Danıştay 12. Daire E.2021/5376 K.2023/1875

Dava konusu istem : Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığında vergi müfettişi olarak görev yapan davacının, vergi incelemesi sırasında A.K., E.Y.B. ve G.G.'ye yönelik fiilleri nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca ayrı ayrı olmak üzere üç kez Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Maliye Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve Dosya No:… , Karar No:… sayılı kararının 1. maddesinin (A.K.'ye yönelik fiilleri nedeniyle verilen Devlet memurluğundan çıkarma cezasının) iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; dava dosyasında ve disiplin soruşturması raporunda yer alan bilgi ve belgelere göre yapılan değerlendirme sonucunda; vergi müfettişi olan davacının, yürütmekte olduğu vergi incelemesi sırasında, mükellef A.K.'ya yönelik fiillerinin 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 250. maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan icbar suretiyle "irtikap" suçuna teşebbüs niteliğinde olduğunun ve bu fiillerin de "memuriyet sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" kapsamında olduğunun yapılan soruşturma ile ortaya konulduğu anlaşıldığından,

657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesiz olduğu ve ceza yargılaması sonucu beklenmeden verildiği, muhakkik raporundan alıntı yapılmak ve bu rapordaki iddiaların gerçek kabul edilmek suretiyle davanın reddedildiği, düzenlenen vergi inceleme raporlarının mevzuata uygun olduğu, inceleme sırasında mükelleften herhangi bir talebinin olmadığı, müşteki A.K.'nin, hakkında düzenlediği raporlar nedeniyle kendisine husumet beslediği, Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacının sübuta eren eylemlerinin "memurluk sıfatıyla bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" kapsamında olduğu ve dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığında vergi müfettişi olarak görev yapan davacının, yürüttüğü vergi incelemesi esnasında A.K.'ya yönelik fiilleri nedeniyle hakkında yapılan disiplin soruşturması sonucunda; söz konusu fiillerin Türk Ceza Kanunu'nun 250. maddesinin birinci fıkrasında tanımlanan icbar suretiyle irtikap suçu niteliğinde olduğu,

mükellef A.K.'nın oluşturulan baskının etkisinden kurtulması neticesinde suçun teşebbüs aşamasında kaldığından bahisle, Maliye Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun … tarih ve Dosya No:… , Karar No:… sayılı kararı ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma disiplin cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, bunun üzerine temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, “Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak” fiili Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış; aynı Kanun'un 131. maddesinde de, "Aynı olaydan dolayı memur hakkında ceza mahkemesinde kovuşturmaya başlanmış olması disiplin kovuşturmasını geciktiremez. Memurun ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, ayrıca disiplin cezasının uygulanmasına engel olamaz." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare Mahkemesince maddi olayın açıklığa kavuşturulması için yapılacak hukuki denetimin, ceza mahkemesi kararından bağımsız olarak, dava dosyasında bulunan ve dava konusu işlemin dayanağını oluşturan soruşturma raporu ile soruşturma raporuna ekli bilgi, belgeler ve alınan ifadeler doğrultusunda yapılması gerekmekle birlikte, re'sen araştırma yetkisi kapsamında, ceza yargılaması sırasında alınan sanık ve tanık ifadeleri, bilirkişi raporları gibi maddi delillerin ve yargılama sonucunda verilen ceza mahkemesi kararı ile bu karardaki tespitlerin kullanılması ve disiplin soruşturma raporu ile ilgili yapılan inceleme neticesinde disiplin suçuna konu fiil ya da fiillerin sübuta erip ermediğinin tespitine yönelik olarak değerlendirme yapılmak suretiyle hükme esas alınması gerektiği de açıktır.

Uyuşmazlıkta, davacıya isnat edilen ve disiplin soruşturmasına konu fiillerin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu kapsamında suç teşkil etmesi nedeniyle davacı hakkında "icbar suretiyle irtikap" suçundan açılan davada … Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla, A.K.'ya yönelik eylemleri nedeniyle, icbar suretiyle irtikap suçunun teşebbüs aşamasında kaldığından bahisle 2 yıl, 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği ve mahkumiyet kararının henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.

Bu durumda; söz konusu ceza davasının sonucunun araştırılması ve davacı hakkındaki ceza yargılaması sonuçlandıktan sonra disiplin cezasına konu fiillerin işlenip işlenmediği konusunda bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.