Danıştay 12. Daire E.2021/4328 K.2022/4123

2- … Valiliği VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacının, 03/08/2016 tarihli ve 29790 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik uyarınca sözleşmeli öğretmen adaylarına yönelik olarak 22/09/2016 tarihinde yapılan sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davada … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi üzerine, kararın uygulanmasına yönelik olarak 24/12/2018 tarihinde yapılan sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işleme karşı yaptığı itirazın reddine yönelik … tarih ve E…. sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E…, K:… sayılı kararıyla; davacının, hakkında verilen yargı kararı üzerine, Danıştay 12. Dairesinin E: 2016/7345 sayılı ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 2017/879 YD İtiraz Nolu kararları uyarınca yürütülmesi durdurulan Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik'in 9. maddesinin birinci fıkrasının, 27/10/2017 tarihli ve 30223 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve 11. maddesinin 24/03/2018 tarihli ve 30370 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan değişikliğinden sonra, 24/12/2018 tarihinde yapılan sözlü sınavına tabi tutulduğu,

anılan sözlü sınavı yapan sözlü sınav kurulunun yeniden düzenlenen Yönetmelik hükümlerine uygun olarak oluşturulduğu, davacıya ve sözlü sınava katılan diğer adaylara Yönetmelik'te belirlenen kriterler çerçevesinde komisyon üyelerince ayrı ayrı değerlendirmeler yapılarak puanlar takdir edildiği, puanların aritmetik ortalaması alınarak sözlü sınav başarı listesi düzenlendiği, davacıya komisyon üyelerince ayrı ayrı verilen sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması alındığında başarısız sayıldığının görüldüğü,

sözlü sınavlarının yapısı gereği adayların bilgi düzeyini ölçmeye yönelik yapılan yazılı sınavlardan farklı olarak adayların muhakeme gücü, ifade yeteneği, fiziki görünümü, genel kültürü gibi yönlerden sözlü sınav sırasındaki durumlarının değerlendirilmesine yönelik olduğu, sözlü sınavın sesli ve görüntülü olarak kayıt altına alınması gerektiğine ilişkin olarak Kanunda herhangi bir hükme yer verilmediği,

davacının başarısız sayıldığı sözlü sınavda hizmet gereklerine aykırı davranıldığına ve nesnelliğin sağlanamadığına, açık takdir hatası ve/veya ölçülülük ilkesine aykırı davranıldığına ilişkin somut bilgi ve belgelerin dosyaya sunulamadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, sözlü sınavın usulüne uygun olarak yapıldığı sonucuna varıldığından, davacının başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile bu işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının istinaf başvurusunun, 24/12/2018 tarihinde yeniden girmiş olduğu sözlü sınav neticesinde 55 puan takdir edilerek başarısız sayılması işlemine karşı yaptığı itirazın reddine ilişkin Ankara Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün … tarih ve E…. sayılı işleminin iptali istemi yönünden kısmen reddine, istinaf başvuru dilekçesinde, dava konusu işlemin iptali istemine ek olarak talep edilen Ağustos 2016 tarihinden bu yana maddi ve manevi kayıplarının tazmini istemi yönünden ise 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 16/4. maddesi uyarınca kısmen incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, sözlü sınavın objektiflikten uzak olduğu, idarenin takdir yetkisini sınırsızca ve keyfi olarak kullandığı, sözlü ve görüntülü kayıt alınması gerektiği, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Dava konusu uyuşmazlıkta; sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayıt altına alındığını gösterir tutanak veya belgenin dosyaya ibraz edildiği, ancak sözlü sınav sorularına ait cevap anahtarının dosyada mevcut olmadığı görülmüş olup, sözlü sınavda etkili bir hukuki denetimin sağlanabilmesi açısından, adaylara sorulmak için önceden hazırlanan sorulara ilişkin cevap anahtarının da sözlü sınavın yapılmasından önce hazırlanmış olması ve davalı idarece dosyaya ibraz edilmesi gerekmektedir.

Ancak, dava konusu uyuşmazlığın hukuki denetimi yapılırken, bu gerekliliğin Mahkemece göz ardı edilerek, eksik inceleme sonucunda verildiği anlaşılan kararda hukuki isabet bulunmadığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakimi ...'ın açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince davacının adli yardım isteminin kabulüne karar verildiği görüldüğünden ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 335. maddesinin 3. fıkrasında, adli yardımın, hükmün kesinleşmesine kadar devam edeceği belirtildiğinden, davacının adli yardım istemi hakkında yeni bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava; davacının, Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik uyarınca 24/12/2018 tarihinde yapılan sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işleme karşı yaptığı itirazın reddine yönelik … tarih ve E…. sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

Anayasa'nın 2. maddesinde belirtilen Türkiye Cumhuriyeti Devletinin temel niteliklerinden olan "hukuk devleti" ilkesi, vatandaşlarına hukuk güvenliğini sağlayan, idarenin hukuka bağlılığını amaç edinen, buna karşılık kamu gücünün sınırsız, ölçüsüz ve keyfi kullanılmasını önleyen en önemli unsurlardan biridir. Nitekim hukuk devleti ilkesinin yaşama geçirilmesini sağlayacak araçlar arasında, Anayasanın 8. maddesinde, yürütme yetkisi ve görevinin, Anayasa ve kanunlara uygun olarak kullanılacağı ve yerine getirileceği; Anayasanın 125. maddesinde de, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu kuralına yer verilmiştir.

Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin; diğer idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.

Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirebilmesi için; sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların ve cevaplarının (cevap anahtarının) hazırlanması ve tutanağa bağlanması, sınav sırasında, sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi, adayların sorulara verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi gerekmektedir. Ancak, bu şekilde gerçekleştirilen sözlü sınava ilişkin idari işlemin yetki ve şekil dışındaki unsurlar yönünden de hukuka uygunluk denetimi sağlanmış olacaktır.

Dava konusu uyuşmazlıkta; sınav komisyonunca her adaya sorulan soruların kayıt altına alındığını gösterir tutanak veya belgenin dosyaya ibraz edildiği, ancak sözlü sınav sorularına ait cevap anahtarının dosyada mevcut olmadığı görülmüş olup, sözlü sınavda etkili bir hukuki denetimin sağlanabilmesi açısından, adaylara sorulmak için önceden hazırlanan sorulara ilişkin cevap anahtarının da sözlü sınavın yapılmasından önce hazırlanmış olması ve davalı idarece dosyaya ibraz edilmesi gerekmektedir. Ancak, dava konusu uyuşmazlığın hukuki denetimi yapılırken, bu gerekliliğin Mahkemece göz ardı edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; İdare Mahkemesince eksik inceleme sonucunda verildiği anlaşılan kararda hukuki isabet bulunmadığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.