Danıştay 12. Daire E.2021/5232 K.2024/3921

Dava konusu istem: Aydın İli, İncirliova Belediye Başkanlığı bünyesinde 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca tam zamanlı sözleşmeli personel statüsünde eğitmen olarak görev yapan davacının, 31/12/2019 tarihinde sona erecek sözleşmesinin yenilenmeyeceğine ilişkin İncirliova 1. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile bildirilen işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının sözleşmesinin feshedildiği 31/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla.

5393 sayılı Kanun'un 49. maddesinin üçüncü fıkrasında, hangi personelin tam zamanlı yıllık hizmet sözleşmesi ile çalıştırılabileceğinin örnek kabilinden sayıldığı, ancak söz konusu personelin uzman ve teknik personel olması gerektiğinin vurgulandığı, bu itibarla sadece uzman ve teknik personel niteliği taşıyanların 5393 sayılı Kanun'un 49. Maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında tam zamanlı hizmet sözleşmesi ile çalıştırılmasının hukuken mümkün olduğu, sözleşmeli çalışma ilişkisi kurulması amacının idareye personel seçiminde esneklik sağlanması olduğu,

idareye kendi personelini seçmesi ve sözleşme süresinin bitiminde yenilenmesi hususlarında takdir yetkisi tanındığı, idarenin bu yetkiyi kadro ve ihtiyaç durumu ile personele ilişkin özel durumları değerlendirerek kullanılabileceği, dava konusu olayda sözleşmeli eğitmen olarak görev yapan davacının, İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Orta Sosyal Alanlar Eğitimi (Tarih Öğretmenliği) mezunu olduğu, ancak mezun olduğu alanla ilgili bir birimde çalıştırılmadığı,

davacı dışında farklı alanlarda 2 eğitmenin daha idare bünyesinde sözleşmeli olarak görev yaptığı ve ihtiyaç olması halinde tarih konularında proje bazlı kısa süreli hizmet alımı şeklinde personel ihtiyacının giderilebileceğinin belirtildiği, bunun yanında idarenin yeni dönem için yeniden sözleşme imzalamaya yargı kararı ile zorlanamayacağı hususları birlikte değerlendirildiğinde, sözleşmeli personel çalıştırma ve bu kapsamda akdedilen sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusunda takdir yetkisi bulunan davalı idare tarafından tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı;

öte yandan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından davacının tazminat talebinin de reddi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; davalı idarede eğitmen kadrosunda hizmet sözleşmesi imzalayarak görev yapan davacının, 31/12/2019 tarihinde sona eren sözleşmesinin, belediyenin tarih konusunda eğitime ihtiyacı olmadığı ve bu konuda kurs açılması da düşünülmediğinden ve çalışmaya başladığı tarihten bu yana İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğünde eğitmen olarak görevlendirildiği yani mezuniyetine uygun alanda çalışmadığından anılan Ek 6. madde uyarınca hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmadığı gerekçeleriyle yenilenmemesine yönelik işlem tesis edilmiş ise de;

hangi personelin hangi birimde çalışacağını belirleme yetkisi davalı idarede olmasına rağmen davacının uzmanlık alanı ile çalıştığı birimin uyumsuz olduğu belirtilerek davacının inisiyatifinde olmayan bir konunun işleme gerekçe oluşturamayacağı, kaldı ki davacının tarih öğretmenliği mezunu olup, 2016 yılından itibaren İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğünde eğitmen olarak görev yaptığı, dava dosyasındaki bilgi ve belgelere göre görev yaptığı bu birimde tarih konusunda olduğu gibi eğitim ve kültür faaliyetlerine ilişkin de pek çok görev yaptığı ve toplantı, sempozyum gibi eğitim faaliyetlerine katıldığı,

görevlendirildiği İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğünde başarısız ya da yetersiz olduğuna, kendisinden istifade edilemediğine ilişkin davalı idare tarafından somut bir tespit yapılmadığı gibi davacının hizmetine ihtiyaç duyulmadığı hususunun somut olarak ortaya konmadığı ve sözleşmenin yenilenmemesinin dayanağı olarak gösterilen diğer sebeplere ilişkin olarak da davalı idarece hukuken kabul edilebilir somut tespit ve gerekçenin dosyaya sunulmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

dava konusu işlemin iptaline ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma tarihi olan 20/01/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Belediyenin ekonomik sıkıntı içerisinde bulunduğu, Aydın'ın büyükşehir olması ile gelir kaynaklarında azalma olduğu, geçmiş döneme ilişkin maaş borçlarının bulunduğu, davacının ekonomist kadrosunda çalışmak üzere sınavsız olarak işe alındığı, çöp toplama, zabıta, imar, defin, mezarlık, şehir içi trafik, ruhsat düzenleme, sağlık, kentsel altyapı ve yolların yapımı gibi zaruri hizmetlere öncelik vermek gerektiği, davacının hizmetine ihtiyaç kalmadığı, davacı ile birlikte başka sözleşmeli personellerin de sözleşmesinin yenilenmediği,

dava konusu işlem tesis edilirken içinde bulunulan ekemomik sıkıntı, elzem işlerin yerine getirilmesi ve kamunun ihtiyaçları gözetilerek hareket edildiği, dava konusu işlemin mevzuata ve hukuka uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Dosya kapsamında davacının başarısız veya yetersiz olduğuna ya da hizmetine ihtiyaç kalmadığına yönelik idarece yapılmış somut bir tespit bulunmadığı, sözleşme yenilememe işleminin haklı bir nedene dayanmadığı, Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Aydın İli, İncirliova Belediye Başkanlığı bünyesinde 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca tam zamanlı sözleşmeli personel statüsünde eğitmen olarak görev yapan davacının, 31/12/2019 tarihinde sona erecek sözleşmesinin yenilenmeyeceğine ilişkin İncirliova 1. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile bildirilen işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının sözleşmesinin feshedildiği 31/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinde; "Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir...", "...Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) bendinde; "Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Bakanlar Kurulunca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde kurumun teklifi ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca vizelenen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir" şeklinde tanımlanmıştır.

06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; bu Esaslar'ın 14/07/1965 tarih ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı belirtilmiş; "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise, "Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması" halinde, personelin sözleşmesinin tek taraflı feshedileceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca, sözleşmeli personel çalıştırma, personelin sözleşmesini yenilememe konusunda belediyelerin takdir yetkisinin bulunduğu, idarenin bu konuda yargı kararı ile zorlanamayacağı, diğer bir ifadeyle idari işlem niteliğinde yargı kararı verilemeyeceği açık olmakla birlikte, idarelerin bu takdir yetkisinin de mutlak ve sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu ve takdire dayanan işlemlerin sebep ve maksat yönünden yargı denetimine tabi bulunduğu hususları idare hukukunun bilinen ilkelerindedir.

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden.

İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Orta Sosyal Alanlar Eğitimi (Tarih Öğretmenliği) mezunu olan davacının, 15/09/2016 tarihinde sözleşmeli eğitmen olarak istihdam edilmek üzere sözleşme imzalayarak davalı idare bünyesinde İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü biriminde çalışmaya başladığı ve 2017, 2018, 2019 yıllarında hizmet sözleşmesi yenilenerek çalışmaya devam ettiği, akabinde 2020 yılı eğitim planlaması için belediye birimlerinden tarih alanında eğitim ihtiyacı bulunup bulunmadığının sorulduğu ve verilen cevapta, eğitim ihtiyacının bulunmadığının bildirilmesi üzerine,

davacının hizmetine ihtiyaç kalmadığından bahisle 31/12/2019 tarihinde sona erecek sözleşmesinin yenilenmeyeceğine karar verilerek davacının kadrosunun ve 2019 yılında davacı ile birlikte eğitmen kadrosunda görev yapan 6 sözleşmeli personelden 4 tanesinin kadrosunun hizmetlerine ihtiyaç kalmadığından bahisle 08/01/2020 tarih ve 5 sayılı Belediye Meclis kararı ile iptal edildiği, 2020 yılında yeni bir eğitmen ile sözleşme imzalanmadığı,

sözleşmesi yenilenen personellerden ...'nin bilgisayar ve bilişim teknolojileri öğretmeni olarak 01/01/2017 tarihinden itibaren Destek Hizmetleri Müdürlüğü Bilgi İşlem Müdürlüğünde tek sözleşmeli eğitmen olarak, sözlemesi yenilenen diğer personel olan A.H.M.'nin ise beden eğitimi ve spor eğitmeni olarak 06/03/2014 tarihinden itibaren Kültür ve Sosyal Hizmetler Müdürlüğünde spor biriminden sorumlu tek personel olarak görev yaptığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, hali hazırda davacının hizmetine devam edebileceği bir kadronun mevcut olmadığı, davacı dışında sözleşmeli tarih eğitmeni olarak davalı idare bünyesinde görev yapan başkaca bir personel bulunmadığı gibi 01/01/2020 tarihinden itibaren başkaca kadrolu veya sözleşmeli personel çalıştırılmadığı, davacının hizmetine ihtiyaç kalmadığının davalı idarece somut bilgi ve belgelerle ortaya konulduğu,

sözleşmeli personel istihdamının belirli bir süre ile sınırlandırıldığı ve bu süre sonunda idarenin kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda, sözleşmeli personel çalıştırma, personelin sözleşmesini yenilememe konusunda takdir yetkisinin bulunduğu ve bu konuda idarenin yargı kararı ile zorlanamayacağı da gözönüne alındığında, davacının sözleşmesinin yenilenip yenilenmemesi konusunda takdir hakkına sahip olan davalı idarece, bu yetkinin kadro ve ihtiyaç durumu değerlendirerek kullanıldığı dikkate alındığında, davacının sözleşmesinin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma tarihi olan 20/01/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü, İdare mahkemesi kararının kaldırılması, dava konusu işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma tarihi olan 20/01/2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının hukuka ve usule uygun olduğundan onanması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki Dairemiz kararına katılmıyorum.