Danıştay 12. Daire E.2021/5709 K.2025/2850

Dava konusu istem: Diyarbakır ili, Hani ilçesi, Jandarma Komando Tabur Komutanlığında ... olarak görev yapan davacının, en son aldığı disiplin cezasından geriye doğru son bir yıl içinde sekiz veya daha fazla disiplin cezası ile cezalandırılması nedeniyle 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun12. maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi ve en son aldığı disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde yirmi disiplin ceza puanı ile cezalandırılması nedeniyle 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 12. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 06/05/2018 tarihli işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; ilgili mevzuat hükümleri ile dava dosyasındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; davacının, ilk kesinleşmiş disiplin cezası 30/03/2018 tarihinde, son kesinleşmiş disiplin cezası 05/08/2017 tarihinde olmak üzere dokuz defa disiplin cezasıyla cezalandırıldığı ve toplam yirmi iki (22) ceza puanı aldığı, söz konusu disiplin cezalarının tümünün, en son aldığı disiplin cezasından geriye doğru son bir yıl içinde farklı tarihlerde ve yedi farklı disiplin amiri tarafından tesis edildiği anlaşıldığından, uzman erbaş olarak görev yapan davacının sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; dava konusu sözleşme feshine ilişkin işlemde, işlemin sebebi olarak 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu, Uzman Erbaş Yönetmeliği ve 7068 sayılı Kanun'un maddelerine birlikte yer verilmişse de, davacının Jandarma Genel Komutanlığına mensup uzman erbaş statüsünde olması, dava konusu işlemin kesinleşmiş önceki disiplin cezaları nedeniyle mevzuatla öngörülen bağlı yetki çerçevesinde tesis edilmesi,

3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'na göre sonradan yürürlüğe girmesi ve yalnız kolluk kuvvetleri yönünden hükümler içermesi ve anılan Kanun'a göre dava konusu işlemin sebebine ilişkin daha lehe hükümler yer alması nedeniyle dava konusu işlemin 7068 sayılı Kanun'a göre değerlendirilmesi gerektiği, dava dosyasında yer almaması nedeniyle 12/11/2020 tarihli ara kararı ile davalı idareden "davacı hakkındaki 'amirin emrini yapmamak' disiplinsizliğinden verilen 30/03/2018 tarihli uzun süreli durdurma cezası kararı,

anılan ceza kararının davacıya tebliği ve itiraz edilmiş ise buna ilişkin belgelerin onaylı ve okunaklı birer suretinin ilgili yerlerden temin edilerek gönderilmesinin istenilmesine" karar verildiği, anılan ara kararına süresi içerisinde bir cevap verilmemesi üzerine, bu defa 24/12/2020 tarihli ara kararıyla "süresi içerisinde cevap verilmemesi halinde davacının iddiaları dikkate alınarak dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelere göre karar verilebileceği" yönündeki kanun hükmü de hatırlatılarak aynı talebin yinelendiği; ancak, davalı idarece yine süresi içerisinde herhangi bir cevap verilmediği,

bu nedenle mevcut dosya durumu itibarıyla dava konusu işleme esas alındığı anlaşılan "davacı hakkındaki 'amirin emrini yapmamak' disiplinsizliğinden verilen 30/03/2018 tarihli uzun süreli durdurma cezası"nın hukuken bulunmadığının kabul edilmesi gerektiği, bu durumda da en son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde yirmi disiplin cezası puanı alınmadığı anlaşıldığından, sebep yönünden aksi yöndeki dava konusu işlemde ve davanın reddine ilişkin Mahkeme kararında hukuka uyarlık bulunmadığı,

bununla birlikte, davacı yönünden, kesinleşmiş önceki disiplin cezaları nedeniyle mevzuatla öngörülen bağlı yetki çerçevesinde meslekten çıkarma biçiminde tesis edilecek işlemlerde.

7068 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiğinden, anılan Kanun'un 12. maddesinin ikinci fıkrasındaki "Aynı disiplin dosyası kapsamında birden fazla disiplin cezası verilmesi halinde en yüksek olanın puanı değerlendirmeye esas alınır." hükmü gereğince, dava konusu işleme esas alınan 05/08/2017 tarihli eylemlere ilişkin iki ayrı disiplin cezası ile 15/08/2017 tarihli eylemlere ilişkin üç ayrı disiplin cezasının "aynı disiplin dosyası kapsamında" olup olmadığı yönünden değerlendirme yapılmadığı için dava konusu işlemin bu yönden de hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne,

istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Diyarbakır ili, Hani ilçesi, Jandarma Komando Tabur Komutanlığında ... olarak görev yapan davacının, en son aldığı disiplin cezasından geriye doğru son bir yıl içinde sekiz veya daha fazla disiplin cezası ile cezalandırılması nedeniyle 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun ''Başarı gösteremeyenler ve ceza alanlar'' başlıklı 12. maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi ve en son aldığı disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde yirmi disiplin ceza puanı ile cezalandırılması nedeniyle 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un ''Disiplin ceza

puanına bağlı olarak meslekten çıkarma cezası verilmesi'' başlıklı 12. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca sözleşmesinin feshedilmesi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun işlem tarihinde yürürlükte bulunan, "Başarı gösteremeyenler ve ceza alanlar" başlıklı 12. maddesinde; "Sözleşmenin imzalanmasından sonra ilk beş aylık intibak dönemi içerisinde göreve intibak edemeyenler ile ayrılmak isteyenlerin sözleşmeleri feshedilerek, Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Peşin olarak ödenen aylık ve aylık ile birlikte ödenen diğer tüm özlük haklarının çalışılmayan günlere ait kısmı geri alınır.

Görevde başarısız olanlarla, atandıkları kadro görev yerleri ile ilgili olarak üç ay ve daha uzun süreli bir kurs veya eğitime gönderilenlerden kurs veya eğitimde başarısız olan veya kendilerinden istifade edilemeyeceği anlaşılan uzman erbaşların, barışta sözleşme sürelerine bakılmaksızın Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlar, yedekte er kaynağına alınırlar.

Görevde başarısız olma, intibak edememe ve kendilerinden istifade edilememe hâlleri ve bunlara yapılacak işlemler, çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir.

Ayrıca;

...

d) (Değişik: 31/1/2013-6413/45 md.) Son olarak verilen de dahil olmak üzere, kararın kesinleştiği tarihten itibaren geriye doğru son bir yıl içinde toplamda otuz gün ve daha fazla oda hapsi veya hizmet yerini terk etmeme cezasına mahkûm olanların veya en son aldığı disiplin cezasından geriye doğru son bir yıl içinde en az iki disiplin amirinden toplam sekiz defa veya daha fazla disiplin cezası alanların,

...

Sözleşmeleri feshedilmek suretiyle Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. ..." hükmü yer almaktadır.

682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde "Bu Kanunun amacı. Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeline ilişkin disiplinsizlik ve cezaları, disiplin amirlerini ve kurullarını, disiplin soruşturma usulü ile diğer ilgili hususları düzenlemektir." hükmüne.

"Kapsam" başlıklı 2. maddesinde "Bu Kanun; ... b) Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı teşkilatlarında görev yapan subay, astsubay, sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erler ile diğer sınıflardaki memurları, kapsar." hükmüne. "Disiplin ceza puanına bağlı olarak meslekten çıkarma cezası verilmesi" başlıklı 12. maddesinde.

"Aşağıda belirtilen durumlar disiplinsizliği alışkanlık haline getirme olarak kabul edilir ve personel hakkında meslekten çıkarma cezası yetkili disiplin kurullarınca verilir:

a) En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde yirmi disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam oniki defa veya daha fazla disiplin cezası almak..." hükmüne yer verilmiştir. Bununla birlikte, dava konusu işlemin dayanağı olan disiplin cezalarına konu eylem tarihlerinde yürürlükte bulunan 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, 08/03/2018 tarihli, 30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun ile kanunlaşmış olup, bu Kanun'da da aynı hükümler yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bakılan uyuşmazlıkta, uzman erbaş olarak görev yapan davacının, sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin işlemde; davacının, en son aldığı disiplin cezasından geriye doğru son bir yıl içinde sekiz veya daha fazla disiplin cezası ile cezalandırılması nedeniyle 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun ''Başarı gösteremeyenler ve ceza alanlar'' başlıklı 12. maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi ve en son aldığı disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde yirmi disiplin ceza puanı ile cezalandırılması nedeniyle 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin ''Disiplin ceza puanına bağlı

olarak meslekten çıkarma cezası verilmesi'' başlıklı 12. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca sözleşmesinin feshedildiği görülmekte ise de.

682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin ilgili maddesinin sözleşme feshine ilişkin değil, meslekten çıkarılmaya ilişkin olduğu, davacının ise sözleşmesinin feshedildiği, dolayısıyla dava konusu işlemin; davacının, en son aldığı disiplin cezasından geriye doğru son bir yıl içinde sekiz veya daha fazla disiplin cezası ile cezalandırılması nedeniyle 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun ''Başarı gösteremeyenler ve ceza alanlar'' başlıklı 12. maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi uyarınca tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Olayda, dava konusu uyuşmazlığın esasının; 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanununun ''Başarı gösteremeyenler ve ceza alanlar'' başlıklı 12. maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi uyarınca sözleşme feshi yönünden incelenip bir karar verilmesi gerekmekte iken, 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin ''Disiplin ceza puanına bağlı olarak meslekten çıkarma cezası verilmesi'' başlıklı 12. maddesi uyarınca değerlendirilerek karar verildiği görüldüğünden, uyuşmazlığın esasının 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu uyarınca sözleşme feshi yönünden incelenerek yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.