun şifresi ile davacı tarafından yapıldığının sabit olduğundan bahisle ...

No.lu tır karnesi, ... sayılı transit refakat belgesi, ... sayılı tır karnesi, muayene memuru havale değişikliği işlemleri, kamera hard disklerinin değiştirilmesi ve haftasonu mesai işlemleri ile ilgili olarak yapılan usulsüzlüklerin de her ne kadar somut tespitler olmasa da davacı tarafından yapıldığı varsayımıyla davacıya ceza verildiği görülmekle birlikte; dava dosyası, soruşturma raporu ekleri, ifade tutanakları ve kamera görüntü ve viber haberleşme çıktıları birlikte değerlendirildiğinde;

... sayılı transit refakat belgesi ile ilgili olarak Gürbulak Gümrük Müdürlüğünden 24/05/2016 tarihinde Sakarya Gümrük Müdürlüğüne sevk edildiği halde Kocaeli Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğünce yapılan araştırmalar neticesinde Sakarya Gümrük Müdürlüğüne varış yapmadığı tespit edilen ... sayılı transit refakat belgesi muhteviyatı eşyayı taşıyan aracın NCTS Sisteminde, aracın Sakarya Gümrük Müdürlüğüne varış işlemleri için başvuru yaptığının göstergesi olan "Varış Bildirimi Haber Verildi" (AAR ADV Statüsü) işleminin davacı tarafından diğer memurun şifresi ile yapıldığının sabit olduğu;

her ne kadar diğer fiiller açısından somut veriler olmasa da, ... sayılı transit Refakat Belgesi ile ilgili olarak yapılan usulsüzlüğün sabit olduğu ve verilen ceza bakımından da bu fiilin de tek başına dahi yeterli olduğu sonucuna varılarak dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Yüksek Disiplin Kurulunda sözlü savunma yapma hakkının yapılan geç tebligat nedeniyle kısıtlandığı, alt ceza uygulamasının değerlendirilmediği, ihtimallere dayanılarak ceza verildiği, somut verilerin ortaya konulamadığı, bu nedenle dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Dava konusu işlemin ve Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, Sakarya Gümrük Müdürlüğünde veri hazırlama kontrol işletmeni olarak görev yapmakta iken, "Gürbulak Gümrük Müdürlüğü ve Doğubayazıt Gümrük Müdürlüğünden Sakarya Gümrük Müdürlüğüne gönderilen eşyaların Serbest Dolaşıma Giriş Rejimine tabi tutulmaksızın boşaltılmış olabileceği" şüphesiyle ...

Cumhuriyet Başsavcılığı nezdinde başlatılan soruşturma dolayısıyla Bakanlık Makamının .. tarih ve ... sayılı Oluru ile konuyla ilgili olarak soruşturma başlatıldığı, soruşturma sonucunda, Gümrük ve Ticaret Başmüfettişi tarafından düzenlenen ... tarih ve ... sayılı idari soruşturma raporunda; "davacının da bahse konu transit işlemleri ile ilgili kaçakçılık eylemlerine iştirak ettiğinin" belirtildiği ve adli yönden 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ile 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri kapsamında takibatta bulunulması teklifinin getirildiği,

sonrasında olayla ilgili olarak Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2017/4932 sayılı hazırlık dosyasına giren ifadeler ve dilekçeler neticesinde suçun işlenme şekline ilişkin itiraflarda bulunulduğu, ortaya çıkan yeni durum karşısında konunun bütün ilgililer yönünden yeniden değerlendirilmesi gerektiğinden bahisle aynı konu ile ilgili olarak düzenlenen ... tarih ve ... sayılı soruşturma raporunda da; davacının, "kaçakçılık eylemine iştirak ettiği ve bu işlemler sırasında gerçeğe aykırı belge düzenlediği ve düzenlenen gerçeğe aykırı belgeleri kullandığı, bu nedenle resmi belgede sahtecilik fiilini işlediği" belirtilerek,

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası teklifinin getirildiği; akabinde Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Personel Dairesi Başkanlığının ... tarih ve E... sayılı Olur işlemi ile davacının görevi başında kalması sakıncalı görüldüğünden, 657 sayılı Kanunun 137. maddesine istinaden görevinden uzaklaştırılması ile iddialar ile incelemeler sırasında ortaya çıkacak tüm hususların, olayların bütünü gözönünde bulundurularak,

Ticaret Bakanlığı Gümrük ve Ticaret Müfettişlerinden oluşturulacak bir komisyon tarafından fiil zamanaşımları da göz önünde bulundurularak yeniden incelenmesinin ve soruşturulmasının istenilmesi üzerine hazırlanan ... tarih ve ... sayılı soruşturma raporu neticesinde getirilen teklif üzerine davacı hakkında, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet Memurluğundan çıkarılmasına ilişkin 07/03/2018 tarih ve 18 sayılı işlemin tesis edildiği, davacı tarafından bu işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, “Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında belirtilmiş; anılan Kanun'un 131. maddesinde, "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin kovuşturmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." hükmü öngörülmüştür.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare Mahkemesince maddi olayın açıklığa kavuşturulması için yapılacak hukuki denetimin, ceza mahkemesi kararından bağımsız olarak, dava dosyasında bulunan ve dava konusu işlemin dayanağını oluşturan soruşturma raporu ile soruşturma raporuna ekli bilgi, belgeler ve alınan ifadeler doğrultusunda yapılması gerekmekle birlikte, re'sen araştırma yetkisi kapsamında, ceza yargılaması sırasında alınan sanık ve tanık ifadeleri, bilirkişi raporları gibi maddi delillerin ve yargılama sonucunda verilen ceza mahkemesi kararı ile bu karardaki tespitlerin kullanılması ve disiplin soruşturma raporu ile ilgili yapılan inceleme neticesinde disiplin suçuna konu fiil ya da fiillerin sübuta erip ermediğinin tespitine yönelik olarak değerlendirme yapılmak suretiyle hükme esas alınması gerektiği açıktır.

Bakılan uyuşmazlıkta, davacıya isnat edilen ve disiplin soruşturmasına konu fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında da suç teşkil etmesi nedeniyle davacı ve bir kısım şüpheli hakkında, "transit rejimi çerçevesinde taşınan serbest dolaşımda bulunmayan eşyayı, rejim hükümlerine aykırı olarak gümrük bölgesinde bırakmak, kamu görevlilerinin resmi belgede sahteciliği, görevi kötüye kullanma" suçları ile ilgili ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve ... soruşturma numaralı, ... karar numaralı yetkisizlik kararı uyarınca, Doğubayazıt Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numaralı dosyasında soruşturmanın devam ettiği anlaşılmıştır.

Bu durumda; söz konusu ... Cumhuriyet Başsavcılığının soruşturmasının sonucunun araştırılması ve davacı hakkındaki ceza davası açılıp açılmadığının, ceza davası açılması durumunda ise yargılaması sonuçlandıktan sonra disiplin cezasına konu fillerin işlenip işlenmediği konusunda bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Davanın reddi yolunda verilen idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının onanması gerektiği görüşüyle karara katılmıyorum.