Danıştay 12. Daire E.2021/5549 K.2024/965

Dava konusu istem: Şanlıurfa ili, Harran ilçesinde vaiz olarak görev yapan davacının, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde düzenlenen ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98 maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca görevine son verilmesine ilişkin Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosya kapsamında yer alan CD içeriği, soruşturma raporu ve eklerinin incelenmesinden; davacının eşi T.A. ile boşandıktan yaklaşık üç ay sonra 14/08/2017 - 13/09/2017 tarihleri arasında (eski) eşine ait müstehcen fotoğraf ve videoların da yer aldığı gayri ahlaki, argo, küfür ve tehdit içeren mesajlar gönderdiği, eski eşinin şikayeti üzerine açılan soruşturma neticesinde, söz konusu eylemin sübuta erdiğinin görüldüğü,

davacının yürüttüğü görevin önem ve özelliği de dikkate alındığında, Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan özel şartlara aykırı eylem ve davranışta bulunduğu anlaşıldığından, davacının görevine son verilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Yapılan tüm konuşmaların tarafların rızasına dayalı olduğunun içerikten de anlaşılacağı, fotoğrafların eski eşinin rızasıyla çekildiği, konuşmaların eşler arasında geçebilecek nitelikten olduğu, temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacının işlediği fiillerin din görevliliği ile bağdaşmadığı, bu olayın duyulması ve çevrede şüyu bulmasının çok kötü bir örnek teşkil etmesine sebep olacağı, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Şanlıurfa ili, Harran ilçesinde vaiz olarak görev yapan davacının, eski eşi T.A.'nın 03/11/2017 tarihinde Harran İlçe Müftüğü'ne şikayet dilekçesi ile başvurması üzerine hakkında soruşturma başlatılmış, ... tarih ve ... sayılı soruşturma raporundan boşanma davası devam ettiği sırada 2017 yılı Şubat ayında davacının Trabzon ilinde kiraladığı bir apartta eski eşi T.A. ile iki gece birlikte kaldığı,

yaşanan cinsel birliktelik sırasında T.A.'nın çıplak resimlerini ve videolarını kaydettiği, 10/05/2017 tarihinde boşandıkları, boşandıktan yaklaşık üç ay sonra 14/08/2017 - 13/09/2017 tarihleri arasında eski eşine gönderdiği gayriahlaki mesajlardan, topluma örnek olma ve ahlaki değerleri kazandırma misyonu ifa etmek üzere gayret göstermek bir yana dinen ve ahlaken yasaklanmış gayri ahlaki davranışla din görevlisine duyulan güven ve itimadı zedelediği belirtilerek disiplin yönünden 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (d) fıkrası uyarınca kınama cezası ile cezalandırılmasının,

idari yönden ise Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde düzenlenen "itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu" şeklindeki ortak niteliği görevi sırasında kaybettiğinden bahisle 657 sayılı Kanun'un 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca getirilen teklif üzerine görevine son verilmesi nedeniyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (2) numaralı alt bendinde, memurluğa alınacaklarda aranacak özel şartlar arasında, "Kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak" koşuluna yer verilmiş; 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, memurların "memurluğa alınma şartlarından her hangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan herhangi birini kaybetmesi" hali, Devlet memurluğunu sonra erdiren durumlar arasında sayılmıştır.

Diyanet İşleri Başkanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, "Atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda; itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu şeklinde ortak bir nitelik taşımak" koşulu, Diyanet İşleri Başkanlığı kadrolarına ilk defa atanacaklarda aranacak genel şartlar arasında gösterilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuat hükümleri bir bütün halinde değerlendirildiğinde, atanmalarında dini öğrenim şartı esas alınan unvanlarda görev yapan personelin; 657 sayılı Kanun'un 48. maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (2) numaralı alt bendi ile 98. maddesinin (b) bendi uyarınca, Yönetmelikte aranılan "itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinin İslâm törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğu'' şeklindeki ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahisle görevine son verme işleminin tesisi için ''İslam törelerine uygun olmayan bir eylemin bulunması'' ve ''bu eylemin çevresinde bilinir olması'' şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği açıktır.

Uyuşmazlıkta, davacının üzerine atılı bulunan ve soruşturma konusu olan eylemin özel hayatına ilişkin olduğu, şikayet üzerine başlatılan soruşturma kapsamında alınan eski eşin ifadesinde; davacının kendisini ve evlilik planı yaptığı kişiyi tehdit etmediğini, boşanma sürecinde beraber kaldıkları yerde çekilen fotoğraf ve videoların ise kendi rızasıyla çekildiğini, davacının kendisini ikinci kez evlenmeye ikna etmek için tüm bunları yaptığını beyan ettiği, dosyada bulunan mesaj ve görüntülerin o dönem yaptıkları görüşmelerin tamamını içermediğinin taraflarca ayrı ayrı ifade edildiği,

davacının eski eşini boşandıktan sonra rahatsız ettiğine yönelik bir tespitin bulunmadığı, dosyada ve UYAP üzerinden yapılan incelemede, bu konuda davacı hakkında devam eden adli bir kovuşturma ya da soruşturma da olmadığı dikkate alındığında, davacının atanmasında itikat, ibadet, tavır ve hareketlerinde İslam törelerine uygunluğunun çevresinde bilinir olduğuna dair ortak nitelik şartını kaybettiğinden bahdedilemeyeceğinden görevine son verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır