Danıştay 12. Daire E.2021/6515 K.2024/3842

Dava konusu istem: Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere subay naspedilen davacının, Öğretmenler Kurulu Kararı uyarınca kursta başarısız olduğundan bahisle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma konulu Kara Kuvvetleri Komutanlığı'nın ... tarih, ...sayılı işlemi, Özel Kuvvetler Komutanlığının ...tarih, ...sayılı işlemi ve bu işlemlere dayanılarak düzenlenen 27/01/2019 tarihli terhis belgesinin iptali ve bu işlemler nedeniyle davacının yoksun kaldığı maaş ve özlük haklarının davalı idarece davacıya ödenmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının kurstan ilişiğinin kesilmesine dair ... tarih ve ... sayılı Öğretmenler Kurulu Kararında; "davacının, 22/11/2018 tarihli dilekçesinde kendi isteği ile kursa devam etmek istemediğini yazılı olarak beyan etmesi ve kursa devam edebilecek yeterli motivasyon ile psikolojik yeterliliğe sahip olmaması nedeniyle başarısız olduğunun değerlendirildiği ve ÖKY 184-1 Özel Kuvvetler Komutanlığı Kurslar Yönergesi'nin Üçüncü Bölüm 7.maddesinin (h) bendinin 11. maddesi gereği kurstan ilişiğinin kesilmesine karar verildiği" ifadelerine yer verildiği,

ancak davacının yeterli motivasyona ve psikolojik yeterliliğe sahip olup olmadığı konusunda düzenlenen herhangi bir sağlık kurulu raporunun mevcut olmadığı ve davalı idarece dosyaya sunulan bilgi ve belgeler arasında, davacının psikolojik yetersizliğini gösteren somut bir bilgi ve belgeye de yer verilmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle anılan işlemlerin iptaline, bu işlemler nedeniyle yoksun kaldığı maaş ve özlük haklarının davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının kendi isteği ile kurstan ayrılma beyanları doğrultusunda, Özel Kuvvetler Komutanlığının teklifi üzerine 926 sayılı TSK Personel Kanunu'nun, subaylar için düzenlenen 15. maddesi gereği Kara Kuvvetleri Komutanlığı tarafından Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma işlemlerinin başlatıldığı ve neticede terhis edildiği.

Öğretmenler Kurulu Kararında "davacının kendi isteği ile kursa devam etmek istemediğini yazılı olarak beyan etmesi ve kursa devam edebilecek yeterli motivasyon ile psikolojik yeterliliğe sahip olmaması" ibaresinin yer almasının hukuki ve sosyolojik temelinin ve gerekçesinin.

Özel Kuvvetler İhtisas Kursu gibi nitelikli ve zor bir kursa devam etmek istemediği yönündeki iradesini yazılı dilekçe ile beyan eden bir şahsın bu başvurusunun, artık bu kursa devam edebilecek motivasyonu kaybettiğine, bu zorlu kursu tamamlayabilecek psikolojik yeterliliğe de sahip olmadığına yönelik bir karine olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacının, İzmir Milli Savunma Üniversitesi Maltepe Yerleşkesi Okul Komutanlığından SUTASAK eğitimini tamamlayıp mezun olarak, 27/07/2018 tarihinde teğmen nasbedildiği ve teğmen rütbesi ile 06/08/2018 tarihinde açılan 10. Dönem Özel Kuvvetler İhtisas Kursuna (ÖKİK-10) başladığı, bu kapsamda 4 hafta spor safhası eğitimlerine katıldığı, bu eğitimleri başarıyla tamamladıktan sonra 14 haftalık kara komando safhasına başladığı, anılan eğitimin esaret, esaretten kaçma, kurtulma, sorgulama ve sorgulamaya mukavemet eğitimi esnasında iradesinin sakatlanarak 22/11/2018 tarihli dilekçesi ile kurstan ayrılma talebinde bulunduğu,

bu dilekçenin Türk Silahlı Kuvvetlerden ayrılmaya ilişkin değil kurstan ayrılmaya ilişkin olduğu, ayrıca, SUTASAK eğitimini başarıyla tamamlayarak teğmen nasbedimiş bir subay olduğu ve ilgili mevzuat gereği 15 yıllık hizmet süresini doldurmadan istifa etme hakkı bulunmadığı savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere 05/02/2018 tarihinde askeri eğitime alınan davacının, Kara Harp Okulunda eğitimini tamamlamasını müteakip 27/07/2018 tarihinde subay olarak nasbedildiği, 06/08/2018 tarihinde Özel Kuvvetler İhtisas Kursunda eğitime başladığı, eğitim devam ederken 22/11/2018 tarihli dilekçesi ile kurstan ayrılma talebinde bulunması üzerine, 22/11/2018 tarih ve 2018/1250 sayılı Öğretmenler Kurulu Kararı ile ilişiğinin kesilmesine karar verildiği, 926 sayılı Kanun'un 15. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Kara Kuvvetleri Komutanlığının, Milli Savunma Bakanlığınca onaylanan ... tarih ve ... sayılı işlemi ile Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 14. maddesinde.

"En az dört yıl süreli fakülte veya yüksekokulları bitiren kadın veya erkeklerden muvazzaf subay olmak için başvuranlar; düzeltilmemiş nüfus kaydına göre müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla yirmiyedi yaşını, lisansüstü öğrenimi tamamlamış olanlarda ise otuziki yaşını, uzmanlığını tamamlamış tabipler için otuzbeş yaşını bitirmemiş olmak, yedek subay olma koşullarını taşımak, yönetmelikte öngörülen sınavlar ile uygulanacak temel askerlik eğitiminde başarılı olmak ve diğer nitelikleri de haiz bulunmak şartıyla harp okullarında yetiştirilemeyen veya yeterince yetiştirilemeyen sınıflarda muvazzaf subaylığa naspedilebilirler.

Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere subay nasbedilecek olanların yaş ve diğer giriş şartları Genelkurmay Başkanlığının görüşü alınarak Millî Savunma Bakanlığınca belirlenir.

En az dört yıl süreli fakülte veya yüksekokulları bitirip Türk Silahlı Kuvvetlerinde askerlik hizmetine başladıklarında düzeltilmemiş nüfus kaydına göre müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla yirmiyedi yaşını, lisansüstü öğrenimi tamamlamış olanlarda ise otuziki yaşını bitirmemiş olanlardan muvazzaf subaylığa geçmek isteyenler, birinci fıkrada yazılı şartlar dahilinde muvazzaf subaylığa naspedilebilirler. Bunlardan, terhislerini müteakip başvuranlar ile askerlik hizmeti esnasında veya terhislerini müteakip en az dört yıl süreli fakülte veya yüksekokulları bitirip başvuranlar da birinci fıkra hükümlerine göre muvazzaf subaylığa naspedilebilirler.

Bu madde hükümlerine göre subay nasbedilenler, 15 inci maddede öngörülen askeri eğitimi müteakip atandıkları görevlerde bir yıllık deneme (adaylık) süresine tabi tutulurlar. Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere subay nasbedilenlerin deneme süresi iki yıldır.

Temel askerlik eğitiminde veya askeri eğitimde başarı gösteremeyenler, eğitimi başarı ile bitirdikten sonra atandıkları görevde bir yıllık (doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere subay nasbedilenler için iki yıl) deneme süresi sonunda Türk Silahlı Kuvvetlerine uyum sağlayamayan veya subaylığa engel hali görülenler, deneme süresinin sona ermesinden önce temin şartlarını taşımadığı anlaşılanlar veya bu şartları kaybedenler ile deneme süresinin bitimine kadar kendi istekleri ile ayrılmak isteyenlerin Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişikleri kesilir ve aldıkları aylıkları dışında Devletçe bunlara yapılan masraflar, kanuni faizleriyle birlikte kendilerinden tahsil olunur.

" ,

15. maddesinde; " Silahlı Kuvvetler veya kendi hesabına fakülte veya yüksek okulları bitirenler ile lisansüstü öğrenimi tamamlayanlar subay nasbedildikten sonra nakledildikleri sınıfları ile ilgili bir göreve atanırlar. Özel Kuvvetler Komutanlığı emrinde görev yapmak üzere muvazzaf subaylığa nasbedilenler, doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığı emrine atanırlar.

Bunlar nasbedildikleri rütbede ilk açılacak sınıfları ile ilgili subay sınıf okulları temel eğitimine, sınıfları ile ilgili subay sınıf okulları olmayanlar ise özel askeri eğitime tabi tutulurlar. Başarı gösteremeyenler görevlerine dönerek sonraki dönem eğitimine katılırlar. Bunlardan ikinci dönem eğitimde de başarı gösteremeyenler görevlerine iade edilirler ve yeniden eğitime tabi tutulmazlar. 14 üncü maddenin bir ve ikinci fıkralarına göre subay nasbedilenler hariç bu gibilerin nasbedildikleri rütbeye ait bekleme süresi bir yıl uzatılır.

Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere subay nasbedilenler sınıflarına bakılmaksızın Özel Kuvvetler Komutanlığında eğitime tabi tutulurlar. Bu eğitimlerde başarı gösteremeyenlerin, eğitimi tamamlamadan önce temin şartlarını taşımadığı anlaşılanların veya temin aşamasındaki şartları kaybedenlerin Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Geçici sağlık nedenleri ile başarı gösteremeyenler bir sonraki dönem eğitimine katılırlar.

Bunlardan ikinci dönem eğitimde her ne sebeple olursa olsun başarı gösteremeyenlerin Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Sağlık nedenleri ile başarı gösteremeyenler hariç olmak üzere, Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilenlerden aldıkları aylıkları dışında Devletçe bunlara yapılan masraflar, kanuni faizleriyle birlikte tahsil olunur.

Doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında görev yapmak üzere subay nasbedilenlerden sonradan Özel Kuvvetler Komutanlığı dışına atananlar, ayrıca sınıflarına ilişkin eğitimlere tabi tutulurlar." hükümlerine yer verilmiştir.

Özel Kuvvetler Okul Komutanlığı Kurslar Yönergesi'nin 3. bölüm (7.) "Disiplin, İlişik Kesme, Çıkma ve Çıkarılma Esasları" üst başlıklı "h. Öğretmenler Kurulu Toplantısında Durumu Görüşülen Kursiyerler İle İlgili Kurs Sonunu Beklenmeksizin İlişik Kesme Esasları" alt başlıklı 11. maddesinde, Özel Kuvvetler Komutanlığı'nda görev yapmak istemediğini veya kurstan ayrılmak istediğini yazılı olarak beyan edenlerin kursla ilişiğinin kesileceği düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

ÖKY 184-1 sayılı Özel Kuvvetler Okul Komutanlığı Kurslar Yönergesinin 3. bölüm (7.) "Disiplin, İlişik Kesme, Çıkma ve Çıkarılma Esasları" üst başlıklı "h. Öğretmenler Kurulu Toplantısında Durumu Görüşülen Kursiyerler İle İlgili Kurs Sonunu Beklenmeksizin İlişik Kesme Esasları" alt başlıklı 11. maddesinde, Özel Kuvvetler Komutanlığı'nda görev yapmak istemediğini veya kurstan ayrılmak istediğini yazılı olarak beyan edenlerin kursla ilişiğinin kesileceği düzenlemesine yer verilmiş olup, Özel Kuvvetler Komutanlığında subay olarak görev yapan davacının da 22/11/2018 tarihli dilekçesi ile kurstan ayrılmak istediğini beyan ettiğinden bahisle önce kurstan, bilahare Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerin, mevzuat hükümleriyle birlikte değerlendirilmesinden; doğrudan Özel Kuvvetler Komutanlığında istihdam edilecek olan davacının, özel kuvvetler ihtisas kursunda eğitime tabi tutulurken, 22/11/2018 tarihli dilekçesi ile kurstan ayrılmak istediğini beyan ettiği, eğitimini tamamlamaması sebebiyle başarısız sayıldığı ve Öğretmenler Kurulu Kararıyla ihtisas kursundan ilişiğinin kesildiği, 926 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 3. fıkrasında eğitimlerde başarı gösteremeyenlerin Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesileceğinin düzenlenmiş olması karşısında, eğitimini tamamlamayarak başarı gösteremediği anlaşılan davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali, bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı maaş ve özlük haklarının davalı idarece davacıya ödenmesi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.