Danıştay 12. Daire E.2021/6496 K.2024/2261

Dava konusu istem: Emirdağ Belediye Başkanlığında 5393 sayılı Belediye Kanunu'na istinaden sözleşmeli orman endüstri mühendisi olarak görev yapan davacı tarafından, tam zamanlı hizmet sözleşmesinin yenilenmemesine dair... tarih ve ... sayılı yazı ile bildirilen Emirdağ Belediye Meclisinin ... tarih ve... sayılı kararının kendisine ilişkin kısmının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davacının, davalı idare bünyesinde çalıştığı süre boyunca orman endüstri mühendisliği ile ilgili işleri yapmamış olması ve davalı idare bünyesinde mesleğini doğrudan ilgilendiren bir birimin bulunmaması sebebiyle davalı idarenin, davacının hizmetine ihtiyacı olmadığı, davalı idarenin orman endüstri mühendisi olan davacıyı kadrosu ile uygun olmayan birimlerde ve başkaca işlerde çalıştırmak gibi bir mükellefiyetinin de bulunmadığı sonucuna varıldığından, davacının hizmet sözleşmesinin yenilenmemesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı,

diğer taraftan, dava konusu işlem hukuka uygun bulunduğundan, bu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı belirtilen tüm parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine ilişkin talebinin de reddedilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; bir süredir sözleşmeli olarak belediye bünyesinde görev yapan davacı hakkında, bu görevinde başarısızlığına, göreve atanmasında aranılan şartları bilahare kaybettiğine veya artık hizmetine ihtiyaç kalmadığına dair somut ve yargı yerince kabul edilebilir haklı bir fesih gerekçesi ortaya konulmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde sebep ve amaç yönleriyle hukuka uyarlık bulunmadığı;

öte yandan, davacının hukuka aykırılığı saptanan dava konusu işlem neticesinde yoksun kaldığı parasal haklarının da davalı idare tarafından davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının tahakkuk tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı hakkında sözleşme yenilememe yönünde işlem tesis edildiği, belediyenin yıllık personel giderinin bütçenin öngörülen oranını aştığı, davacının, hangi konuda ve hangi gerekçelerle istihdamına ihtiyaç olduğunun belirsiz olduğu, belediye bünyesinde davacının mezun olduğu orman endüstri mühendisliği uzmanlık alanıyla ilgili bir iş, görev ya da hizmet bulunmadığı, davacı ile birlikte dokuz (9) personelin sözleşmelerinin yenilenmemesine karar verildiği belirtilerek, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Usul ve yasaya uygun kararın onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile hukuka aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

...

Mühendisliği Bölümü mezunu olan davacının, davalı Belediye bünyesinde iki adet sözleşmeli mühendis istihdamına yönelik 02/01/2019 tarihli Belediye Meclis kararına istinaden mühendis olarak istihdam edildiği, 13/02/2019 - 31/12/2019 tarihleri arası dönem için sözleşme imzalandığı, sözleşmeli mühendis olarak Fen İşleri Müdürlüğünün ...tarih ve E... sayılı görev bildirgesiyle, Fen İşleri Müdürlüğüne bağlı olarak hizmet verilen park, bahçe, refüj ve diğer ihtiyaç olan bölgelerdeki ağaçlandırma işleri, çevre düzenlemeleri, bakım ve onarım hizmetleri gibi faaliyetlerin takibi ve yaptırılması,

işçilerin sevk ve idaresi, ihtiyaç durumunda birimindeki teknik ve idari işlere destek verilmesi konularında görevlendirildiği.

Emirdağ Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla, belediye bünyesinde orman ve endüstri mühendisinin uzmanlık alanıyla ilgili bir iş, görev ve hizmetin bulunmadığı, belediyenin bakımını yaptığı bir orman yahut ağaçlık alanın olmadığı gibi sözkonusu personellerin kendi uzmanlık alanları dışında çalıştırıldığından bahisle davacının da aralarında bulunduğu dokuz (9) sözleşmeli personelin, 2020 yılı için sözleşmesinin yenilenmemesi yolundaki Emirdağ Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararının,... tarih ve ... sayılı işlemle bildirilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin üçüncü fıkrasında, "Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir..."; beşinci fıkrasında, "... Bu personel hakkında bu Kanun'la düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) bendine göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) bendinde, "Sözleşmeli personel: (1) Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir." hükmüyle sözleşmeli personel tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Sözleşme süresi sonunda, sözleşmenin yenilenip yenilenmemesi konusunda idarenin takdir yetkisi bulunduğu gibi, haklı nedenlerin bulunması durumunda sözleşmeli personelin sözleşme süresi dolmadan sözleşmelerinin feshedilebilmesi mümkün ise de, asli ve sürekli nitelikte kamu hizmeti ifa eden sözleşmeli personelin içinde bulunduğu kamu hukuku bağlantılı, esasları idare tarafından önceden düzenlenmiş, güvenceli durum sebebiyle yenilememenin veya feshin haklı sebeplere dayanması gerekmekte olup, bu sebeplerin davalı idare tarafından yargı denetimine imkan verecek şekilde somut olarak ortaya konulması gerekmektedir.

İdarelerin sözleşmeli personel istihdamı konusunda takdir yetkileri bulunmakta ise de, bu yetkinin sınırsız, soyut ve mutlak nitelikte olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek kullanılabileceği tabiidir.

Uyuşmazlık konusu olayda, orman endüstri mühendisi olan davacının, Emirdağ Belediye Başkanlığı bünyesinde sözleşmeli statüde mühendis olarak istihdam edildiği, akabinde Fen İşleri Müdürlüğü bünyesinde park, bahçe, refüj ve diğer ihtiyaç olan bölgelerdeki ağaçlandırma işleri, çevre düzenlemeleri, bakım ve onarım hizmetleri gibi faaliyetlerin takibi ve yaptırılması işlerinde görevlendirildiği; dava konusu işlemin tesisine dayanak teşkil eden 04/12/2019 tarihli Belediye Meclis kararında, mevzuatta orman endüstri mühendisinin görev ve faaliyet alanı ile ilgili bir tanım olmamakla birlikte orman mühendisinin yapacağı işin ormanların korunması,

ıslahı geliştirilmesi, erozyonla mücadele konusunda çalışmalar yapılması, orman alanlarının belirlenmesi, programlı kesim dikim işlemleri gibi işler olduğu; endüstri mühendisinin ise, ürün veya hizmet üreten kuruluşların verimliliğini yükseltmek amacıyla, emek faktörü gözönüne alınarak makine ve malzemenin etkili bir şekilde kullanılması için yöntem ve tekniklerin geliştirilmesi ve uygulanması ile ilgili konularda eğitim ve araştırma yapan mühendislik dalı olduğu; bu tanımlar gözönüne alındığında Belediye bünyesinde orman ve endüstri mühendisi uzmanlık alanı ile ilgili bir iş, görev ve hizmetin bulunmadığı,

Belediyenin bakımını yaptırdığı bir orman, ağaçlık bir alan mevcut olmadığı şeklindeki tespitlere yer verildiği; davacı tarafından, Konya Büyükşehir Belediyesinden ağaç ve fidan getirilmesi için gönderildiği, Emirdağ ilçesine 10.000 adet ağaç dikildiği ve bakımının yapıldığı belirtilmiş ise de, bu işlerin orman endüstri mühendisliği mesleğiyle doğrudan ilgisi olmadığı, davacının hizmet süresi boyunca ormanların korunması, ıslahı geliştirilmesi, erozyonla mücadele konusunda çalışmalar yapılması, orman alanlarının belirlenmesi,

programlı kesim dikim işlemleri, ürün veya hizmet üreten kuruluşların verimliliğini yükseltmek amacıyla, emek faktörü gözönüne alınarak makine ve malzemenin etkili bir şekilde kullanılması için yöntem ve tekniklerin geliştirilmesi ve uygulanması ile ilgili konularda eğitim ve araştırma yapmak gibi kadrosuna uygun şekilde görev ifa etmediği; kaldı ki, davalı Belediye bünyesinde davacının kadrosunun gerektirdiği işlerin de mevcut olmadığı ve davacının yerine başka bir personel alımı yapılmadığı görülmektedir.

Bu durumda, davacının, davalı idare bünyesinde çalıştığı süre boyunca orman endüstri mühendisliği ile ilgili işleri yapmamış olması ve davalı idare bünyesinde mesleğini doğrudan ilgilendiren bir birimin bulunmaması sebebiyle davacının hizmetine ihtiyacı olmadığı, davalı idarenin orman endüstri mühendisi olan davacıyı kadrosu ile uygun olmayan birimlerde ve başkaca işlerde çalıştırmak gibi bir zorunluluğunun bulunmadığı,

davalı idarede ilk defa 13/02/2019 tarihinde süreli hizmet sözleşmesi ile çalışmaya başlayan davacının, haklı bir beklentisinin oluştuğundan da söz edilemeyeceği dikkate alındığında, davacının, ilk sözleşme süresi sonunda hizmet sözleşmesinin yenilenmemesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması,

dava konusu işlemin iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının tahakkuk tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Temyize konu karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep de bulunmadığından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşüncesiyle karara katılmıyorum.