Danıştay 12. Daire E.2021/6644 K.2025/2331

Dava konusu istem: Şırnak ili, Görümlü Jandarma Komando Tabur Komutanlığında jandarma uzman onbaşı olarak görev yapan davacının, son istirahat ve hava değişiminin başladığı tarihten itibaren geriye doğru son bir yıl içerisinde almış olduğu istirahat raporları süresi toplamının üç ayı geçtiğinden bahisle, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 10. maddesi, Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 17. maddesi, Jandarma Genel Komutanlığı Uzman Erbaş Yönergesinin 6. bölüm 6. maddesinin (b) fıkrası uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 03/08/2017 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; her ne kadar davacının, ayak bileğinde meydana geldiği anlaşılan rahatsızlık nedeniyle toplamda 60 gün, depresif nöbet ve stres bozukluğu tanısıyla toplamda 80 gün olmak üzere, hava değişiminin başladığı tarihten geriye doğru son bir yıl içerisinde toplam 140 gün süreyle raporlu olduğu anlaşılmakta ise de, Cizre Devlet Hastanesinin "Depresif epizodlar" teşhisi ile düzenlenen... tarih ve ... sayılı Sağlık Kurulu Raporu uyarınca davacının, hastalığının uzun süreli tedaviye ihtiyaç gösterebileceği anlaşılmakta olup, bu kapsamda,

davacı tarafından, farklı rahatsızlıklar nedeniyle farklı hastanelerden alınan sağlık raporlarının toplam süresi ile Cizre Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen sağlık kurulu raporu uyarınca "Depresif epizodlar" teşhisi ile davacıya verilen 2 aylık istirahat süresinin, davalı idarece ayrı ayrı değerlendirilmesi suretiyle 3269 sayılı Kanun'da yer alan ve istirahatli olunabilecek gün sayısının üst sınırı olan üç aylık sürenin hesaplanması gerekirken, Cizre Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen sağlık kurulu raporu uyarınca,

davacının hastalığının anılan Kanun kapsamında sayılan ve uzun süreli tedaviye ihtiyaç gösteren hastalıklardan olup olmadığı hususunda herhangi bir inceleme yapılmaksızın, hakkında düzenlenen tüm sağlık raporları uyarınca davacının istirahatli sayıldığı toplam gün sayısı hesaplanarak, son bir yıl içerisinde almış olduğu istirahat raporları süresinin toplamının üç ayı geçtiğinden bahisle, sözleşmesinin feshine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ....

İdari Dava Dairesince; uyuşmazlıkta; davacının, 14/03/2017 tarihinde 10 günlük yıllık izne ayrıldığı, izninin devamı sırasında 22/03/2017 tarihinde "Boynuzlaşma ve nasırlaşmalar" teşhisiyle Özel Farabi Hastanesinden 21 gün, 12/04/2017 tarihinde yine aynı hastaneden, aynı teşhisle 7 gün, 19/04/2017 tarihinde "Ayak bileği ve ayak düzeyinde eklem ve ligamentlerin çıkık" teşhisiyle Özel Medicana Hastanesinden 10 gün, 29/04/2017 tarihinde "Yumuşak doku bozuklukları tanımlanmış, ayak bileği ve ayak miyaliji" tanısıyla Özel Deva Tıp Merkezinden 2 gün,

01/05/2017 tarihinde "Yumuşak doku travması" tanısıyla Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Dr. Rıdvan Ege Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesinden 3 gün, 03/05/2017 tarihinde Özel Konya Hastanesinden "Boynuzlaşma ve nasırlaşamalar" teşhisiyle 10 gün, 13/05/2017 tarihinde yine aynı teşhisle aynı hastaneden 7 gün, 20/05/2017 tarihinde Konya Özel Farabi Hastanesi sağlık kurulu raporuyla "Depresif nöbet ve travma sonrası stres bozukluğu" teşhisiyle 10 gün, 30/05/2017 tarihinde yine aynı hastaneden, sağlık kurulu raporuyla aynı teşhisle 10 gün,

19/06/2017 tarihinde ise Cizre Dr. Selahattin Cizrelioğlu Devlet Hastanesi sağlık kurulu raporuyla "Depresif epizodlar" teşhisi ile 2 ay olmak üzere toplamda 140 gün süreyle istirahat raporu aldığı, davacıya sağlık kurulları tarafından düzenlenen ruh ve sinir hastalıklarından kaynaklı uzun süre tedaviyi gerektiren istirahat raporlarının, 3 yıllık istirahat süresi hesabında dikkate alınabileceği;

ancak, üç aylık istirahat süresi hesabında dikkate alınmasının mümkün olmadığı halde bu raporlarda yer alan (Sağlık kurulları tarafından düzenlenen ve ruh ve sinir hastalıklarına ilişkin olan) istirahat süreleri de dikkate alınmak suretiyle yapılan hesaplama sonucu davacının 1 yıl içinde üç aydan fazla sağlık izni kullandığından bahisle, sözleşmesinin feshedilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının rahatsızlığının mesleki bir hastalıktan kaynaklanmadığı, dava konusu işlemin, hukuka ve mevzuata uygun olarak tesis edildiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçe değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Şırnak ili, Görümlü Jandarma Komando Tabur Komutanlığında sözleşmeli jandarma uzman onbaşı olarak görev yapan davacının, son istirahat ve hava değişiminin başladığı tarihten itibaren geriye doğru son bir yıl içerisinde almış olduğu istirahat raporları süresinin toplamının üç ayı geçtiğinden bahisle, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun 10. maddesi, Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin 17. maddesi, Jandarma Genel Komutanlığı Uzman Erbaş Yönergesi'nin 6. bölüm 6. maddesinin (b) fıkrası uyarınca sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin 03/08/2017 tarihli işlemin tesis edilmesi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu'nun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde. "Bu Kanunun amacı, Türk Silahlı Kuvvetlerinin erbaş kadrolarında devamlılık arz eden teknik ve kritik görevlerde, yetişmiş personel ihtiyacını karşılamak maksadıyla istihdam edilecek uzman onbaşı ve uzman çavuşların temini, hizmet şartları görev ve hakları, yükümlülükleri, astsubay sınıfına geçirilmeleri ile ilgili esas ve usulleri düzenlemektir. ", kuralı, "Tedavi" başlıklı 10. maddesinin birinci fıkrasında.

"Uzman erbaşlar ve bunların bakmakla yükümlü olduğu aile fertlerinin tüm sağlık işlemleri hakkında, 4/1/1961 tarihli ve 211 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu hükümleri uygulanır. Ancak, uzman erbaşların hava değişimi ve istirahat süresinin toplamı, tedavi süresi hariç olmak üzere istirahat ve hava değişiminin başladığı tarihten geriye doğru son bir yıl içerisinde üç ayı geçemez. Sürenin hesaplanmasına en son alınan hava değişimi ve istirahat süresi dahil edilir.

Hava değişimi ve istirahat süresi üç ayı geçenlerin Türk Silâhlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir. Bunlardan barışta ve savaşta görev esnasında veya görev dışında görevlerinden dolayı bir saldırıya veya kazaya uğrayan veya bir meslek hastalığına yakalananların, iyileşinceye kadar ilişikleri kesilmez, izinli sayılırlar.

(Ek cümle: 31/1/2013-6413/45 md.) Ayrıca, kanser, tüberküloz, kronik böbrek yetmezliği ile ruh ve sinir hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananlar, sağlık kurulları raporlarında gösterilecek lüzum üzerine, toplam olarak ve fiilen üç yılı geçmemek şartıyla tedavi, istirahat veya hava değişimine tabi tutulabilir ve bunların da ilişikleri kesilmez.

5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilenler hariç olmak üzere, sıhhi arızası devam edenler ve kendisinden istifade edilemeyeceği anlaşılanlar hakkında 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanır." kuralları öngörülmüştür.

Öte yandan, 20/09/2005 tarih ve 25942 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Uzman Erbaş Yönetmeliği'nin ''Tedavi'' başlıklı 17. maddesinde, ''Uzman erbaşlar ve bunların bakmakla yükümlü olduğu aile fertlerinin tüm sağlık işlemleri hakkında, 4/1/1961 tarihli ve 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu hükümleri uygulanır.

Ancak, uzman erbaşların hava değişimi ve istirahat süresinin toplamı, tedavi süresi hariç olmak üzere istirahat ve hava değişiminin başladığı tarihten geriye doğru son bir yıl içerisinde üç ayı geçemez. Sürenin hesaplanmasına en son alınan hava değişimi ve istirahat süresi dahil edilir. Hava değişimi ve istirahat süresi üç ayı geçenlerin, Türk Silahlı Kuvvetleri ile ilişikleri kesilir.

Bunlardan barışta ve savaşta görev esnasında veya görev dışında görevlerinden dolayı bir saldırıya veya kazaya uğrayan veya bir meslek hastalığına yakalananlar hakkında kesin işlem kararlı sağlık kurulu raporu onaylanıncaya kadar ilişikleri kesilmez, izinli sayılırlar.

(Ek cümle:RG-7/8/2014-29081) Ayrıca, kanser, tüberküloz, kronik böbrek yetmezliği ile ruh ve sinir hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananlar, sağlık kurulları raporlarında gösterilecek lüzum üzerine, toplam olarak ve fiilen üç yılı geçmemek şartıyla tedavi, istirahat veya hava değişimine tabi tutulabilir ve bunların da ilişikleri kesilmez.

Sıhhî arızası devam edenler ve kendisinden istifade edilemeyeceği anlaşılanlar hakkında, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümleri uygulanır,...'' düzenlemesi yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda açık metinlerine yer verilen mevzuat hükümleri bir bütün halinde değerlendirildiğinde; uzman erbaşların hava değişimi ve istirahat süresinin toplamının, tedavi süresi hariç olmak üzere istirahat ve hava değişiminin başladığı tarihten geriye doğru son bir yıl içerisinde üç ayı geçemeyeceği kurala bağlanmış olmakla birlikte, aynı düzenlemede bu kurala bir takım istisnalar getirilmiş, bu doğrultuda; kanser, tüberküloz, kronik böbrek yetmezliği ile ruh ve sinir hastalıkları gibi tahdidi olarak sayılan ve uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananların, sağlık kurulları raporlarında gösterilecek lüzum üzerine,

toplam olarak ve fiilen üç yılı geçmemek şartıyla tedavi, istirahat veya hava değişimine tabi tutulabileceği ve bunların Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiklerinin kesilemeyeceği hükme bağlanmıştır.

Bakılan uyuşmazlıkta, davacının, çeşitli sağlık kuruluşlarından, ayak bileğinde meydana geldiği anlaşılan rahatsızlık nedeniyle toplamda 60 gün ve depresif nöbet ve stres bozukluğu tanısıyla toplamda 80 gün istirahat raporları aldığı,

söz konusu sağlık raporlarından, Cizre Dr. Selahattin Cizrelioğlu Devlet Hastanesince "Depresif epizodlar" teşhisi ile 2 ay süreyle istirahati, anılan süre içerisinde silah kullanmaması ve düzenli psikiyatri poliklinik kontrolü uygundur, şeklinde düzenlenen sağlık kurulu raporu uyarınca, davacının rahatsızlığının uzun süre tedavi gerektirip gerektirmediği ve alınan istirahatin 3269 sayılı Kanun'un "Tedavi" başlıklı 10. maddesi kapsamında kalıp kalmadığı hususlarında herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın doğrudan sözleşmenin feshi yoluna gidilmiş olması karşısında,

dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde bulunmamakta ise de, sözü edilen husus sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.